Một nữ nghị sĩ thuộc đảng Lao động cầm quyền tại Anh đã chính thức khởi kiện xAI - công ty trí tuệ nhân tạo do tỷ phú Elon Musk sáng lập sau khi phát hiện những hình ảnh deepfake mang tính chất khiêu dâm về mình được tạo ra bằng chatbot Grok.
Nguyên đơn là Jess Asato, người cho biết các hình ảnh giả mạo bà trong trang phục bikini đã xuất hiện trên mạng hồi tháng 1 mà không hề có sự đồng ý. Điều đáng nói, sự việc xảy ra ngay sau khi bà công khai lên tiếng chỉ trích tình trạng nội dung khiêu dâm deepfake ngày càng lan rộng trên không gian mạng.
Theo truyền thông Anh, ngày 4/6, Asato đã đệ đơn lên Tòa án Tối cao ở London với cáo buộc xAI vi phạm quyền riêng tư và lạm dụng dữ liệu cá nhân theo Đạo luật Bảo vệ Dữ liệu của nước này. Bà không chỉ yêu cầu bồi thường thiệt hại mà còn mong muốn vụ kiện sẽ tạo ra một tiền lệ pháp lý mới, buộc các công ty phát triển AI phải chịu trách nhiệm đối với sản phẩm do hệ thống của họ tạo ra.
Chia sẻ về trải nghiệm của mình, nữ nghị sĩ cho biết việc bị AI tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không được phép khiến bà có cảm giác như bản thân bị "tước bỏ quyền kiểm soát cơ thể". Bà ví sự việc như việc một người bị ép thay đổi trang phục giữa nơi công cộng, chỉ khác là hành vi này diễn ra trên môi trường số.
Vụ kiện của Jess Asato nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ Thủ tướng Anh Keir Starmer. Ông khẳng định nữ nghị sĩ "hoàn toàn đúng" khi theo đuổi hành động pháp lý và gọi những hình ảnh do Grok tạo ra là "ghê tởm".
Trước áp lực từ dư luận quốc tế, xAI từng thông báo sẽ chặn tính năng cho phép người dùng chỉnh sửa ảnh người thật theo hướng xóa bỏ quần áo – một công cụ bị cho là có thể tạo ra các sản phẩm deepfake phản cảm. Tuy nhiên, theo Asato, việc khắc phục sau khi sự việc đã xảy ra là không đủ.
Bà cho rằng cũng giống như một chiếc ô tô có lỗi kỹ thuật, việc nhà sản xuất thu hồi sản phẩm không thể xóa bỏ hoàn toàn những thiệt hại mà nó đã gây ra. Vì vậy, các công ty AI cần chịu trách nhiệm ngay từ khâu thiết kế và kiểm soát công nghệ.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu xAI đối mặt với cáo buộc liên quan đến deepfake. Hồi đầu năm nay, nhà văn người Mỹ Ashley St. Clair cũng đã đệ đơn kiện công ty tại New York, cho rằng Grok tạo ra các hình ảnh khiêu dâm giả mạo về cô, trong đó có một bức ảnh mô tả cô khi còn ở tuổi vị thành niên.
Hiện phía xAI vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về vụ việc. Trong bối cảnh công nghệ AI tạo sinh phát triển với tốc độ chóng mặt, vụ kiện của Jess Asato được đánh giá có thể trở thành cột mốc quan trọng trong cuộc tranh luận toàn cầu về trách nhiệm pháp lý của các nền tảng trí tuệ nhân tạo đối với nội dung do chúng tạo ra.
