Nepal đang đối mặt với một trong những thảm họa thiên nhiên nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua khi tổng giá trị tài sản, nhà cửa và cơ sở hạ tầng bị hư hại sau trận lũ lụt và sạt lở đất được ước tính lên tới ít nhất 387,5 tỷ rupee Nepal, tương đương khoảng 66,5 nghìn tỷ đồng.
Trao đổi với Reuters ngày 4/9, ông Dharma Raj Upreti, người đứng đầu Cơ quan Giảm thiểu và Quản lý Rủi ro Thảm họa Quốc gia Nepal, cho biết con số trên mới chỉ là ước tính ban đầu. Một cuộc đánh giá chi tiết về mức độ thiệt hại sẽ được tiến hành trong thời gian tới với sự phối hợp của nhiều cơ quan và bộ phận liên quan.
Theo ông Upreti, riêng trong bốn tháng đầu của giai đoạn phục hồi, Nepal dự kiến cần khoảng 52,6 triệu USD để thực hiện những nhiệm vụ cấp thiết như xây dựng lại đường sá, dựng nơi trú ẩn tạm thời, cung cấp nước sạch và khôi phục hệ thống điện tại các khu vực bị tàn phá. "Đây là những con số ước tính. Chúng tôi đã tính toán điều này phối hợp với các cơ quan và bộ phận liên quan khác nhau", ông Upreti nói.
Quy mô thiệt hại về nhà ở cũng đặc biệt nghiêm trọng. Theo thông tin được cơ quan quản lý thiên tai Nepal công bố trước đó, nước này có thể phải xây dựng lại khoảng 20.000 ngôi nhà tại những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trong số đó, ít nhất 7.500 ngôi nhà đã bị phá hủy hoàn toàn.
Những con số này cho thấy thách thức mà Nepal phải đối mặt không chỉ dừng lại ở công tác cứu hộ và tìm kiếm người mất tích. Khi nước lũ rút đi, hàng nghìn người dân vẫn cần nơi ở, nước sạch, điện và các tuyến giao thông để có thể trở lại cuộc sống bình thường.
Tại nhiều khu vực, cơ sở hạ tầng bị phá hủy khiến hoạt động cứu trợ và tiếp cận các cộng đồng bị cô lập gặp nhiều khó khăn. Chính quyền Nepal sẽ phải huy động nguồn lực đáng kể cho cả công tác khẩn cấp lẫn quá trình tái thiết kéo dài sau thảm họa.
Thảm họa bắt đầu từ ngày 26/8, khi một vụ sạt lở liên quan đến sông băng khiến lượng lớn băng, đá và bùn tràn xuống sông Trishuli, tại khu vực biên giới Nepal giáp Trung Quốc. Dòng nước và bùn đất với sức tàn phá lớn đã cuốn trôi nhiều thị trấn, làng mạc, nhà cửa và các công trình dọc khu vực bị ảnh hưởng. Hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khi hơn 1.250 người được xác nhận đã thiệt mạng, trong khi hơn 4.200 người vẫn đang mất tích.
Hàng nghìn người khác phải rời bỏ nhà cửa và được đưa đến các khu vực an toàn hơn.
Trong những ngày qua, lực lượng cứu hộ tiếp tục tìm kiếm những người mất tích trong điều kiện địa hình phức tạp. Những khu vực từng là nơi sinh sống của người dân nay bị bao phủ bởi bùn đất và đống đổ nát, khiến công tác tìm kiếm và xác định danh tính nạn nhân trở nên khó khăn.
Bên cạnh những nỗ lực cứu hộ, người dân tại các khu vực chịu ảnh hưởng cũng bắt đầu tìm cách đối diện với hậu quả của thảm họa. Những hình ảnh về các khu dân cư bị phá hủy, những người tìm kiếm người thân và các hoạt động tưởng niệm nạn nhân cho thấy quy mô mất mát mà cộng đồng Nepal đang phải trải qua.
Với mức thiệt hại ban đầu được ước tính lên tới 387,5 tỷ rupee Nepal, quá trình phục hồi của Nepal được dự báo sẽ kéo dài và đòi hỏi nguồn lực rất lớn.
Việc xây dựng lại hàng chục nghìn ngôi nhà chỉ là một phần trong bài toán tái thiết. Chính quyền còn phải khôi phục đường giao thông, hệ thống điện, nước sạch và nhiều công trình thiết yếu khác. Trong khi đó, hàng nghìn gia đình mất nhà cửa sẽ cần được hỗ trợ trong thời gian dài trước khi có thể ổn định cuộc sống.
Đáng chú ý, con số 387,5 tỷ rupee Nepal cho bốn tháng đầu phục hồi mới chỉ tập trung vào những nhu cầu cấp thiết. Chi phí thực tế để khôi phục hoàn toàn các khu vực bị tàn phá nhiều khả năng còn lớn hơn đáng kể khi cuộc đánh giá thiệt hại toàn diện được hoàn tất.
Thảm họa cũng một lần nữa cho thấy mức độ dễ tổn thương của các cộng đồng sinh sống tại những khu vực miền núi của Nepal trước các hiện tượng thiên tai cực đoan. Với địa hình phức tạp, nhiều khu dân cư nằm gần sông suối và khu vực có nguy cơ sạt lở, việc bảo đảm an toàn cho người dân đồng thời xây dựng lại cơ sở hạ tầng bền vững sẽ là bài toán lớn đối với chính quyền nước này.
Trước mắt, ưu tiên của Nepal vẫn là tìm kiếm những người còn mất tích, hỗ trợ người dân phải sơ tán và cung cấp các nhu yếu phẩm thiết yếu. Về lâu dài, quốc gia Nam Á sẽ phải bước vào một chiến dịch tái thiết quy mô lớn để khôi phục những cộng đồng đã bị lũ lụt và sạt lở tàn phá.
