Ngày 9/9, Na Uy tổ chức lễ tang Quốc vương Harald V, người qua đời ở tuổi 89 sau hơn 30 năm trị vì. Đây là sự kiện đánh dấu ngày cuối cùng của thời kỳ quốc tang kéo dài 13 ngày, đồng thời mở ra một chương mới đối với Hoàng gia Na Uy dưới sự lãnh đạo của Quốc vương Haakon VIII.
Theo kế hoạch, đoàn rước sẽ bắt đầu từ Cung điện Hoàng gia tại Oslo vào 12h trưa giờ địa phương, tương đương 10h GMT, đưa linh cữu Quốc vương Harald V đến Nhà thờ Oslo. Buổi lễ tang dự kiến bắt đầu vào 13h và mở màn bằng một phút mặc niệm trên toàn quốc. Sau nghi lễ tại nhà thờ, một đoàn rước nhỏ hơn sẽ đưa linh cữu Harald đến hầm mộ hoàng gia tại pháo đài Akershus, nơi nhìn ra cảng Oslo. Ông sẽ được an táng trong một quan tài đá, bên cạnh cha mẹ mình.
Khi Quốc vương Haakon VIII rời khỏi hầm mộ, thời kỳ quốc tang sẽ chính thức khép lại. Những lá cờ được treo rủ trong suốt những ngày qua sẽ được kéo lên, trong khi chuông nhà thờ trên khắp Na Uy đồng loạt vang trong một giờ để đánh dấu thời khắc chuyển giao.
Lễ tang Quốc vương Harald V dự kiến quy tụ đông đảo thành viên các hoàng gia châu Âu và quốc tế.
Hoàng gia Anh có sự hiện diện của Hoàng tử William và Công chúa Anne. Nhật Bản cử Thái tử Akishino cùng Thái tử phi Kiko. Tây Ban Nha có Quốc vương Felipe, Hoàng hậu Letizia và cựu Hoàng hậu Sofia. Trong khi đó, các thành viên hoàng gia Thụy Điển và Quốc vương Frederik cùng Hoàng hậu Mary của Đan Mạch cũng dự kiến có mặt.
Bên cạnh các thành viên hoàng tộc, nhiều nguyên thủ và đại diện cấp cao từ các quốc gia trên thế giới cũng được mời tham dự.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã đến Oslo tối 8/9 và có cuộc gặp với Thủ tướng Na Uy để thảo luận về cuộc xung đột đang diễn ra với Nga. Phía Mỹ được cho là cử Allison Hooker, Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách các vấn đề chính trị, tham dự lễ tang. Sự hiện diện của nhiều nhân vật cấp cao khiến lễ tang Harald V trở thành một trong những sự kiện ngoại giao đáng chú ý tại châu Âu trong ngày 9/9.
Một trong những vấn đề được quan tâm là sự xuất hiện của Hoàng hậu Mette-Marit, 53 tuổi. Bà được dự kiến tham dự lễ tang nhưng sẽ di chuyển bằng ô tô cùng Thái hậu Sonja, 89 tuổi, thay vì đi bộ trong đoàn rước. Nguyên nhân là Mette-Marit vẫn đang trong quá trình hồi phục sau ca ghép phổi hồi tháng 6.
Tuần trước, sức khỏe chưa ổn định cũng khiến bà phải hủy kế hoạch tham dự lễ tuyên thệ nhậm chức của chồng tại quốc hội.
Sự xuất hiện của Mette-Marit vì thế mang ý nghĩa đặc biệt trong thời điểm Hoàng gia Na Uy trải qua nhiều biến động. Bên cạnh vấn đề sức khỏe của bà, gia đình cũng chịu sự chú ý liên quan đến Marius Borg Hoiby, con trai của Mette-Marit từ mối quan hệ trước khi bà kết hôn với Haakon.
Hoiby dự kiến có mặt tại lễ tang dù hiện đang bị quản thúc tại gia và phải đeo thiết bị giám sát điện tử sau khi bị kết tội hiếp dâm và bạo lực gia đình. Anh đã kháng cáo bản án. Trước đó, việc Hoiby tham gia đội khiêng quan tài trong lễ đưa linh cữu Harald đến nhà nguyện hoàng gia đã gây tranh luận và nhận về những ý kiến chỉ trích tại Na Uy cũng như ở nước ngoài.
Harald V được xem là một trong những vị vua có ảnh hưởng sâu sắc đến hình ảnh hiện đại của chế độ quân chủ Na Uy.
Ông lên ngôi sau khi kế vị cha mình và từng bước xây dựng dấu ấn riêng, thoát khỏi cái bóng của một vị vua tiền nhiệm nổi tiếng với sức hút cá nhân. Trong hơn ba thập kỷ trị vì, Harald được biết đến với quan điểm cởi mở và vai trò kết nối các nhóm khác nhau trong xã hội Na Uy.
Sau khi ông qua đời, hàng trăm nghìn người đã đến Cung điện Hoàng gia đặt hoa, thắp nến và để lại những lá cờ nhằm bày tỏ lòng tiếc thương. Nhiều người cũng xếp hàng để đi ngang qua linh cữu của nhà vua tại nhà nguyện hoàng gia. Với không ít người dân Na Uy, Harald không chỉ là nguyên thủ mà còn là một biểu tượng của sự ổn định và đoàn kết.
Elisabeth Kallevik Nesheim, 66 tuổi, một người dân từ bờ biển phía tây Na Uy đến Oslo dự lễ tang, chia sẻ rằng Harald có ý nghĩa lớn đối với gia đình bà cũng như đất nước. Bà đặc biệt nhắc đến hình ảnh một vị vua luôn dành sự tôn trọng cho các nhóm thiểu số và những người gặp khó khăn trong xã hội.
Những lời chia sẻ như vậy phần nào cho thấy tình cảm mà người dân dành cho Harald sau nhiều năm ông đứng đầu đất nước.
Điều đáng chú ý là lễ tang Harald V diễn ra trong bối cảnh Hoàng gia Na Uy đang trải qua nhiều vấn đề. Tuy nhiên, những biến động này dường như chưa làm suy giảm đáng kể sự ủng hộ dành cho chế độ quân chủ.
Theo một cuộc khảo sát do Norstat thực hiện cho đài NRK và công bố ngày 1/9, 72% người Na Uy vẫn ủng hộ chế độ quân chủ, trong khi 20% muốn chuyển sang chế độ cộng hòa hoặc một hình thức chính phủ khác. Đây là cuộc khảo sát đầu tiên được thực hiện sau khi Harald qua đời.
Sự ủng hộ này cho thấy di sản của Harald V vẫn có sức nặng trong lòng công chúng. Ông ra đi khi đất nước vẫn dành cho mình sự tôn trọng lớn, trong khi người kế nhiệm Haakon VIII bắt đầu một giai đoạn mới với những kỳ vọng không nhỏ.
Lễ tang ngày 9/9 vì thế không đơn thuần là nghi thức tiễn biệt một vị vua. Đây còn là thời khắc khép lại một triều đại kéo dài hơn ba thập kỷ và mở ra chương mới của Hoàng gia Na Uy.
Giữa những hồi chuông vang lên trên khắp đất nước, những lá cờ được kéo lên và đoàn người rời khỏi hầm mộ hoàng gia, Na Uy chính thức nói lời chia tay với Harald V - vị quốc vương đã dành phần lớn cuộc đời mình cho ngai vàng và cho đất nước.
