Nền kinh tế Anh đã ghi nhận sự sụt giảm lần đầu tiên trong vòng tám tháng qua, trong bối cảnh cuộc chiến giữa Iran và các lực lượng đối địch tại Trung Đông đang bắt đầu tạo ra những tác động đáng kể đối với hoạt động kinh tế toàn cầu.
Theo số liệu mới công bố từ Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh (ONS), tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này giảm 0,1% trong tháng 4. Đây là sự đảo chiều đáng chú ý sau khi nền kinh tế tăng trưởng 0,3% trong tháng 3 và 0,4% trong tháng 2.
Mặc dù mức giảm không quá lớn, nhưng nó đã làm dấy lên những lo ngại rằng cuộc xung đột tại Trung Đông có thể kéo nền kinh tế Anh vào một giai đoạn khó khăn mới, đặc biệt khi nước này vẫn đang vật lộn với áp lực lạm phát, chi phí sinh hoạt cao và tăng trưởng yếu kéo dài.
Nguyên nhân chính khiến GDP Anh suy giảm trong tháng 4 đến từ khu vực dịch vụ - lĩnh vực đóng vai trò quan trọng nhất đối với nền kinh tế nước này.
Theo ONS, sản lượng ngành dịch vụ giảm 0,2%, trong khi xây dựng tăng 0,1% và sản xuất công nghiệp tăng 0,4%. Đáng chú ý, lĩnh vực nghệ thuật, giải trí và hoạt động văn hóa giảm tới 4,3%. Riêng ngành thể thao chứng kiến mức sụt giảm sản lượng lên tới 9,1%.
Giới chuyên gia cho biết nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc hàng loạt sự kiện thể thao quốc tế tại Trung Đông bị hoãn hoặc hủy bỏ do tình hình chiến sự leo thang. Điều này kéo theo sự sụt giảm của các hoạt động du lịch, giải trí, quảng cáo và dịch vụ liên quan.
Trong nhiều năm qua, Trung Đông đã trở thành trung tâm tổ chức các sự kiện thể thao quy mô lớn của thế giới. Vì vậy, những bất ổn trong khu vực không chỉ ảnh hưởng đến các quốc gia liên quan trực tiếp mà còn tác động đến nhiều nền kinh tế khác, trong đó có Anh.
Không chỉ ảnh hưởng đến ngành dịch vụ, cuộc chiến tại Iran còn tạo áp lực lớn lên giá năng lượng toàn cầu.
Các số liệu bán lẻ gần đây cho thấy doanh số bán hàng tại Anh giảm 1,3% - mức giảm mạnh nhất trong gần một năm. Nguyên nhân chính đến từ việc giá xăng dầu tăng cao khiến người dân hạn chế chi tiêu.
Chi phí nhiên liệu leo thang đang tác động trực tiếp đến ngân sách của các hộ gia đình. Khi người dân phải dành nhiều tiền hơn cho các khoản thiết yếu như xăng xe, điện và sưởi ấm, họ sẽ cắt giảm chi tiêu cho những lĩnh vực khác như mua sắm, giải trí hay du lịch.
Điều này tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ nền kinh tế, khiến tốc độ tăng trưởng bị kéo chậm lại.
Bộ trưởng Tài chính Anh, bà Rachel Reeves, cũng đã công khai thừa nhận những tác động kinh tế từ cuộc chiến tại Trung Đông. Theo bà, trước khi xung đột bùng phát, nền kinh tế Anh đang có những tín hiệu tích cực khi tăng trưởng vượt dự báo và lạm phát có xu hướng hạ nhiệt.
Tuy nhiên, những diễn biến mới đã làm thay đổi đáng kể triển vọng kinh tế. "Đây không phải là cuộc chiến mà chúng tôi mong muốn hay tham gia, nhưng nó chắc chắn sẽ tạo ra những tác động đối với đời sống trong nước", bà Reeves cho biết.
Dù vậy, nữ Bộ trưởng Tài chính khẳng định những quyết sách được chính phủ thực hiện trong thời gian qua đã giúp nền kinh tế Anh có vị thế tốt hơn để đối phó với các cú sốc từ bên ngoài.
Ngân hàng Trung ương Anh đứng trước bài toán khó
Những diễn biến mới đang khiến Ngân hàng Trung ương Anh rơi vào tình thế khó xử trước cuộc họp chính sách tiền tệ sắp tới.
Nhiều chuyên gia dự báo cơ quan này sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75% trong kỳ họp ngày 18/6 nhằm chờ đợi thêm dữ liệu về lạm phát và tăng trưởng. Nếu tiếp tục cắt giảm lãi suất quá sớm, nguy cơ lạm phát quay trở lại sẽ gia tăng do giá năng lượng tăng mạnh. Ngược lại, việc duy trì lãi suất cao quá lâu có thể khiến hoạt động kinh tế tiếp tục suy yếu.
Đây là bài toán mà nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới đang phải đối mặt kể từ khi cuộc xung đột Iran khiến thị trường năng lượng toàn cầu trở nên bất ổn.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng mức tăng trưởng mạnh trong quý I có thể chỉ là một khoảng thời gian tích cực ngắn ngủi.
Ông Stuart Clark, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Quilter, nhận định người dân và doanh nghiệp đang ngày càng thắt chặt chi tiêu trước áp lực chi phí gia tăng. Theo ông, việc nhiều sự kiện thể thao tại Trung Đông bị gián đoạn đã góp phần khiến ngành dịch vụ suy giảm mạnh hơn dự kiến.
Trong khi đó, tổ chức Pantheon Macroeconomics dự báo tăng trưởng GDP của Anh sẽ chỉ đạt 0,2% trong quý II và giảm xuống còn 0,1% trong quý III. Đáng chú ý hơn, Câu lạc bộ Dự báo Kinh tế ITEM Club cảnh báo nước Anh có thể đang tiến gần tới nguy cơ suy thoái.
Nhà kinh tế trưởng Matt Swannell cho rằng giá cả hàng hóa thiết yếu tăng cao cùng với thị trường lao động yếu đi sẽ tiếp tục làm giảm sức mua của người dân.
Bên cạnh đó, chi phí đầu vào gia tăng, điều kiện tài chính thắt chặt và những bất ổn địa chính trị kéo dài có thể khiến doanh nghiệp trì hoãn các kế hoạch đầu tư mới.
Mặc dù kinh tế Anh vẫn tăng trưởng 0,7% trong ba tháng tính đến tháng 4, nhưng bức tranh chung đang cho thấy những dấu hiệu đáng lo ngại.
Nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục kéo dài và giá năng lượng duy trì ở mức cao, áp lực đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp Anh sẽ còn gia tăng trong những tháng tới.
Sau giai đoạn khởi đầu năm 2026 đầy tích cực, nền kinh tế Anh giờ đây đang phải đối mặt với một thử thách mới. Và cuộc chiến cách nước Anh hàng nghìn km đang chứng minh rằng trong một thế giới toàn cầu hóa, những biến động địa chính trị ở bất kỳ khu vực nào cũng có thể nhanh chóng lan rộng và tác động đến đời sống kinh tế của mọi quốc gia.
