Năm 20 tuổi, khi còn là sinh viên kỹ thuật điện ở Đại học Bang Oregon, Jensen Huang hứa với bạn gái Lori Mills rằng sẽ làm CEO trước tuổi 30. Năm 1993, đúng năm tròn 30 tuổi, ông cùng hai người bạn lập ra NVIDIA.
Tối Chủ nhật vừa qua (8/11), ông Huang, nay 63 tuổi, gửi thư cho toàn thể nhân viên. "Tôi đã không chung thủy với vợ mình", ông viết, theo nội dung được SCMP đăng lại. Thứ Năm (12/11), NVIDIA thông báo ông từ chức.
Câu chuyện giờ không còn là chuyện riêng của một gia đình. Nó đã trở thành vấn đề của thị trường chứng khoán, của Quốc hội Mỹ và của cả ngành công nghiệp AI. Giới chức Mỹ nghi người phụ nữ có quan hệ với ông Huang đã được tình báo Trung Quốc tuyển mộ, nhằm thúc đẩy việc bán những con chip tiên tiến nhất của NVIDIA sang Trung Quốc. Hãng chip này hiện được định giá khoảng 4.200 tỷ USD, và sản phẩm của hãng có mặt trong phần lớn các hệ thống AI trên thế giới.
NVIDIA khẳng định không có bằng chứng nào cho thấy bí mật công ty hay an ninh quốc gia Mỹ bị xâm phạm, và từ chối bình luận thêm. Thông báo từ chức không nêu lý do. Bà Lori Huang không trả lời đề nghị phỏng vấn. Bà Alice Huang, người được báo chí xác định là người phụ nữ trong vụ việc, cũng chưa lên tiếng.
Rắc rối bắt đầu từ cuối tháng 10, khi New York Times đưa tin chính quyền Mỹ đang điều tra quan hệ giữa ông Huang và một lãnh đạo công nghệ cấp cao của Trung Quốc bị nghi đã được tình báo nước này tuyển mộ. Ít ngày sau, Financial Times dẫn một bản ghi nhớ tối mật được cho là của Ngoại trưởng Marco Rubio, mô tả đây là quan hệ tình cảm. Theo Ynet, đó là bà Alice Huang, công dân Trung Quốc, cựu nhà báo truyền hình, từng làm CEO công ty Megaspeed trong tám tháng.
Sau bức thư, cổ phiếu NVIDIA mất hơn 6% ngay đầu phiên thứ Hai. Trong tuần, ông Huang nhận lệnh triệu tập ra điều trần kín trước ba ủy ban của Quốc hội phụ trách các vấn đề Trung Quốc, đối ngoại và tình báo. Hồ sơ nộp lên SEC hôm 12/11 cho biết ông rời cả ba vị trí: chủ tịch công ty, CEO và thành viên hội đồng quản trị, có hiệu lực ngay lập tức.
Ông Huang còn đối mặt với một cáo buộc khác. Theo Yahoo Finance, ông rời ghế giữa các cáo buộc ngoại tình với một gián điệp Trung Quốc và với một lãnh đạo của chính công ty. NVIDIA chưa bình luận về cáo buộc thứ hai này.
TỪ PHÒNG THÍ NGHIỆM Ở OREGON
Ông Huang vào đại học năm 16 tuổi. Một năm sau, ông được xếp chung nhóm thí nghiệm môn nhập môn kỹ thuật điện với Lori Mills, khi đó 19 tuổi. Theo lời ông kể, lớp có khoảng 250 sinh viên nhưng chỉ có ba nữ. Nhiều năm sau, ông gọi việc gặp bà là "sự kiện quan trọng nhất của cả cuộc đời tôi".
Họ cưới năm 1985 rồi chuyển xuống Thung lũng Silicon, cùng làm thiết kế chip. Ông Huang từng kể với The New Yorker rằng thời điểm đó vợ ông làm ở Silicon Graphics và có lương cao hơn ông ở LSI Logic. Theo cuốn tiểu sử The Thinking Machine, vì không tìm được người trông con, bà nghỉ việc ở nhà, ngay trước khi ông lập NVIDIA.
Ba năm sau khi thành lập, NVIDIA chỉ còn đủ tiền cầm cự khoảng một tháng. Ông Huang kể đã bay sang Tokyo, nói thẳng với CEO Sega rằng công ty không giao được chip nhưng vẫn cần khoản tiền 5 triệu USD để tồn tại, và Sega vẫn đồng ý. Trên podcast How I Built This hồi tháng 5, ông nói mình đã bỏ lỡ nhiều trận đấu karate của các con trong những năm ấy, nhưng vợ chưa một lần trách. "Đó là món quà bà ấy dành cho tôi", ông nói.
NVIDIA sau đó đặt cược vào phần mềm CUDA từ năm 2006 và đón được làn sóng AI từ năm 2012. Tháng 7/2025, hãng trở thành công ty đầu tiên trên thế giới đạt giá trị 4.000 tỷ USD. Bà Lori vẫn hiếm khi xuất hiện trước báo chí. Tại các sự kiện, bà thường đứng phía sau khi chồng phát biểu.
KHOẢNG TRỐNG SAU 33 NĂM
NVIDIA chưa từng chuẩn bị công khai cho ngày không còn ông Huang. Hồi tháng 5, giới phân tích nhận xét hãng có đội ngũ kỹ thuật và vận hành mạnh nhưng chưa có người kế nhiệm rõ ràng. Hiện bà Colette Kress, giám đốc tài chính từ năm 2013, tạm giữ ghế CEO và vẫn kiêm vị trí cũ. Ông Harvey C. Jones trở thành chủ tịch hội đồng quản trị, chức danh lần đầu tiên NVIDIA thiết lập. Trong khi hội đồng quản trị tìm người chính thức, giới phân tích đặt câu hỏi liệu một người xuất thân tài chính có phù hợp để thay một nhà sáng lập vốn là kỹ sư, và nêu tên các kỹ sư nội bộ như Ian Buck và Bill Dally.
Phần lớn tài sản của gia đình Huang cũng nằm trong cổ phiếu NVIDIA. Hồ sơ tài chính cho thấy hơn một nửa số cổ phiếu của ông nằm trong một quỹ tín thác do hai vợ chồng đồng ủy thác. Bà Lori còn một mình kiểm soát một quỹ khác nắm lượng cổ phiếu trị giá khoảng 5 tỷ USD, đồng thời là chủ tịch quỹ từ thiện mang tên hai người, có tài sản khoảng 9 tỷ USD tính đến năm 2024.
Tại Israel, nơi NVIDIA có trung tâm phát triển lớn nhất ngoài Mỹ với khoảng 6.000 nhân viên, ông Huang từng gọi đây là "ngôi nhà thứ hai" của công ty. Theo Ynet, Cục Thống kê Trung ương Israel ước tính tăng trưởng hai năm của nước này sẽ chỉ đạt 6,6% nếu không có NVIDIA, thay vì 10%.
CHƯA CÓ TIỀN LỆ
Không ít CEO Mỹ đã mất ghế vì chuyện tình cảm. Ông Brian Krzanich rời Intel năm 2018 sau khi vi phạm quy định của công ty về quan hệ với nhân viên. Một năm sau, McDonald's sa thải ông Steve Easterbrook vì lý do tương tự. Nhưng chưa vụ nào dính đến nghi vấn tình báo nước ngoài.
"Đây là trường hợp độc nhất vô nhị", ông George Rush, người nhiều năm đồng phụ trách chuyên mục hậu trường của tờ Daily News, nhận xét. Theo ông, chuyện của Jeff Bezos hay Bill Gates chưa bao giờ đủ sức làm rung chuyển thị trường toàn cầu như vụ này.
Ông Huang được triệu tập ra điều trần ngày 18/11, và chưa rõ ông có đến hay không. Hội đồng quản trị NVIDIA đang tìm CEO chính thức, xem xét ứng viên cả trong lẫn ngoài công ty. Còn bà Lori, đến nay vẫn chưa nói gì.
Bức thư hôm Chủ nhật của ông Huang khép lại bằng một lời đề nghị: "Gia đình tôi không phải chịu bất kỳ trách nhiệm nào cho những lựa chọn của tôi. Chính tôi mới là người chịu trách nhiệm. Xin hãy cho họ sự riêng tư."
