Một người đàn ông nhập cảnh vào Trung Quốc bị lực lượng hải quan phát hiện mang theo 398 cá thể động vật sống được giấu trong vali, bao gồm bọ cạp, nhện, bọ ngựa và rắn. Đáng chú ý, trong số này có những loài ngoại lai và nhện thuộc danh mục được kiểm soát theo Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Người đàn ông khai nhận dự định đưa số động vật này về Trung Quốc đại lục để bán kiếm lời.
Theo thông tin được tờ Hong Kong HK01 đăng tải ngày 19/10/2026, vụ việc xảy ra tại khu vực kiểm soát hải quan ở ga Tây Cửu Long, Hong Kong (Trung Quốc). Trong quá trình kiểm tra hành khách nhập cảnh, nhân viên hải quan phát hiện một người đàn ông không chủ động khai báo hành lý theo quy định. Hình ảnh chụp từ máy soi hành lý cũng cho thấy những dấu hiệu bất thường, với nhiều vật thể có hình dạng giống ống nghiệm bên trong vali.
Nhận thấy dấu hiệu nghi vấn, lực lượng chức năng đã yêu cầu người đàn ông dừng lại để kiểm tra. Khi mở vali, nhân viên hải quan phát hiện hàng loạt vật chứa được dùng để đựng động vật sống. Tổng cộng, có tới 398 cá thể thuộc nhiều nhóm khác nhau, khiến chiếc vali thông thường trở thành nơi vận chuyển một số lượng lớn sinh vật mà người đàn ông dự định đưa qua biên giới.
Theo lời khai ban đầu, người này dự định mang số động vật nói trên về Trung Quốc đại lục để bán nhằm thu lợi nhuận. Vụ việc sau đó được cơ quan chức năng kiểm tra, giám định để xác định chủng loại và mức độ liên quan đến các quy định về kiểm dịch, bảo vệ động vật hoang dã.
Theo kết quả giám định của Trung tâm Kỹ thuật Kiểm nghiệm kiểm dịch động, thực vật thuộc Hải quan Thâm Quyến, số động vật bị phát hiện có thành phần rất đa dạng. Danh sách bao gồm 4 cá thể thuộc bộ Rắn, 50 bọ cạp Heterometrus có gai, 40 bọ ngựa công Việt Nam, 30 bọ cạp Heterometrus Lào và 17 cá thể thuộc chi Gryllotalpa.
Ngoài ra, lực lượng chức năng còn phát hiện 11 bọ que lá Philippines, 8 nhện tarantula Solomon Brazil, 214 cá thể ốc biển thuộc nhóm Littorina và bọ cuốn chiếu gỗ thuộc nhóm Armadillidium, 10 cá thể thuộc chi Melopoeus chưa có tên tiếng Trung, 4 nhện Caribbean nhiều màu và 10 nhện tarantula đuôi đỏ Mexico.
Số lượng lớn cùng sự đa dạng về chủng loại cho thấy đây không phải một hành lý thông thường. Một số loài có đặc điểm sinh học đặc biệt, trong khi những loài khác thuộc nhóm động vật ngoại lai hoặc chịu sự quản lý theo các quy định về thương mại quốc tế đối với động vật hoang dã.
Kết quả giám định xác định bọ cạp Heterometrus có gai và loài ốc biển được nêu trong báo cáo thuộc nhóm sinh vật ngoại lai. Đáng chú ý, nhện tarantula đuôi đỏ Mexico nằm trong Phụ lục II của Công ước CITES. Đây là nhóm bao gồm các loài chưa nhất thiết bị đe dọa tuyệt chủng ngay lập tức nhưng hoạt động thương mại phải được kiểm soát để tránh nguy cơ suy giảm quần thể trong tự nhiên.
Trong khi đó, nhện Caribbean nhiều màu thuộc danh mục được liệt kê tại Phụ lục III của CITES theo thông tin liên quan đến Liên minh châu Âu. Việc xuất hiện những loài nằm trong các danh mục quản lý quốc tế khiến vụ việc càng thu hút sự chú ý, bởi hoạt động vận chuyển và buôn bán những loài này có thể phải đáp ứng các yêu cầu pháp lý cụ thể.
Sau vụ việc, cơ quan hải quan nhắc lại các quy định liên quan đến an toàn sinh học và kiểm dịch động, thực vật của Trung Quốc. Theo Luật An toàn sinh học và Luật Kiểm dịch động, thực vật xuất nhập cảnh của nước này, việc đưa các loài ngoại lai vào lãnh thổ khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận có thể vi phạm quy định pháp luật. Hoạt động vận chuyển động, thực vật sống qua biên giới cũng phải tuân thủ các yêu cầu kiểm soát tương ứng.
Đối với những loài động vật hoang dã thuộc diện nguy cấp hoặc được quản lý theo Công ước CITES, việc xuất nhập khẩu, mang theo hay gửi qua đường bưu chính còn phải đáp ứng các điều kiện và giấy tờ hợp pháp theo quy định. Những trường hợp vi phạm có thể bị xử lý theo pháp luật; nếu hành vi nghiêm trọng đến mức cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.
Việc vận chuyển hàng trăm cá thể động vật sống trong một chiếc vali không chỉ đặt ra vấn đề về tuân thủ quy định xuất nhập cảnh mà còn liên quan đến nguy cơ phát tán sinh vật ngoại lai. Nếu những loài này được đưa vào môi trường mới mà không có biện pháp kiểm soát phù hợp, chúng có thể ảnh hưởng đến hệ sinh thái bản địa. Bên cạnh đó, việc vận chuyển không bảo đảm điều kiện cũng có thể gây tổn hại đến chính các cá thể động vật.
Vụ việc tại ga Tây Cửu Long là lời cảnh báo về những thủ đoạn lợi dụng hành lý cá nhân để vận chuyển động vật qua biên giới. Nhờ hình ảnh bất thường trên máy soi X-quang, lực lượng hải quan đã kịp thời phát hiện số lượng lớn sinh vật được cất giấu trong vali, qua đó ngăn chặn một vụ vận chuyển có dấu hiệu vi phạm quy định về kiểm soát động vật sống và các loài hoang dã.
