Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Bắc Kinh sau chuyến công du kéo dài hai ngày mà không đạt được nhiều đột phá đáng kể về thương mại hay vấn đề Iran, dù liên tục dành những lời lẽ tích cực cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một Tổng thống Mỹ kể từ lần công du của chính ông Trump vào năm 2017. Theo giới quan sát, chuyến đi lần này được kỳ vọng sẽ mang về các kết quả cụ thể nhằm cải thiện tỷ lệ ủng hộ đang suy giảm của ông Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.
Trong thời gian ở Bắc Kinh, ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình xuất hiện trong nhiều nghi thức ngoại giao mang tính biểu tượng, từ lễ đón trang trọng với đội danh dự đến các chuyến tham quan khu vườn đặc biệt. Tuy nhiên, phía sau những hình ảnh thân thiện, hai bên vẫn tồn tại nhiều khác biệt sâu sắc về các vấn đề chiến lược.
Theo Reuters, trong các cuộc trao đổi kín, ông Tập Cận Bình đã cảnh báo ông Trump rằng bất kỳ động thái xử lý sai lầm nào liên quan đến vấn đề Đài Loan đều có thể dẫn đến xung đột.
Trên chuyên cơ trở về Mỹ, Donald Trump cho biết ông Tập Cận Bình đã bày tỏ quan điểm phản đối việc Đài Loan độc lập. Tổng thống Mỹ nói rằng ông “đã lắng nghe” nhưng không đưa ra cam kết cụ thể nào. Ông cũng tiết lộ sẽ sớm quyết định về thương vụ bán vũ khí đang chờ phê duyệt cho Đài Loan sau khi trao đổi với “người đang điều hành Đài Loan”.
Phát biểu này nhanh chóng gây chú ý bởi nếu ông Trump thực sự có cuộc trao đổi trực tiếp với lãnh đạo Đài Loan đương nhiệm, đây sẽ là động thái chưa từng có.
Trong khi Donald Trump tìm kiếm các kết quả kinh tế ngắn hạn như thỏa thuận bán máy bay cho Boeing, ông Tập Cận Bình lại nhấn mạnh mục tiêu xây dựng mối quan hệ ổn định lâu dài giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Dù ông Trump thông báo Trung Quốc sẽ mua 200 máy bay Boeing, con số này thấp hơn đáng kể so với khoảng 500 chiếc từng được Reuters đề cập trước đó. Thông tin này thậm chí khiến cổ phiếu Boeing giảm 4%.
Ngoài ra, hai bên cũng thống nhất thành lập Hội đồng Thương mại và Hội đồng Đầu tư nhằm giải quyết các vấn đề tiếp cận thị trường và mở rộng thương mại theo hướng giảm thuế quan đối ứng.
Tuy nhiên, chuyến thăm vẫn không tạo ra bước tiến rõ ràng trong nhiều vấn đề then chốt như xuất khẩu chip AI tiên tiến của NVIDIA sang Trung Quốc hay căng thẳng liên quan đến nguồn cung đất hiếm.
Về vấn đề Iran, dù Nhà Trắng cho biết hai nhà lãnh đạo đều mong muốn mở lại eo biển Hormuz và duy trì ổn định khu vực, Bắc Kinh không đưa ra cam kết cụ thể nào nhằm hỗ trợ Washington trong việc xử lý xung đột.
Bên cạnh đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng khẳng định chính sách của Washington đối với Đài Loan “không thay đổi tính đến thời điểm hiện tại”.
Dù bầu không khí hội nghị được đánh giá là tương đối thân thiện, giới phân tích cho rằng những cảnh báo cứng rắn từ ông Tập Cận Bình về Đài Loan cho thấy đây vẫn là điểm nóng lớn nhất trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc hiện nay.
