Tối 9/4, trong lúc đào đất triển khai xây dựng mạng lưới đường ống thoát nước trên tuyến Leyang West, thành phố Vũ Cương, tỉnh Hồ Nam, một lượng lớn tiền xu cổ đã bất ngờ được phát hiện dưới lòng đất. Ngay sau khi nhận được tin báo vào khoảng 20h cùng ngày, Cục Di tích Văn hóa thành phố Vũ Cương đã lập tức điều động lực lượng đến hiện trường.
Chỉ trong vòng 30 phút, đội ngũ thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Văn hóa đã có mặt, nhanh chóng phong tỏa khu vực, yêu cầu dừng toàn bộ hoạt động thi công, đồng thời triển khai các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt. Hệ thống giám sát được tăng cường, những người không liên quan được yêu cầu rời khỏi hiện trường nhằm đảm bảo an toàn cho công tác khai quật.
Theo kết quả kiểm kê ban đầu, tổng khối lượng tiền cổ thu được lên tới khoảng 3 tấn, bao gồm cả đất và nước. Các chuyên gia xác định, đồng tiền sớm nhất có thể truy nguyên là “Khai Nguyên Thông Bảo” từ thời nhà Đường, trong khi loại muộn hơn có niên đại đến thời Nam Tống. Đây được xem là kho tiền cổ quy mô lớn đầu tiên từng được phát hiện tại khu vực Thiệu Dương.
Quá trình khai quật cứu hộ được triển khai khẩn trương ngay trong đêm. Lực lượng chức năng tiến hành thu hồi lớp đất đã bị xáo trộn, đồng thời kiểm tra, làm sạch khu vực chứa tiền xu ở độ sâu khoảng 3,8 mét. Song song đó, các chuyên gia khảo cổ từ thành phố Thiệu Dương cũng được mời đến hỗ trợ kỹ thuật.
Không chỉ có tiền xu, tại hiện trường còn phát hiện nhiều mảnh gốm sứ tinh xảo, được xác định có nguồn gốc từ các lò nung nổi tiếng thời Tống như Long Tuyền và Hồ Điền. Điều này càng củng cố nhận định ban đầu rằng khu vực này từng là một điểm giao thương quan trọng trong quá khứ.
Qua phân loại sơ bộ, các nhà nghiên cứu đã nhận diện được hơn 30 loại tiền xu khác nhau, phần lớn thuộc thời nhà Tống, bên cạnh đó còn có các đồng tiền từ thời Đường và nhà Kim. Đáng chú ý, chữ khắc trên nhiều đồng tiền vẫn còn rõ nét, giúp việc xác định niên đại trở nên thuận lợi.
Đến ngày 12/4, nhóm chuyên gia khảo cổ từ Thiệu Dương chính thức xác nhận đây là một “kho báu tiền tệ” quy mô lớn, trải dài qua nhiều triều đại với hơn 40 niên hiệu khác nhau. Theo nhận định của giới chuyên môn, số tiền này nhiều khả năng là kho tích trữ của một cơ sở đổi tiền cổ đại.
Các nhà nghiên cứu cho rằng, vị trí phát hiện nay vẫn là khu trung tâm của thành phố cho thấy nơi đây từng là khu vực sầm uất từ thời Tống. Trong bối cảnh giao thông thuận lợi, các cửa hàng đổi tiền thường tập trung tại những điểm như vậy để phục vụ hoạt động thương mại.
Giới chức địa phương nhấn mạnh, phát hiện này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc nghiên cứu lịch sử Vũ Cương nói riêng và hệ thống kinh tế - thương mại cổ đại nói chung. Đây cũng được xem là bằng chứng vật chất rõ ràng nhất khẳng định vai trò trung tâm kinh tế của khu vực trong quá khứ.
Hiện tại, công tác khai quật cứu hộ đã hoàn thành hơn 90%. Các bước tiếp theo sẽ bao gồm làm sạch, phân loại chi tiết, lập hồ sơ khoa học và nghiên cứu chuyên sâu. Sau khi hoàn tất, toàn bộ số tiền cổ dự kiến sẽ được bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng thành phố Vũ Cương, phục vụ công chúng và giới nghiên cứu.
Với quy mô lên tới gần 3 tấn cùng giá trị lịch sử phong phú, kho tiền cổ vừa được phát hiện hứa hẹn sẽ cung cấp nguồn tư liệu quý giá, góp phần làm sáng tỏ thêm bức tranh kinh tế - xã hội của Trung Quốc qua nhiều triều đại.
