Theo thông cáo ngày 3/9 của Văn phòng Công tố Mỹ tại Massachusetts, Barbara A. Hirshfield, 83 tuổi, sống tại Lexington, Massachusetts, đã nhận tội tại tòa án liên bang ở Springfield với 5 cáo buộc gian lận qua phương tiện điện tử (wire fraud). Vụ án liên quan đến một đường dây Ponzi hoạt động trong nhiều năm và có hơn 200 nạn nhân.
Theo hồ sơ công tố, Hirshfield từng sở hữu và điều hành Ideal Financial Services Inc. (Ideal) tại West Springfield cùng Ideal Financial Holdings (Ideal Holdings). Các doanh nghiệp này được giới thiệu hoạt động trong lĩnh vực cho vay mua phương tiện và các khoản vay nhỏ.
Ideal huy động tiền từ các nhà đầu tư thông qua việc phát hành các giấy nợ (promissory notes), kèm cam kết mang lại mức lợi nhuận cao. Nhà đầu tư được thông báo rằng tiền của họ sẽ được sử dụng để tài trợ cho hoạt động cho vay của Ideal, còn lợi nhuận sẽ đến từ các khoản thanh toán của người vay.
Tuy nhiên, theo cơ quan công tố, hoạt động của Ideal sau đó không diễn ra như những gì được giới thiệu với các nhà đầu tư.
Tiếp tục huy động tiền dù bị yêu cầu dừng
Năm 2012, Cơ quan Quản lý Ngân hàng Massachusetts (Massachusetts Division of Banks - MDB) bắt đầu lo ngại về tình hình tài chính của Ideal và yêu cầu công ty ngừng kêu gọi, tiếp nhận nguồn vốn đầu tư bên ngoài để phục vụ hoạt động kinh doanh.
Hirshfield được cho là không thông báo cho các nhà đầu tư về yêu cầu này. Thay vào đó, bà tiếp tục huy động vốn thông qua việc bán các giấy nợ.
Đến năm 2014, sau khi tiếp tục quan ngại về tình hình tài chính của Ideal, MDB thu hồi giấy phép cho công ty thực hiện các khoản cho vay mua phương tiện và khoản vay nhỏ. Điều này về cơ bản khiến Ideal không thể tiếp tục hoạt động cho vay - nguồn doanh thu chính của doanh nghiệp.
Theo công tố, Hirshfield cũng không thông báo cho các nhà đầu tư về việc giấy phép bị thu hồi cũng như thực tế Ideal không còn tạo ra doanh thu từ hoạt động cho vay. Bà vẫn tiếp tục kêu gọi đầu tư thông qua việc phát hành các giấy nợ.
Dùng tiền nhà đầu tư mới trả cho người đầu tư trước
Đến ít nhất năm 2019, Ideal gần như không còn tạo ra doanh thu từ hoạt động cho vay và phụ thuộc phần lớn vào nguồn tiền huy động từ các nhà đầu tư mới.
Thay vì công khai tình trạng tài chính của doanh nghiệp, Hirshfield tiếp tục quảng bá các giấy nợ. Theo cáo buộc của công tố, bà sử dụng tiền nhận được từ những nhà đầu tư mới để thanh toán tiền lãi và tiền gốc cho những người đã đầu tư trước đó.
Đây chính là cách thức vận hành của mô hình Ponzi, trong đó tiền từ người tham gia sau được sử dụng để chi trả cho những người tham gia trước, thay vì lợi nhuận thực tế đến từ hoạt động kinh doanh như cam kết.
Hirshfield tiếp tục vận hành mô hình này cho đến khoảng tháng 6/2025, thời điểm bà không còn khả năng thanh toán tiền lãi cũng như hoàn trả khoản tiền gốc đến hạn cho các nhà đầu tư.
Cuối năm 2024, Ideal bắt đầu không thể thanh toán khoản lãi đã cam kết. Theo hồ sơ công tố, thay vì công khai tình hình tài chính thực tế, Hirshfield viện dẫn các nguyên nhân như vấn đề ngân hàng, gian lận, sự cố dữ liệu và séc bị đánh cắp hoặc thất lạc để giải thích việc chậm thanh toán.
Trong thời gian đó, bà vẫn tiếp tục tìm kiếm nhà đầu tư mới thông qua email, thậm chí đưa ra những mức lợi nhuận ngày càng cao.
Khoảng 204 nạn nhân, thiệt hại hơn 10,9 triệu USD
Theo Văn phòng Công tố Mỹ, đường dây này gây thiệt hại khoảng 10.930.940 USD cho khoảng 204 nạn nhân. Trong số này, hơn 25 người được xác định chịu khó khăn tài chính đáng kể do vụ lừa đảo.
Hirshfield nhận tội với 5 tội danh gian lận qua phương tiện điện tử. Mỗi tội danh wire fraud có mức hình phạt tối đa lên tới 20 năm tù, 3 năm quản chế có giám sát và khoản tiền phạt 250.000 USD. Mức án cuối cùng sẽ do thẩm phán liên bang quyết định dựa trên các hướng dẫn và quy định về tuyên án hiện hành.
Vụ án được Văn phòng Công tố Mỹ tại Massachusetts và FBI điều tra, với sự hỗ trợ của Cơ quan Chứng khoán Massachusetts.
Trước đó, hồ sơ của Cơ quan Chứng khoán Massachusetts cho biết từ năm 2019, Ideal đã huy động hơn 7,6 triệu USD từ ít nhất 180 nhà đầu tư; khoảng 7,2 triệu USD trong số này được sử dụng để trả lãi hoặc hoàn trả tiền gốc cho những nhà đầu tư khác.
