Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 tại Mỹ ghi nhận những biến động đáng chú ý khi đảng Dân chủ giành được đa số ghế tại cả Thượng viện và Hạ viện, đánh bại nhiều ứng viên Cộng hòa ngay tại những bang vốn được xem là thành trì của Tổng thống Donald Trump. Kết quả này được xem là một bước lùi đáng kể đối với đảng Cộng hòa, đồng thời phản ánh những bất mãn của cử tri về tình hình kinh tế và các quyết định chính sách của chính quyền đương nhiệm.
Theo Reuters, trong ngày 3/11, đảng Dân chủ đã giành được ít nhất 6 ghế Thượng viện từ tay đảng Cộng hòa, qua đó bảo đảm lợi thế đa số ngay cả khi kết quả tại một số bang có tính cạnh tranh cao vẫn chưa ngã ngũ. Tại Hạ viện, phe Dân chủ cũng đang trên đà giành quyền kiểm soát sau khi lật ngược ít nhất 8 khu vực bầu cử do các nghị sĩ Cộng hòa nắm giữ, trong đó có những địa bàn thuộc Kentucky, New Jersey và North Carolina.
Đáng chú ý, làn sóng ủng hộ đảng Dân chủ không chỉ xuất hiện tại những khu vực vốn có truyền thống nghiêng về phe này mà còn lan rộng đến các bang từng dành sự ủng hộ áp đảo cho ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2024. South Carolina, Texas và Iowa là những ví dụ tiêu biểu cho sự thay đổi đáng chú ý này.
Tại Kansas, mục sư Adam Hamilton trở thành ứng viên Dân chủ đầu tiên giành được một ghế Thượng viện tại bang này kể từ thời kỳ Đại suy thoái, gần một thế kỷ trước. Trong khi đó, tại Ohio, cựu Thượng nghị sĩ Sherrod Brown giành lại chiếc ghế từng thuộc về Phó Tổng thống JD Vance. Ở Texas, nghị sĩ cấp bang James Talarico vượt qua Tổng chưởng lý Cộng hòa Ken Paxton, bất chấp những khoản chi tiêu lớn từ các lực lượng bên ngoài nhằm hỗ trợ chiến dịch tranh cử của đối thủ.
Cả Ohio và Texas đều là những bang đã dành cho ông Trump chiến thắng với cách biệt hai chữ số trong năm 2024. Vì vậy, kết quả lần này càng cho thấy mức độ biến động trong lựa chọn của cử tri Mỹ.
Tại South Carolina, bang mà ông Trump từng giành chiến thắng với cách biệt gần 18 điểm phần trăm vào năm 2024, ứng viên Dân chủ Annie Andrews đã đánh bại Thượng nghị sĩ Cộng hòa Darline Graham. Bà Graham được bổ nhiệm vào vị trí này sau khi người anh trai của bà, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, qua đời.
Theo Reuters, việc ông Trump dành sự ủng hộ cho một số ứng viên gây tranh cãi cũng trở thành vấn đề đáng chú ý trong chiến dịch tranh cử. Ken Paxton từng vướng vào nhiều tranh cãi, bao gồm vụ luận tội năm 2023 và các cáo buộc liên quan đến gian lận chứng khoán. Trong khi đó, Darline Graham cũng đối mặt với những ý kiến trái chiều về kinh nghiệm chính trường.
Trước ngày bỏ phiếu, ông Trump đã trực tiếp vận động cho Paxton, Graham và ứng viên Jon Husted tại Ohio. Tổng thống Mỹ tổ chức hơn 20 cuộc mít tinh trong giai đoạn nước rút, đồng thời nhiều lần kêu gọi những người ủng hộ hãy hành động như thể chính ông cũng có tên trên lá phiếu.
Tuy nhiên, khi kết quả kiểm phiếu dần cho thấy đảng Cộng hòa có nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội, ông Trump đã lên mạng xã hội đưa ra phản hồi: "Tôi không có tên trên lá phiếu và nếu có, chúng ta đã chiến thắng áp đảo!". Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh đảng Dân chủ ghi nhận những chiến thắng tại nhiều địa bàn quan trọng.
Không chỉ giành lợi thế tại Quốc hội, đảng Dân chủ còn đạt được kết quả đáng chú ý trong các cuộc đua cấp bang. Tại Texas, Thống đốc Greg Abbott, người đã giữ chức vụ trong ba nhiệm kỳ, thất bại trước ứng viên Dân chủ Gina Hinojosa. Các ứng viên Dân chủ cũng giành chiến thắng trong cuộc đua thống đốc tại Iowa và Ohio.
Ở Florida, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ashley Moody vẫn giữ được ghế trước đối thủ Angie Nixon, nhưng khoảng cách chiến thắng chỉ vào khoảng 3 điểm phần trăm. Con số này đáng chú ý bởi ông Trump từng giành chiến thắng tại bang Florida với cách biệt 13 điểm phần trăm trong cuộc bầu cử năm 2024. Ngoài ra, đảng Dân chủ còn giữ được ba khu vực bầu cử Hạ viện tại Florida, dù các nghị sĩ Cộng hòa đã tiến hành điều chỉnh ranh giới bầu cử những khu vực này hồi đầu năm.
Một trong những yếu tố được Reuters nhấn mạnh khi lý giải kết quả bầu cử là sự bất mãn của cử tri đối với tình hình kinh tế và cách chính quyền Tổng thống Donald Trump xử lý các vấn đề trong nước.
Đặc biệt, quyết định phát động chiến tranh với Iran vào tháng 2/2026 đã khiến giá xăng tại Mỹ tăng mạnh, tạo thêm áp lực đối với đời sống người dân. Trong nhiều cuộc khảo sát trước bầu cử, cử tri liên tục bày tỏ lo ngại về chi phí sinh hoạt, đồng thời thể hiện sự không hài lòng với cách chính quyền giải quyết vấn đề này.
Theo kết quả thăm dò sau bầu cử do SSRS thực hiện cho một liên minh các hãng truyền thông Mỹ, trong đó có những đài truyền hình lớn và hãng tin AP, khoảng một nửa số cử tri trên toàn quốc cho biết họ xem cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 là cơ hội để thể hiện sự phản đối đối với Tổng thống. Đáng chú ý, khoảng 3/4 số người được khảo sát cho biết họ tức giận hoặc không hài lòng với hướng đi hiện tại của đất nước.
Bên cạnh đó, 70% cử tri tham gia khảo sát mong muốn Quốc hội tăng cường vai trò kiểm soát và cân bằng quyền lực đối với Tổng thống.
Phát biểu trước những người ủng hộ trong đêm chiến thắng, Thượng nghị sĩ Dân chủ Jon Ossoff, người được dự đoán giành chiến thắng tại Georgia, cho rằng kết quả bầu cử là sự phản đối của người dân Mỹ đối với những vấn đề liên quan đến tham nhũng và cách điều hành của Tổng thống Donald Trump.
Dù quy mô đầy đủ của làn sóng ủng hộ đảng Dân chủ vẫn đang được xác định, kết quả sơ bộ đã cho thấy một sự thay đổi đáng kể trong tương quan quyền lực chính trị tại Mỹ. Việc mất quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện, nếu được xác nhận đầy đủ theo kết quả cuối cùng, sẽ đặt chính quyền ông Trump trước một Quốc hội có cán cân quyền lực khác biệt, trong đó đảng Dân chủ có thêm khả năng giám sát và gây ảnh hưởng đối với các chương trình nghị sự của Nhà Trắng.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 vì thế không chỉ là cuộc cạnh tranh giành ghế tại Quốc hội, mà còn phản ánh những quan điểm và mức độ hài lòng khác nhau của cử tri Mỹ đối với hướng điều hành đất nước trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.
