Một vụ việc gây chấn động dư luận Trung Quốc những ngày qua liên quan đến một cụ ông khuyết tật 66 tuổi bị nghi bóc lột sức lao động suốt hơn 20 năm tại một cửa hàng kinh doanh xi măng ở tỉnh Hà Bắc. Sau khi sự việc bị phanh phui trên mạng xã hội, cơ quan chức năng đã nhanh chóng vào cuộc điều tra và tiến hành bắt giữ chủ cơ sở.
Ngày 10/6, Tổ điều tra liên ngành quận Thanh Uyển, thành phố Bảo Định, tỉnh Hà Bắc đã công bố kết quả điều tra ban đầu về vụ việc đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận.
Theo thông báo, người đàn ông trong vụ việc là ông Đinh (66 tuổi), một người khuyết tật đến từ địa phương khác. Khoảng 20 năm trước, ông xuất hiện tại làng Lưu Trang, thị trấn Tàng Thôn và sau đó sống cùng chủ một cửa hàng kinh doanh xi măng họ An. Trong suốt thời gian này, ông thường xuyên làm các công việc bốc vác, vận chuyển vật liệu xây dựng cho cơ sở nói trên.
Sự việc chỉ thực sự bùng nổ khi một số đoạn video được đăng tải lên mạng xã hội vào đầu tháng 6. Trong các hình ảnh lan truyền, người đàn ông lớn tuổi với mái tóc bạc, gương mặt hốc hác và dáng vẻ mệt mỏi đang liên tục khuân vác các bao xi măng nặng hàng chục kg. Điều khiến nhiều người không khỏi xót xa là ông không hề được trang bị khẩu trang hay bất kỳ thiết bị bảo hộ lao động nào dù phải làm việc trong môi trường đầy bụi bặm.
Theo nội dung các video, cụ ông mỗi ngày thức dậy từ khoảng 5 giờ sáng và phải bốc dỡ hơn 20 tấn xi măng. Điều đáng nói là trong suốt hơn hai thập kỷ làm việc, ông được cho là chưa từng nhận bất kỳ khoản tiền công nào.
Làn sóng phẫn nộ càng gia tăng khi cộng đồng mạng chia sẻ phát ngôn được cho là của chủ cơ sở kinh doanh. Người này bị tố từng tuyên bố rằng ông Đinh "không có giấy tờ tùy thân", được một người bạn "gửi lại" từ nhiều năm trước. Thậm chí, câu nói: "Nếu ông ấy chết thì đem chôn là xong" khiến dư luận vô cùng bức xúc.
Trong khi đó, chính ông Đinh được ghi nhận đã nhiều lần bày tỏ mong muốn được trở về quê nhà. "Tôi rất mệt, tôi muốn về nhà", lời chia sẻ ngắn ngủi của người đàn ông lớn tuổi khiến nhiều người không khỏi ám ảnh.
Ngay sau khi vụ việc được phản ánh, chính quyền địa phương đã tiến hành kiểm tra sức khỏe toàn diện cho ông Đinh. Kết quả bước đầu cho thấy tình trạng sức khỏe của ông không có dấu hiệu bất thường nghiêm trọng. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng thực hiện đối chiếu ADN để xác minh thân nhân.
Đến ngày 9/6, gia đình của ông Đinh đã được tìm thấy sau nhiều năm mất liên lạc. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp người đàn ông 66 tuổi có cơ hội đoàn tụ với người thân sau quãng thời gian dài sống trong cảnh cô độc.
Về phía chủ cơ sở kinh doanh xi măng, người đàn ông họ An (57 tuổi) đã bị cơ quan công an áp dụng biện pháp tạm giữ hình sự để phục vụ điều tra. Hiện vụ án vẫn đang được tiếp tục làm rõ.
Vụ việc khiến nhiều người nhớ lại trường hợp từng gây xôn xao tại Trung Quốc liên quan đến ông Kim Phúc Xuân, một người đàn ông mất liên lạc với gia đình suốt 11 năm khi đi tìm vợ con bị bắt cóc. Trong thời gian đó, ông làm việc tại một cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng ở Sơn Tây nhưng không được trả lương.
Khi bị chất vấn, chủ cơ sở khi ấy cho rằng bản thân chỉ "cưu mang" người lang thang và việc lao động hoàn toàn là tự nguyện. Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý khẳng định việc người lao động tự nguyện làm việc không thể trở thành lý do để doanh nghiệp hoặc cá nhân từ chối trả công nếu trên thực tế tồn tại quan hệ lao động.
Theo các luật sư, bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào sử dụng sức lao động của người khác trong thời gian dài đều phải có trách nhiệm trả thù lao tương xứng, đồng thời bảo đảm các quyền lợi cơ bản của người lao động theo quy định pháp luật.
Hiện dư luận Trung Quốc tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến của vụ việc tại Hà Bắc. Nhiều ý kiến cho rằng đây không chỉ là câu chuyện về một người đàn ông khuyết tật bị bóc lột sức lao động, mà còn là lời cảnh báo về những trường hợp yếu thế trong xã hội có thể bị bỏ quên suốt nhiều năm nếu không có sự giám sát và bảo vệ kịp thời từ cộng đồng cũng như các cơ quan chức năng.
