Sau nhiều tháng duy trì ở mức thấp, COVID-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại Trung Quốc, đặc biệt ở các tỉnh phía Nam. Dù số ca mắc tăng liên tục trong nhiều tuần, giới chuyên gia cho rằng đây vẫn là một đợt bùng phát ở quy mô thấp và chưa có bằng chứng cho thấy virus đã xuất hiện biến chủng nguy hiểm hơn.
Theo số liệu do Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc (CDC Trung Quốc) công bố ngày 16/7, tỷ lệ mẫu xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 trong nhóm bệnh nhân có triệu chứng giống cúm tại các bệnh viện giám sát trên cả nước đã tăng lên 11,9% trong tuần từ ngày 6 đến 12/7.
Đây là tuần tăng thứ nhiều liên tiếp. Cuối tháng 4, tỷ lệ này chỉ ở mức khoảng 1,1%; đến cuối tháng 5 tăng lên 2%; cuối tháng 6 đạt 6,4% và tiếp tục leo lên gần 12% vào giữa tháng 7.
Riêng trong tháng 6, Trung Quốc ghi nhận khoảng 79.000 ca mắc COVID-19 mới. Trong số này có 130 trường hợp chuyển nặng và chỉ ghi nhận một ca tử vong. Theo cơ quan y tế, trường hợp tử vong là bệnh nhân mắc bệnh nền và đồng thời nhiễm COVID-19.
CDC Trung Quốc nhận định tỷ lệ dương tính đang có xu hướng tăng nhưng dịch vẫn được đánh giá ở mức lưu hành thấp. Đáng chú ý, các tỉnh phía Nam ghi nhận tỷ lệ mắc cao hơn khu vực phía Bắc.
Biểu hiện của người mắc COVID-19 trong đợt này khá đa dạng.
Một số người xuất hiện tình trạng đau rát họng dữ dội như "nuốt phải lưỡi dao", sau đó nhanh chóng chuyển sang ho và sốt. Những người khác lại không sốt cao nhưng cảm thấy đau nhức toàn thân, mệt mỏi kéo dài. Một cư dân tại Quảng Châu cho biết sau chuyến du lịch cùng gia đình, cả nhà đều xuất hiện các triệu chứng như đau họng, sốt và chảy nước mũi.
Trong khi đó, tại Trường Sa, nhiều nhân viên văn phòng phải nghỉ làm vì mắc bệnh. Không ít người chủ động đeo khẩu trang trở lại tại nơi làm việc nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Theo CDC Trung Quốc, toàn bộ các ca bệnh trong tháng 6 đều thuộc nhóm biến chủng Omicron. Trong đó, NB.1.8.1 và các nhánh phụ chiếm hơn 95% tổng số ca.
Đây không phải là biến chủng mới xuất hiện. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa NB.1.8.1 vào danh sách cần theo dõi từ tháng 5/2025 sau khi chủng virus này dần trở thành dòng lưu hành ưu thế tại nhiều quốc gia. Đánh giá hiện nay của WHO cho thấy chưa có bằng chứng cho thấy NB.1.8.1 gây bệnh nặng hơn các biến chủng Omicron đang lưu hành trước đó.
Theo các chuyên gia, mức độ nặng nhẹ của bệnh vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tuổi tác, bệnh nền, số lần từng mắc COVID-19 cũng như tình trạng miễn dịch của từng người.
Nhiều người bất ngờ khi COVID-19 tăng trở lại ngay trong mùa hè.
Theo bác sĩ Lý Đồng Tăng, Trưởng khoa Bệnh truyền nhiễm Bệnh viện Hữu An Bắc Kinh, nguyên nhân không nằm ở yếu tố thời tiết mà do khả năng miễn dịch của cộng đồng đã suy giảm theo thời gian. Sau nhiều tháng kể từ lần nhiễm bệnh hoặc tiêm vaccine gần nhất, lượng kháng thể bảo vệ giảm xuống, tạo điều kiện để virus tiếp tục lây lan.
Ngoài ra, thời tiết nắng nóng khiến mọi người dành nhiều thời gian trong các không gian kín có sử dụng điều hòa, giảm thông gió tự nhiên, từ đó làm tăng nguy cơ lây truyền.
Khác với cúm mùa vốn có quy luật rõ ràng vào mùa đông - xuân, COVID-19 chịu ảnh hưởng nhiều hơn bởi sự thay đổi miễn dịch cộng đồng và quá trình tiến hóa của virus. Các chuyên gia cũng cho rằng đợt tăng hiện nay còn chịu tác động từ tình hình dịch tại các nước lân cận như Nhật Bản và Singapore, nơi COVID-19 cũng đang có xu hướng gia tăng.
Ngay từ khi đại dịch bùng phát, nhiều người từng kỳ vọng COVID-19 sẽ biến mất giống dịch SARS năm 2003. Tuy nhiên, thực tế đã diễn ra hoàn toàn khác. Theo các nhà virus học, SARS năm 2003 chủ yếu lây khi người bệnh đã xuất hiện triệu chứng rõ rệt. Nhờ vậy, việc phát hiện, truy vết và cách ly có thể cắt đứt chuỗi lây truyền.
Trong khi đó, COVID-19 có khả năng lây ngay cả trước khi người bệnh phát triệu chứng. Bên cạnh đó, số lượng lớn ca nhẹ hoặc không có biểu hiện khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Virus này cũng đã lây lan sang nhiều loài động vật, khiến khả năng loại bỏ hoàn toàn gần như không thể.
Theo chuyên gia virus học Kim Đông Nhạn (Hong Kong), COVID-19 hiện đã trở thành bệnh truyền nhiễm lưu hành theo chu kỳ. Các đợt tăng giảm sẽ tiếp tục xuất hiện, tuy nhiên thời điểm và quy mô của từng làn sóng rất khó dự đoán.
Giới chuyên gia cho rằng phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh không cần quá lo lắng. Nếu mắc bệnh, người dân nên nghỉ ngơi, hạn chế đến nơi làm việc hoặc trường học, tránh tiếp xúc với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính. Trong trường hợp sốt cao kéo dài, khó thở hoặc bệnh nền diễn biến nặng hơn, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Đối với thuốc kháng virus, các nghiên cứu hiện nay cho thấy có thể giúp rút ngắn thời gian xuất hiện triệu chứng từ một đến hai ngày. Tuy nhiên, hiệu quả trong việc giảm nguy cơ chuyển nặng ở người khỏe mạnh vẫn chưa có đủ bằng chứng.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên tự ý lựa chọn thuốc theo các bảng xếp hạng lan truyền trên mạng xã hội mà cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ.
Về vaccine, hiện Trung Quốc đại lục chưa có vaccine được cập nhật riêng cho biến chủng NB.1.8.1. Trong khi đó, Hong Kong vẫn duy trì chương trình tiêm miễn phí cho người từ 50 tuổi trở lên, người mắc bệnh mạn tính và trẻ em, đồng thời khuyến khích nhóm nguy cơ cao tiêm nhắc lại mỗi 6 tháng.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng trước làn sóng COVID-19 mới, điều quan trọng nhất là giữ tâm lý bình tĩnh, không chủ quan nhưng cũng không hoảng sợ. Việc theo dõi sức khỏe, thực hiện các biện pháp phòng ngừa cơ bản và bảo vệ nhóm nguy cơ cao vẫn là những giải pháp hiệu quả nhất trong giai đoạn hiện nay.
