Phát biểu tại Ottawa hôm 22/8, ông Carney cho biết Canada sẽ áp các mức thuế trả đũa đối với nhiều nhóm hàng hóa của Mỹ, trong đó có thép, sản phẩm sữa, thiết bị gia dụng, máy móc nông nghiệp, bột giấy, giấy và thiết bị điện tử. Các biện pháp dự kiến có hiệu lực từ ngày 8/9.
“Các điều khoản mới mà Mỹ đề xuất không hiệu quả về kinh tế, không công bằng và làm suy yếu lợi ích của Canada”, ông Carney nói, đồng thời cho rằng Washington “đòi hỏi quá nhiều và đưa ra quá ít”.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố hai nước đã đạt được một thỏa thuận, nhưng cho biết văn bản vẫn cần hoàn tất thủ tục. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer sau đó cáo buộc Canada rút lại một số cam kết và đưa ra những yêu cầu mới, khiến “sự cân bằng” trong đàm phán bị phá vỡ.
Ottawa khẳng định đã đưa ra nhiều nhượng bộ nhằm tìm kiếm tiếng nói chung, bao gồm việc dỡ bỏ một số biện pháp trả đũa trước đây và cho phép rượu Mỹ trở lại hệ thống bán lẻ tại Canada. Tuy nhiên, hai bên vẫn bất đồng về các điều khoản liên quan đến những ngành công nghiệp quan trọng, đặc biệt là ô tô.
Một trong những vấn đề gây tranh cãi là mức thuế mà Mỹ áp lên thép và nhôm Canada, hiện ở mức 50%. Ô tô Canada cũng đang chịu mức thuế 25%, trong khi Washington được cho là từng cân nhắc giảm một số mức thuế này nếu đạt được thỏa thuận.
Ngược lại, Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích chính sách hạn ngạch của Canada đối với sản phẩm sữa Mỹ. Washington cho rằng các quy định này hạn chế khả năng tiếp cận thị trường Canada của nông dân Mỹ.
Ông Carney đồng thời bác bỏ khả năng trao cho Mỹ quyền tiếp cận độc quyền đối với các khoáng sản thiết yếu của Canada. Theo nhà lãnh đạo Canada, Ottawa sẽ không để bất kỳ quốc gia nào quyết định tương lai kinh tế của mình.
Phía Mỹ cũng phát tín hiệu sẽ đáp trả. Ông Greer cho biết Washington không có kế hoạch mở một vòng đàm phán mới với Canada mà đang chuẩn bị các biện pháp đối phó trước động thái trả đũa của Ottawa, dù chưa công bố chi tiết.
Dù các mức thuế hiện tại chỉ tác động trực tiếp đến khoảng 28 tỷ USD hàng hóa Canada nhập khẩu vào Mỹ, giới quan sát lo ngại tác động lớn hơn nằm ở nguy cơ một cuộc chiến thương mại toàn diện. Canada là một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của Mỹ, với chuỗi cung ứng xuyên biên giới gắn kết chặt chẽ trong các lĩnh vực như ô tô, năng lượng, khoáng sản và sản xuất.
Trong bối cảnh đó, tuyên bố “đáp trả từng đồng” của Canada cho thấy quan hệ thương mại Mỹ - Canada đang bước vào một giai đoạn căng thẳng mới, khi cả hai bên ngày càng sẵn sàng sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép trong đàm phán.
