Một trường hợp tại Ninh Ba (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc) đang thu hút sự chú ý khi một cô gái 20 tuổi gặp hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng được cho là liên quan đến thói quen ngủ với đèn bật trong thời gian dài. Cô đã tăng cân nhanh chóng, đạt khoảng 100kg, đồng thời được chẩn đoán có chỉ số đường huyết lúc đói bất thường và huyết áp cao.
Vụ việc khiến giới chuyên gia một lần nữa lên tiếng cảnh báo về những tác động âm thầm nhưng đáng kể của ánh sáng ban đêm đối với sức khỏe con người.
Theo bác sĩ Zheng Tianming - Phó trưởng khoa Y học Giấc ngủ tại Bệnh viện Kangning thuộc Đại học Ninh Ba, ánh sáng trong lúc ngủ có thể xuyên qua mí mắt, tác động trực tiếp đến võng mạc và "đánh lừa" não bộ rằng cơ thể vẫn đang trong trạng thái ban ngày. Điều này làm ức chế quá trình sản sinh melatonin - hormone quan trọng giúp điều hòa giấc ngủ.
Khi melatonin bị ảnh hưởng, đồng hồ sinh học của cơ thể bị rối loạn, kéo theo chất lượng giấc ngủ suy giảm. Về lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, làm tăng nguy cơ rối loạn nội tiết và các vấn đề sức khỏe khác.
Không chỉ dừng lại ở ảnh hưởng giấc ngủ, các nghiên cứu còn cho thấy mối liên hệ đáng lo ngại giữa việc tiếp xúc ánh sáng ban đêm và nguy cơ tăng cân.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí quốc tế JAMA Internal Medicine, theo dõi hơn 43.000 phụ nữ trong 5 năm, cho thấy những người thường xuyên ngủ trong môi trường có ánh sáng hoặc tivi bật có nguy cơ tăng trên 5kg cao hơn 17% so với người ngủ trong bóng tối hoàn toàn. Ngoài ra, nguy cơ thừa cân và béo phì cũng tăng lần lượt 22% và 33%.
Theo bác sĩ, ánh sáng ban đêm còn ảnh hưởng đến các hormone liên quan đến chuyển hóa và cảm giác ăn uống. Cụ thể, nó có thể gây ra tình trạng kháng insulin, khiến cơ thể phải sản xuất nhiều insulin hơn để duy trì đường huyết ổn định. Nồng độ insulin cao trong thời gian dài lại thúc đẩy tích tụ mỡ.
Bên cạnh đó, ánh sáng còn làm mất cân bằng giữa hai hormone quan trọng là leptin và ghrelin - những hormone kiểm soát cảm giác no và đói. Khi sự cân bằng này bị phá vỡ, cơ thể dễ rơi vào trạng thái thèm ăn quá mức, đặc biệt là các thực phẩm giàu năng lượng, từ đó làm tăng nguy cơ tăng cân nhanh chóng.
Bác sĩ Zheng Tianming nhấn mạnh rằng ngay cả ánh sáng mờ từ đèn ngủ cũng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực nếu kéo dài trong nhiều năm. Ông khuyến nghị mọi người nên tạo môi trường ngủ càng tối càng tốt để đảm bảo giấc ngủ sâu và bảo vệ sức khỏe lâu dài. "Đừng đánh giá thấp chiếc đèn ngủ trong phòng ngủ; nó có thể trở thành một ‘kẻ giết người thầm lặng’ đối với sức khỏe của bạn", ông cảnh báo.
Trường hợp của người phụ nữ 20 tuổi là lời nhắc nhở rõ ràng rằng những thói quen tưởng chừng vô hại như để đèn khi ngủ có thể gây ra hệ lụy nghiêm trọng. Việc duy trì một môi trường ngủ tối, yên tĩnh và ổn định không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe tổng thể về lâu dài.
