Theo Le Monde, trong thời đại mạng xã hội, những hành động tưởng như nhỏ nhặt như thả lượt thích, nhắn tin riêng hay đăng ảnh thân mật với người khác cũng có thể khiến các cặp đôi tranh luận về ranh giới của sự chung thủy.
Khi một lượt thích cũng khiến người trong cuộc băn khoăn
Trong nhiều tháng, Tiziano, một người đàn ông ở độ tuổi 30 sống tại khu vực Paris, luôn cân nhắc liệu có nên nói thẳng với bạn gái về những gì cô đăng trên Instagram. Trong các bài đăng, cô thường chụp ảnh khoác tay những người đàn ông khác, với mức độ thân mật dễ khiến người ngoài nghĩ họ là một cặp.
Tiziano không cho rằng bạn gái thực sự ngoại tình. Anh vẫn đặt niềm tin vào cô. Thế nhưng, điều khiến anh khó chịu là bản thân hoàn toàn không xuất hiện trên trang cá nhân của bạn gái.
“Tôi cảm thấy mình bị gạt ra ngoài. Thậm chí giống như một dạng ngoại tình nhỏ”, anh chia sẻ với Le Monde.
Tiziano lo rằng nếu đề cập chuyện này, anh sẽ bị cho là ghen tuông quá mức vì tất cả chỉ diễn ra trên mạng xã hội. Dù vậy, người đàn ông này vẫn dự định nói chuyện với bạn gái, không nhằm trách móc mà để cả hai hiểu rõ hơn về cảm xúc và những bất an của nhau.
Bản thân Tiziano cũng thừa nhận đôi khi anh từng bấm thích một vài bài đăng của những người xa lạ. Từ đó, anh tự đặt câu hỏi: Nếu chỉ một lượt “like” cũng có thể khiến đối phương tổn thương, liệu hành động đó đã được xem là ngoại tình hay chưa?
Theo Le Monde, đây không phải câu hỏi dễ trả lời.
Bác sĩ tâm thần Patrick Lemoine, tác giả cuốn sách Et la fidélité, bordel !, cho rằng khái niệm ngoại tình có mức độ “co giãn” rất lớn, tùy thuộc vào thỏa thuận về lòng tin giữa từng cặp đôi.
Ông dẫn ra những trường hợp khá cực đoan từ thực tế nghề nghiệp của mình. Có người phụ nữ từng cho rằng việc chồng hiến tinh trùng cũng là một dạng phản bội. Một trường hợp khác cảm thấy bị tổn thương khi phát hiện bạn đời thủ dâm.
Theo Lemoine, ngày nay ngoại tình có thể bao hàm rất nhiều hành vi. Trong lịch sử, khái niệm này từng gắn chặt với hành vi quan hệ tình dục ngoài hôn nhân. Nhưng cách nhìn hiện đại đã mở rộng hơn, khi sự thân mật về cảm xúc và những tương tác ngoài đời thực lẫn trên môi trường số ngày càng được xem xét.
Ông lấy tiểu thuyết La Princesse de Clèves của Madame de La Fayette, xuất bản năm 1678, làm một ví dụ thú vị. Nhân vật nữ chính thừa nhận với chồng rằng cô yêu một người đàn ông khác. Theo cách diễn giải của Lemoine, người chồng có thể xem đó là một dạng “phản bội ở cấp độ lớn” vì vợ không còn đáp lại tình cảm của mình. Tuy nhiên, xét theo quan niệm hôn nhân thời đó, điều được yêu cầu chủ yếu là sự độc quyền về tình dục. Vì nữ nhân vật chưa từng quan hệ với người tình, hành động của cô lại có thể được xem là một dạng “phản bội nhỏ”.
Vùng xám của ngoại tình trên mạng
Hàng trăm năm sau, những tranh luận tương tự vẫn tồn tại, chỉ khác ở chỗ Internet đã tạo ra thêm rất nhiều “vùng xám”.
Michel Nachez, một nhà nhân học mạng, từng nghiên cứu thế giới ảo Second Life để thực hiện cuốn sách Cybersex et amours virtuelles xuất bản năm 2024.
Trong quá trình đó, ông từng tán tỉnh một phụ nữ trên không gian ảo. Bạn trai của người phụ nữ phát hiện chuyện này và thậm chí đe dọa ông. Điều đáng nói là mối quan hệ giữa hai người hoàn toàn diễn ra trên mạng, không có tiếp xúc thể xác.
Câu chuyện cho thấy một thực tế: với nhiều người, việc không gặp nhau ngoài đời không đồng nghĩa với việc hành động đó hoàn toàn vô hại.
Agnès, một phụ nữ ở độ tuổi 20 được Le Monde phỏng vấn, cũng từng trải qua những tương tác như vậy. Cô cho rằng những màn tán tỉnh trên mạng xã hội hay những tin nhắn riêng tư mang hàm ý tình cảm đều có thể trở thành một sự vượt giới hạn.
Theo cô, việc tự thuyết phục bản thân rằng mọi chuyện trên Internet “chỉ là ảo” đôi khi có thể trở thành cách để né tránh trách nhiệm. Không gian trực tuyến cho phép con người tìm kiếm cảm giác hồi hộp, kích thích nhưng vẫn giữ được khoảng cách với những gì họ xem là “ngoại tình thực sự”.
Chính khoảng cách đó tạo nên vùng xám.
Nhà trị liệu Cécilia Commo cho rằng ngoại tình bắt đầu khi một người cho phép mình chia sẻ sự thân mật với người thứ ba, dù trong thế giới thực hay trực tuyến, trong khi khiến bạn đời tin rằng sự thân mật đó chỉ dành riêng cho mối quan hệ của hai người.
Bà cho rằng để tránh những hiểu lầm, các cặp đôi cần cùng nhau xác định đâu là hành vi có thể chấp nhận và đâu là giới hạn của sự chung thủy.
Điều này càng trở nên quan trọng trong thời đại các mối quan hệ xã hội được số hóa. Internet tạo điều kiện để con người kết nối kín đáo, thậm chí ẩn danh, khiến cảm giác “đang mạo hiểm vượt ranh giới” đôi khi giảm đi đáng kể.
Khi mạng xã hội khiến con người cảnh giác quá mức
Solveig, 41 tuổi, một chủ nhà hàng, cho biết từng nhiều lần phát hiện bạn đời không chung thủy sau khi bí mật kiểm tra điện thoại hoặc lịch sử duyệt web của họ.
Những trải nghiệm đó khiến cô hình thành trạng thái cảnh giác cao độ với các thiết bị kỹ thuật số.
“Mỗi story, mỗi bài đăng đều bị soi xét rất kỹ”, cô chia sẻ.
Solveig thừa nhận cô sẽ cảm thấy dễ chịu hơn nếu bạn đời xóa toàn bộ tài khoản mạng xã hội. Nhưng đồng thời, cô cũng lo rằng điều đó không giải quyết được vấn đề, bởi người kia có thể chuyển sang những hình thức tương tác kỹ thuật số kín đáo hơn.
Le Monde dẫn lời Charlotte Le Van, giảng viên tại Trung tâm Nghiên cứu Rủi ro và Tính dễ tổn thương thuộc Đại học Caen, cho rằng những lo ngại về công nghệ làm thay đổi đời sống tình cảm thường bị đẩy lên quá mức.
Theo bà, không thể cho rằng công nghệ tự động khiến con người ngoại tình nhiều hơn. Chẳng hạn, sự xuất hiện của các nền tảng hẹn hò dành cho người đã có gia đình không đồng nghĩa với việc số vụ ngoại tình chắc chắn tăng mạnh.
Dù vậy, các cặp đôi vẫn ngày càng chú ý đến những hành vi được xem là “ngoại tình vi mô”.
Le Monde cũng đề cập sự khác biệt trong cách nam giới và phụ nữ nhìn nhận những hành vi này. Một số phụ nữ có thể xem nội dung tình dục hoặc những tương tác trực tuyến của bạn đời là sự phản bội, trong khi một số nam giới lại cảm thấy bị tổn thương khi bạn gái đăng những bức ảnh gợi cảm lên mạng xã hội, dù động cơ của cô có thể đơn giản là tìm kiếm sự công nhận từ người khác.
Vì vậy, một hành động được xem là “ngoại tình vi mô” không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc người thực hiện muốn từ bỏ mối quan hệ hiện tại.
Hai thế giới song song
Héléna, 38 tuổi, đã có thời gian duy trì một mối quan hệ qua tin nhắn với một người đàn ông quen trên ứng dụng hẹn hò. Cô gọi người này một cách hài hước là “người tình gần như hoàn hảo”.
Héléna khẳng định mối quan hệ trực tuyến không khiến cô muốn từ bỏ gia đình. Ngược lại, cô cho rằng hai mối quan hệ thậm chí bổ sung cho nhau.
Người phụ nữ này đã kết hôn và có hai con. Cô cho biết mình vẫn cảm thấy hạnh phúc với cuộc sống gia đình nhưng đôi khi muốn tìm lại cảm giác được nhìn nhận như một người phụ nữ, không chỉ với vai trò vợ và mẹ.
Mối quan hệ trên ứng dụng hẹn hò dần tạo ra một thế giới song song. Một bên là cuộc sống gia đình với những niềm vui và phiền toái rất đời thường; bên kia là những cuộc trò chuyện bí mật, những rung động và cảm xúc giống như thời còn trẻ.
Héléna ví ứng dụng hẹn hò như một “cánh cửa sổ” mở ra một chuyện tình đẹp.
Tuy nhiên, cô cũng hiểu rằng sự lý tưởng hóa ấy một phần đến từ việc người đàn ông kia vẫn là một người xa lạ. Cô không phải đối diện với những điều rất đời thường của anh ta như việc nhà, những đôi tất bẩn hay các vấn đề trong cuộc sống chung.
Cô biết nếu hai người thực sự gặp nhau, hình ảnh lý tưởng ấy có thể tan vỡ.
Với Héléna, việc duy trì “khu vườn tưởng tượng” này giúp cô đầu tư vào cuộc hôn nhân mà không cảm thấy quá nhiều thất vọng. Cô lựa chọn giữ mối quan hệ ở thế giới tưởng tượng, nơi nó không nhất thiết phải va chạm với cuộc sống thực.
Qua những câu chuyện trên, Le Monde cho thấy ranh giới giữa chung thủy và phản bội trong thời đại số ngày càng khó xác định. Một lượt thích, bức ảnh, tin nhắn hay cuộc trò chuyện trực tuyến có thể được người này xem là bình thường nhưng lại trở thành sự vượt giới hạn đối với người khác.
Cuối cùng, điều quyết định không chỉ nằm ở hành động cụ thể mà còn ở những giới hạn mà mỗi cặp đôi cùng thống nhất trong mối quan hệ của mình.
Nguồn: Le Monde
