Nhật Bản vừa chứng kiến một sự việc chưa từng có tiền lệ khi thành phố Utsunomiya quyết định tạm dừng hoạt động của toàn bộ 94 trường tiểu học và trung học cơ sở do chính quyền địa phương quản lý sau khi xuất hiện một con gấu hoang trong khu dân cư.
Theo thông tin từ chính quyền thành phố Utsunomiya, nằm cách thủ đô Tokyo khoảng 100 km về phía Bắc với dân số khoảng nửa triệu người, con gấu được phát hiện lần đầu vào tối ngày 7/6 tại một khu dân cư gần công viên công cộng. Dù lực lượng chức năng đã nhanh chóng triển khai các biện pháp tìm kiếm, đến sáng 8/6, con vật vẫn chưa bị bắt giữ.
Lần xuất hiện gần nhất của con gấu được ghi nhận chỉ cách một trường trung học cơ sở khoảng 500 mét, làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về an toàn cho học sinh và người dân địa phương.
Trước nguy cơ tiềm ẩn, chính quyền Utsunomiya đã đưa ra quyết định hiếm thấy: tạm thời đóng cửa toàn bộ 94 trường học trong thành phố. Đây được xem là lần đầu tiên trong lịch sử địa phương áp dụng biện pháp mạnh tay như vậy chỉ vì một vụ gấu xuất hiện trong khu dân cư.
Sự việc tại Utsunomiya không phải là trường hợp cá biệt. Những năm gần đây, Nhật Bản liên tục ghi nhận số vụ gấu tấn công con người gia tăng đáng kể, thậm chí xảy ra ngay trong các khu đô thị đông dân cư.
Chỉ vài ngày trước đó, tại thành phố Fukushima ở khu vực Đông Bắc Nhật Bản, một vụ gấu tấn công đã khiến ít nhất bốn người bị thương. Đoạn video từ hệ thống camera giám sát tại nhà máy thép Fukushima cho thấy một con gấu đen bất ngờ lao về phía một công nhân tại cổng nhà máy, truy đuổi và quật ngã người này xuống đất.
Tần suất các vụ việc tương tự tăng cao đến mức chính phủ Nhật Bản đã phải thành lập một lực lượng đặc nhiệm trong năm nay nhằm nghiên cứu các biện pháp giảm thiểu thương vong do gấu gây ra.
Điều đáng chú ý là gấu đen châu Á - loài xuất hiện trong các vụ việc gần đây hiện được xếp vào nhóm động vật dễ bị tổn thương trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, tại Nhật Bản, số lượng cá thể của loài này lại có xu hướng gia tăng mạnh mẽ.
Các số liệu cho thấy quần thể gấu đen châu Á ở Nhật Bản đã tăng gấp khoảng ba lần kể từ năm 2012. Một trong những nguyên nhân chính là hoạt động săn bắt giảm đáng kể trong nhiều năm qua, tạo điều kiện cho số lượng gấu phục hồi nhanh chóng.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng biến đổi khí hậu đang góp phần thay đổi hành vi sinh tồn của loài vật này. Nhiệt độ tăng cao và thời tiết bất thường khiến nguồn thức ăn tự nhiên của gấu như hạt sồi hay quả dẻ rừng suy giảm đáng kể.
Khi nguồn thức ăn trong rừng trở nên khan hiếm, gấu buộc phải di chuyển đến gần khu vực con người sinh sống để tìm kiếm thực phẩm.
Không chỉ vậy, tình trạng già hóa dân số và sự suy giảm dân cư ở các vùng nông thôn Nhật Bản cũng tạo ra những khoảng trống lớn trong môi trường sống. Nhiều khu đất nông nghiệp bị bỏ hoang, ít người qua lại, vô tình trở thành hành lang thuận lợi để các loài động vật hoang dã tiến sâu hơn vào khu dân cư.
Các nhà nghiên cứu cho rằng đây là xu hướng có thể tiếp tục gia tăng trong tương lai nếu Nhật Bản không tìm được giải pháp cân bằng giữa bảo tồn động vật hoang dã và đảm bảo an toàn cho cộng đồng.
Trong khi lực lượng chức năng vẫn đang tích cực truy tìm con gấu xuất hiện tại Utsunomiya, người dân địa phương được khuyến cáo hạn chế ra ngoài, đặc biệt là vào sáng sớm và chiều tối - thời điểm gấu thường hoạt động mạnh.
Sự kiện một thành phố phải đóng cửa gần một trăm trường học chỉ vì sự xuất hiện của một con gấu cho thấy bài toán chung mà Nhật Bản đang đối mặt: khi ranh giới giữa thế giới tự nhiên và không gian sống của con người ngày càng bị thu hẹp, những cuộc chạm trán giữa động vật hoang dã và con người có thể sẽ không còn là những trường hợp hiếm gặp.
