Doanh nhân rất cần cho bóng đá. Họ có tiền, có khả năng kết nối, và quan trọng là có thể mang đến những nguồn lực mà một Liên đoàn Bóng đá khó tự tạo ra. Nhưng doanh nhân lớn, hay tỷ phú cũng chưa chắc là một nhà quản lý bóng đá giỏi. Đặc biệt, ghế Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá không phải cứ có tiền, có danh tiếng hay có ảnh hưởng là có thể ngồi vào và tạo ra một nền bóng đá mạnh.
Thái Lan và Indonesia đang cho thấy điều đó theo hai cách khác nhau. Erick Thohir là một doanh nhân rất lớn, đồng thời là người có tham vọng rõ ràng với bóng đá Indonesia. Dưới thời ông, Indonesia đầu tư mạnh vào cầu thủ gốc Indonesia ở nước ngoài, xây dựng một đội tuyển có chất lượng nhân sự tốt hơn trước và từng tiến rất sâu ở vòng loại World Cup 2026. Nhưng chính quyết định sa thải Shin Tae Yong, khi Indonesia vẫn còn cơ hội rất lớn ở vòng loại World Cup, đã tạo ra bước ngoặt đầy tranh cãi. Patrick Kluivert sau đó bị sa thải khi không thể đưa Indonesia đến World Cup, còn bóng đá Indonesia bỏ lỡ cơ hội làm nên lịch sử.
Đáng nói hơn, vấn đề không nằm ở chuyện Indonesia có cầu thủ nhập tịch hay không. Họ thực tế sở hữu một thế hệ cầu thủ có chất lượng để mơ về World Cup. Vấn đề nằm ở việc bóng đá Indonesia đang đi đúng hướng, thì bỗng dưng thay đổi hướng đi chỉ vì quyết định của Erick Thohir. Đây là lý do người hâm mộ bóng đá Indonesia công khai chỉ trích Erick Thohir trên chính trang cá nhân của ông.
Năm 2026, Indonesia vẫn có khoảnh khắc đáng tự hào. Họ vô địch FIFA ASEAN Cup 2026 sau khi thắng Thái Lan trên chấm luân lưu ở trận chung kết. Trước đó, Indonesia vượt Malaysia để vào chung kết nhờ hơn đối thủ về số bàn thắng sau khi hai đội cùng có 7 điểm và cùng hiệu số. Nhưng một danh hiệu không thể che lấp tất cả những câu hỏi về cách điều hành bóng đá Indonesia trong vài năm qua.
Ở bóng đá trẻ, Indonesia không giành quyền dự VCK U23 châu Á 2026. Họ chỉ đứng nhì bảng J vòng loại và bị Hàn Quốc giành suất trực tiếp sau trận thua 0-1. Đây là điểm đáng suy nghĩ bởi bóng đá Indonesia từng vô địch SEA Games 2023 và đặt nhiều kỳ vọng vào thế hệ trẻ. Họ cũng suýt dự Olympic khi HLV Shin Tae Yong dẫn dắt U23 Indonesia thi đấu rất hay ở VCK U23 châu Á 2024.
Thái Lan cũng là bài học đáng để bóng đá Việt Nam nhìn vào. Madam Pang là người có tình yêu lớn với bóng đá, tiềm lực tài chính và nhiều năm đồng hành cùng các đội tuyển quốc gia Thái Lan. Bà từng giữ vai trò trưởng đoàn đội tuyển nam trong hai chức vô địch AFF Cup 2020 và 2022, đồng thời có thời gian dài gắn bó với đội tuyển nữ. Năm 2024, Madam Pang đắc cử Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Thái Lan (FAT). Tuy nhiên, tiền bạc và sự đầu tư là những điều kiện quan trọng, nhưng không thể thay thế hiệu quả quản lý và thành tích trên sân cỏ.
Trong nhiệm kỳ của Madam Pang, Thái Lan liên tục thất bại ở những trận đấu lớn, và hai lần thay HLV. Đội tuyển nam thua Việt Nam ở chung kết ASEAN Championship 2024 và tiếp tục thất bại trước Việt Nam ở chung kết ASEAN Championship 2026. Ở SEA Games 2025, U22 Thái Lan cũng thua Việt Nam 2-3 sau hiệp phụ trong trận chung kết, kéo dài cơn khát HCV bóng đá nam SEA Games của Thái Lan kể từ năm 2017.
Đó không phải là bằng chứng để kết luận một doanh nhân không thể lãnh đạo bóng đá. Nhưng nó cho thấy một điều rất rõ ràng rằng, tiền bạc và tình yêu bóng đá không thể thay thế năng lực quản trị bóng đá. Bởi ai cũng biết Madam Pang rất yêu bóng đá, có kinh nghiệm nhưng khi bà làm Chủ tịch FAT thì bóng đá Thái Lan chưa có nổi 1 danh hiệu ở khu vực
Một doanh nhân có thể quen với việc đưa ra quyết định nhanh, thay đổi nhân sự khi kết quả không đạt kỳ vọng và dùng nguồn lực tài chính để giải quyết vấn đề. Nhưng một Liên đoàn Bóng đá không vận hành giống một doanh nghiệp. Bằng chứng là Madam Pang khiến cho tuyển Thái Lan đánh mất bản sắc khi sa thải HLV Polking chỉ sau 1 trận thua tuyển Trung Quốc, rồi bổ nhiệm Masatada Ishii. Kết quả Thái Lan vẫn chơi bết bát, không thể vào vòng loại thứ ba World Cup 2026. Bà bây giờ đối mặt với áp lực rất lớn, khi có thể trở thành Chủ tịch FAT đầu tiên làm hết nhiệm kỳ mà không có nổi 1 danh hiệu.
Đó là lý do bóng đá Việt Nam cần nhìn thật kỹ trước Đại hội VFF khóa X, nhiệm kỳ 2026-2030. Ông Trần Quốc Tuấn đang là Chủ tịch VFF, ông cũng không phải một doanh nhân bước vào bóng đá để tìm kiếm sức ảnh hưởng. Ông Tuấn là một quan chức bóng đá đúng nghĩa, có nhiều năm làm việc trong hệ thống bóng đá quốc tế. Hiện ông Tuấn là Chủ tịch Ủy ban Thi đấu AFC nhiệm kỳ 2023-2027, đồng thời từng giữ vị trí Chủ tịch Ủy ban Thi đấu AFF nhiệm kỳ 2022-2026 và là thành viên Ủy ban Thi đấu các đội tuyển nam FIFA nhiệm kỳ 2025-2029.
Hồi tháng 9/2026, AFC tiếp tục giao ông Trần Quốc Tuấn làm Trưởng Ban điều hành môn bóng đá nam tại ASIAD 2026. Đây đã là lần thứ ba ông được giao nhiệm vụ điều hành bóng đá tại ASIAD. Những vị trí ấy cho thấy ông Tuấn là nhà quản lý bóng đá xuất sắc bậc nhất của châu Á hiện tại. Đó cũng là mạng lưới quan hệ, kinh nghiệm và sự am hiểu hệ thống bóng đá quốc tế của Chủ tịch VFF, một sự khác biệt lớn của bóng đá Việt Nam so với các nền bóng đá khu vực.
Quan trọng nhất, thành tích bóng đá Việt Nam trong giai đoạn ông Trần Quốc Tuấn làm Chủ tịch VFF đang tạo ra một sự tương phản rất rõ với Thái Lan và Indonesia, hai Liên đoàn có doanh nhân làm Chủ tịch. Đội tuyển Việt Nam vô địch ASEAN Championship 2024 và bảo vệ thành công chức vô địch năm 2026. U22 Việt Nam giành HCV SEA Games 2025, còn U23 Việt Nam giành HCĐ U23 châu Á 2026. Đội tuyển Việt Nam giành quyền dự Asian Cup 2027. Tuyển nữ Việt Nam dự World Cup năm 2023, U17 Việt Nam dự World Cup...
Hiện tại, VFF đang chuẩn bị Đại hội khóa X. Câu hỏi đặt ra: Liệu có ai xứng đáng hơn ông Trần Quốc Tuấn nếu so về tư thế quốc tế, trình độ và đặc biệt là thành công ở nhiệm kỳ IX (thành tích tốt nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam)?
Bóng đá Việt Nam cần tiền, cần nhà tài trợ, thêm những người sẵn sàng bỏ nguồn lực để xây dựng và phát triển bóng đá. Nhưng vị trí Chủ tịch VFF rất quan trọng, không phải đơn giản là doanh nhân ngồi vào sẽ tạo ra thành công. Đó phải là người có thời gian cho bóng đá, hiểu bóng đá, hiểu hệ thống, có năng lực quản trị, đặc biệt có quan hệ quốc tế để tạo ra uy tín, vị thế cho bóng đá Việt Nam. Thái Lan và Indonesia là những bài học đủ rõ để bóng đá Việt Nam không cần phải thử lại.
Hiện tại, bóng đá Việt Nam đang có một giai đoạn phát triển tốt nhất trong nhiều năm, thành công nhất trong lịch sử, câu hỏi đáng đặt ra không phải là vì sao phải thay đổi, mà là thay đổi để làm gì?
VFF cần người giỏi quản lý, giỏi chuyên môn, có uy tín tầm cỡ quốc tế được bóng đá thế giới công nhận như ông Trần Quốc Tuấn làm Chủ tịch, và cần thêm doanh nhân vào các vị trí khác để đưa bóng đá Việt Nam tiến lên. Điều đó sẽ giúp VFF giữ được một hệ thống đang vận hành hiệu quả và tốt cho tương lai bóng đá Việt Nam.
