Bóng đá Việt Nam đã gặt hái nhiều thành công ở các giải trẻ khu vực Đông Nam Á như U23 hay SEA Games, nhưng nghịch lý nằm ở hệ thống thi đấu trong nước, câu chuyện gian lận tuổi cầu thủ vẫn tái diễn theo cách đáng buồn. Sau 20 năm, vấn đề tưởng như đã cũ này vẫn chưa được giải quyết tận gốc.
Trường hợp của Thái Bá Bảo Hoàng (xuất thân từ lò SLNA) là ví dụ điển hình. Cầu thủ này đã gian lận hai tuổi để tham dự giải U11 toàn quốc 2022 và U13 toàn quốc 2024, với giấy khai sinh ghi năm 2011 trong khi năm sinh thật là 2009. Sự việc gây xôn xao dư luận khi Bảo Hoàng góp mặt ở vòng loại U19 quốc gia 2025/2026, khiến nhiều người bất ngờ. Trên thực tế, khi xác định đúng tuổi thật (2009), Bảo Hoàng đủ điều kiện dự U19 theo quy định 16-19 tuổi. Tuy nhiên, điều đó cho thấy sự ảnh hưởng nghiêm trọng từ hành vi gian lận ở cấp độ U11 và U13, nên VFF cần phải xử lý nghiêm.
Lò SLNA thường xuyên bị nhắc tên trong các vụ gian lận tuổi của bóng đá Việt Nam trong hơn hai thập kỷ qua. Từ đầu những năm 2000, đội bóng xứ Nghệ từng nhiều lần bị tước danh hiệu ở các giải trẻ. Năm 2003, SLNA bị tước chức vô địch U13 và U15 vì sử dụng cầu thủ không đúng độ tuổi. Câu chuyện bắt đầu từ việc cầu thủ Đậu Sỹ Điệp gây rúng động khi đá U13 nhưng tuổi thật lớn hơn nhiều so với hồ sơ.
20 năm sau (năm 2023), SLNA vô địch U13 toàn quốc nhưng sau đó phát hiện cầu thủ Nguyễn Hồng Quân sinh năm 2006, vượt quá độ tuổi cho phép tới 4 tuổi. Bây giờ Thái Bá Bảo Hoàng được xác định gian lận 2 tuổi ở U11 toàn quốc 2022 và U13 toàn quốc 2024.
Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở chuyện một số cá nhân cầu thủ gian lận, mà là hệ quả lâu dài với nền bóng đá. Gian lận tuổi làm méo mó hệ thống đào tạo, triệt tiêu cơ hội của những cầu thủ đúng tuổi và tạo ra khái niệm “thần đồng” khai gian tuổi như Thái Bá Bảo Hoàng - cầu thủ hay nhất U11 toàn quốc 2022 và U13 toàn quốc 2024 (hơn 2 tuổi so với tuổi thật).
Sau 20 năm, câu hỏi không còn là có hay không gian lận tuổi, mà là vì sao bóng đá Việt Nam vẫn chưa thể chấm dứt nó. Nếu không siết chặt quản lý, minh bạch hồ sơ và xử lý trách nhiệm đến tận gốc, những bài học cũ sẽ tiếp tục lặp lại và cái giá phải trả không chỉ là những danh hiệu bị tước, mà là niềm tin vào cả một hệ thống đào tạo trẻ.
