Thất bại 1-2 trước Paraguay ngày 17/11/2026 khép lại hành trình tám năm của HLV Hajime Moriyasu với tuyển Nhật Bản. Ông không thể chia tay bằng một chiến thắng, nhưng kết quả ấy không thể làm lu mờ những gì nhà cầm quân 58 tuổi đã xây dựng. Di sản của Moriyasu không chỉ nằm ở những con số thống kê, mà còn ở sự thay đổi về bản lĩnh, tư duy và vị thế của bóng đá Nhật Bản trên sân khấu thế giới.
Được bổ nhiệm sau World Cup 2018, Moriyasu trở thành HLV trưởng có thời gian dẫn dắt tuyển Nhật Bản lâu nhất. Trong 113 trận cầm quân, ông giành 77 chiến thắng, 17 trận hòa và 19 thất bại, đạt tỷ lệ thắng 68,1%. Đây là thành tích đáng kể với một đội tuyển thường xuyên phải đối đầu những đối thủ hàng đầu thế giới.
Dấu ấn nổi bật nhất trong nhiệm kỳ của Moriyasu là khả năng biến Nhật Bản thành đối thủ thực sự đáng gờm trước các đội tuyển hàng đầu. Tại World Cup 2022, Samurai Xanh gây chấn động khi lần lượt đánh bại Đức và Tây Ban Nha với cùng tỷ số 2-1, qua đó giành ngôi đầu bảng đấu có sự góp mặt của hai nhà vô địch thế giới.
Những chiến thắng ấy không phải khoảnh khắc lóe sáng nhất thời. Nhật Bản tiếp tục đánh bại Đức 4-1 ngay trên sân khách trong trận giao hữu năm 2023. Dưới thời Moriyasu, đội tuyển còn lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua Brazil và Anh ở các trận giao hữu quốc tế. Đặc biệt, chiến thắng 3-2 trước Brazil tại Singapore ngày 14/11/2026, chỉ ba ngày trước trận chia tay của ông, là minh chứng cho sự tiến bộ của Samurai Xanh.
Trước đây, Nhật Bản thường chỉ tạo ra những bất ngờ đơn lẻ trước các đội tuyển lớn. Nhưng dưới thời Moriyasu, họ đã xây dựng được niềm tin rằng mình có thể cạnh tranh sòng phẳng với những nền bóng đá hàng đầu. Nhà cầm quân người Nhật Bản không muốn các học trò bước vào trận đấu với tâm thế của đội bóng yếu hơn. Ông khuyến khích cầu thủ tin vào khả năng chiến thắng và chủ động tìm cách giải quyết trận đấu.
Có ý kiến cho rằng thành tựu của Moriyasu là xây dựng được một tập thể có thể tự vận hành, không phụ thuộc hoàn toàn vào chiến thuật của một HLV cá tính. Đây là nền tảng có giá trị lâu dài, bởi những gì được xây dựng không nhất thiết biến mất khi người đứng đầu rời đi.
Moriyasu cũng góp phần làm mới lực lượng sau khi những tên tuổi như Keisuke Honda và Makoto Hasebe chia tay đội tuyển. Ông đặt niềm tin vào thế hệ cầu thủ mới, đồng thời duy trì sự kết nối giữa đội tuyển quốc gia và các cấp độ trẻ.
Dẫu vậy, di sản của Moriyasu không hoàn toàn trọn vẹn. Nhật Bản hai lần dừng bước ở vòng 16 đội World Cup dưới thời ông. Năm 2022, họ thua Croatia trên chấm luân lưu sau trận hòa 1-1. Đến World Cup 2026, Samurai Xanh tiếp tục dừng bước trước Brazil với thất bại 1-2 ở vòng 32 đội.
Tại Asian Cup, Nhật Bản cũng không thể giành chức vô địch. Họ thua Qatar trong trận chung kết năm 2019 và bị Iran loại ở tứ kết năm 2023. Đó là những giới hạn khiến Moriyasu tự chấm bản thân 70/100 điểm khi nhìn lại nhiệm kỳ. Ông tiếc nuối vì chưa thể đưa đội tuyển đạt thành tích lớn tại World Cup.
Tám năm, 113 trận và 77 chiến thắng, Moriyasu rời đi mà chưa thể đưa Nhật Bản đến tứ kết World Cup hay chức vô địch châu Á. Nhưng ông đã để lại một đội tuyển có niềm tin, bản lĩnh và khát vọng lớn hơn trước.