HLV Philippe Troussier bất ngờ phát biểu theo hướng ông từng muốn chấp nhận đánh đổi thành tích hiện tại để hướng đến World Cup 2030. Nhưng sau những gì bóng đá Việt Nam trải qua, câu hỏi lớn nhất vẫn còn nguyên: ông đã sai ở đâu và liệu cách làm ấy có thực sự đưa đội tuyển đến tương lai?
Sau khi tuyển Việt Nam không thể vô địch FIFA ASEAN Cup 2026, HLV Philippe Troussier bất ngờ nhắc lại câu chuyện World Cup 2030. Nhà cầm quân người Pháp nói rằng ông từng muốn chấp nhận thất bại hôm nay để hướng đến thành công ngày mai.
Đó là lý do ông mạnh tay thay đổi đội tuyển, đẩy những cầu thủ đang ở độ chín như Quang Hải, Hoàng Đức, Thành Chung lên ghế dự bị để trao cơ hội cho một thế hệ trẻ hơn gồm Văn Tùng, Minh Trọng, Thanh Bình, Hồ Văn Cường, Nhâm Mạnh Dũng, Văn Đô, Thanh Nhàn…
Tuy nhiên, HLV Troussier chắc chắn sẽ không trả lời được một vấn đề quan trọng. Đó là đánh đổi thành tích hiện tại chỉ có ý nghĩa khi người ta chứng minh được tương lai thực sự tốt hơn. Nhưng cách chơi, con người mà HLV Troussier chọn không tạo ra niềm tin về ngày mai sẽ tốt hơn hiện tại, chỉ thấy thua xa thời ông Park.
Nếu đi theo cách HLV Troussier từng lựa chọn, bóng đá Việt Nam có thể phải chấp nhận trắng tay trong nhiều năm để chờ đến World Cup 2030. Nhưng chính điều đáng lo là không ai có thể bảo đảm rằng sau 5 năm, thế hệ trẻ được đặt cược sẽ đủ sức đưa tuyển Việt Nam đến World Cup. Đây chính là điểm khiến cách lý giải của HLV Troussier chưa thực sự thuyết phục.
Dưới thời nhà cầm quân người Pháp, tuyển Việt Nam chỉ có một chiến thắng ở các trận đấu chính thức. Đội tuyển lần đầu tiên trong lịch sử thua Indonesia ở cả hai lượt trận liên tiếp, đồng thời trải qua một vòng bảng Asian Cup toàn thua. Đó không đơn thuần là câu chuyện về kết quả, bởi cách chơi của tuyển Việt Nam khi ấy cũng bộc lộ nhiều vấn đề và không tạo được cảm giác rằng một thế hệ mới đang tiến gần hơn tới đẳng cấp cao hơn.
Ở cấp độ U23, bức tranh cũng không hoàn toàn khác biệt. U23 Việt Nam không có chiến thắng tại giải giao hữu ở Qatar, từng thua Indonesia ở bán kết SEA Games 2023 và chơi không thuyết phục tại vòng loại U23 châu Á 2024, trong đó có trận hòa U23 Singapore 2-2 ngay trên sân nhà. Vậy sau 5 năm, tuyển Việt Nam sẽ đặt cược vào ai?
Đình Bắc là một trường hợp đáng chú ý và đã cho thấy tiềm năng. Nhưng liệu những Văn Tùng, Thanh Bình, Hồ Văn Cường, Phan Tuấn Tài, Thanh Nhàn, Văn Đô, Minh Trọng… có chắc chắn vươn lên đủ tầm để thay thế Quang Hải, Hoàng Đức, Thành Chung hay Xuân Son?
Không ai có thể bảo đảm điều đó. Bóng đá trẻ vốn chứa đựng quá nhiều biến số. Một cầu thủ 20 tuổi hôm nay có thể trở thành ngôi sao sau 5 năm, nhưng cũng có thể dừng phát triển vì chấn thương, phong độ, môi trường thi đấu hoặc đơn giản là không đủ năng lực để bước lên đẳng cấp cao hơn. Bởi vậy, một cuộc cách mạng đội tuyển không thể chỉ dựa trên niềm tin rằng cầu thủ trẻ chắc chắn sẽ tiến bộ.
Điều đáng nói hơn là bóng đá Việt Nam sau thời Troussier đã cho thấy một hướng đi khác. HLV Kim Sang Sik không phủ nhận giá trị của thế hệ cũ, đồng thời vẫn tạo không gian để những cầu thủ trẻ phát triển. Kết quả Việt Nam vô địch SEA Games 2025, vô địch U23 Đông Nam Á 2025 và giành HCĐ U23 châu Á 2026.
Những thành công ấy không có nghĩa HLV Kim Sang Sik đã giải quyết toàn bộ bài toán của bóng đá Việt Nam. Nhưng nó cho thấy một điều quan trọng rằng, việc trẻ hóa đội tuyển không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải hy sinh thành tích. Đó mới là điểm khác biệt.
Bóng đá đỉnh cao không thể chỉ nói về ngày mai rồi bỏ qua hôm nay. Một đội tuyển mạnh phải vừa duy trì thành tích, vừa tạo ra thế hệ kế cận. Nếu chỉ chăm chăm vào tương lai mà liên tục thất bại, niềm tin của cầu thủ, người hâm mộ và cả hệ thống sẽ bị bào mòn trước khi tương lai ấy kịp đến.
Và câu hỏi khó nhất dành cho quan điểm của HLV Troussier vẫn còn đó. Nếu Việt Nam chấp nhận trắng tay trong 5 năm để đánh cược vào World Cup 2030, ai chịu trách nhiệm nếu đến thời điểm ấy đội tuyển vẫn chưa đủ sức đi xa?
Quan trọng hơn, nếu cách chơi mà ông xây dựng từng bị đánh giá là không phù hợp với đặc điểm cầu thủ Việt Nam, tại sao phải tiếp tục đặt cược vào cùng một công thức?
World Cup 2030 là một mục tiêu đáng để bóng đá Việt Nam theo đuổi. Nhưng mục tiêu lớn không thể trở thành tấm vé miễn trừ cho những thất bại hiện tại. Muốn đi đến World Cup, trước hết phải chứng minh đội tuyển đang tiến bộ qua từng năm, từng giải đấu và từng thế hệ.
Đến lúc này, điều HLV Troussier cần giải thích không còn là “vì sao phải chấp nhận thua hôm nay để thắng ngày mai”, mà là một câu hỏi đơn giản hơn. Sau những thất bại ấy, ông đã thực sự thấy mình sai ở đâu chưa, hay vẫn bảo thủ?