Theo bảng xếp hạng mới nhất của AFC cho mùa giải 2027/28, V.League chỉ đứng thứ 8 khu vực Đông Á và không có suất trực tiếp dự AFC Champions League Elite, sân chơi cao nhất cấp CLB châu Á. Trong khi đó, Thai League đứng thứ 3 Đông Á với 3 suất trực tiếp dự AFC Champions League Elite cùng 1 suất AFC Champions League Two. Khoảng cách ấy thực sự đáng suy nghĩ.
Điều đáng nói là đây không còn là câu chuyện của một mùa giải hay vài trận đấu riêng lẻ. Nó phản ánh sự khác biệt về nền tảng và sức mạnh của cả nền bóng đá.
Nhiều năm qua, bóng đá Thái Lan duy trì được vị thế ổn định ở cấp CLB. Buriram United liên tục tạo dấu ấn ở AFC Champions League Elite. Một số CLB khác của Thái Lan cũng thường xuyên tiến sâu ở đấu trường châu lục.
Quan trọng hơn, các CLB Thái Lan không chỉ tham dự cho đủ số lượng. Họ có khả năng cạnh tranh thật sự trước những đại diện mạnh của Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc.
Trong khi đó, các đại diện của V.League thường dừng bước khá sớm. Có những mùa, CLB Việt Nam gây ấn tượng ở vài trận đấu riêng lẻ, nhưng gần như chưa tạo được sự ổn định lâu dài để tích lũy điểm số cho cả nền bóng đá. Đó là khác biệt lớn nhất.
Bóng đá hiện đại không thể phát triển bền vững nếu chỉ mạnh ở đội tuyển quốc gia. Sức mạnh thật sự luôn nằm ở hệ thống CLB, nơi cầu thủ thi đấu quanh năm và liên tục va chạm ở môi trường cạnh tranh cao. Thái Lan đang tạo ra sự khác biệt về bóng đá chuyên nghiệp ở cấp CLB.
Các CLB hàng đầu của họ đầu tư mạnh cho cơ sở vật chất, ngoại binh chất lượng, học viện đào tạo trẻ và đặc biệt là duy trì sự ổn định trong nhiều năm. Họ xây dựng CLB theo mô hình chuyên nghiệp thật sự chứ không chỉ tồn tại theo từng giai đoạn thành tích.
Johor Darul Ta’zim của Malaysia cũng là ví dụ tương tự. Một CLB đủ mạnh hoàn toàn có thể kéo cả nền bóng đá đi lên trên bảng xếp hạng châu Á.
Ngược lại, V.League lại thiếu sự ổn định. Nhiều CLB thay đổi lực lượng liên tục theo từng mùa. Có đội bóng đầu tư mạnh vài năm rồi chững lại. Có đội phụ thuộc quá lớn vào ngoại binh mà thiếu nền tảng phát triển dài hạn. Ngay cả những CLB giàu tham vọng nhất cũng chưa duy trì được hình ảnh đủ mạnh ở sân chơi AFC trong nhiều mùa liên tiếp.
Điều đáng lo hơn là khoảng cách ấy đang ngày càng lớn ra. Không chỉ Thái Lan, ngay cả Malaysia hay Singapore lúc này cũng có thứ hạng tốt hơn V.League ở khu vực Đông Á. Đây rõ ràng là điều khó chấp nhận với nền bóng đá từng nhiều lần được xem thuộc nhóm mạnh nhất Đông Nam Á.
Quan trọng hơn, sự tụt lại ở cấp CLB sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đội tuyển quốc gia. Nếu cầu thủ Việt Nam không được thi đấu thường xuyên ở những sân chơi chất lượng cao của châu Á, khoảng cách trình độ với các nền bóng đá mạnh sẽ ngày càng khó san lấp.
Đó cũng là lý do bóng đá Việt Nam gần như không có cầu thủ xuất ngoại thành công trong những năm gần đây. Môi trường cạnh tranh ở V.League chưa đủ lớn để tạo ra bước chuẩn bị thật sự cho cầu thủ bước ra châu lục.
Trong khi đó, bóng đá Thái Lan giờ không chỉ mạnh ở đội tuyển, mà còn tạo được hệ sinh thái CLB đủ sức cạnh tranh ở châu Á. Đây mới là khác biệt lớn nhất giữa hai nền bóng đá lúc này.
Điều tích cực là bóng đá Việt Nam vẫn còn tiềm năng rất lớn. Chúng ta có nhiều lứa trẻ tài năng, có lượng người hâm mộ đông đảo và sức hút đặc biệt của V.League. Nhưng nếu không cải thiện chất lượng, nâng tầm CLB và tạo ra những đội bóng đủ sức cạnh tranh ổn định ở châu Á, khoảng cách với Thái Lan sẽ còn bị kéo xa hơn nữa.
Và khi đó, giấc mơ vươn tầm châu lục của bóng đá Việt Nam sẽ ngày càng trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
