Cá suối thường có kích thước vừa phải, thân nhỏ và thịt săn chắc do sống trong môi trường nước chảy. Tùy từng khu vực và nguồn nước, người dân có thể bắt gặp nhiều loại cá khác nhau. Những mẻ cá tươi sau khi mang về thường được làm sạch rồi chế biến theo cách đơn giản, chú trọng giữ lại vị ngọt tự nhiên của cá.
Cá mát – món cá quen thuộc của xứ Nghệ
Một trong những loại cá được nhắc đến khi nói về đặc sản sông suối Nghệ An là cá mát. Loài cá này thường được tìm thấy ở các dòng sông, suối vùng miền Tây xứ Nghệ và được chế biến thành nhiều món.
Cá mát có thể đem chiên, nướng hoặc kho. Với những con cá nhỏ, người dân thường có thể chế biến nguyên con sau khi sơ chế. Khi chiên hoặc nướng, lớp da bên ngoài săn lại, phần thịt thơm và đậm vị.
Một đĩa cá mát vàng ruộm ăn cùng cơm nóng, thêm bát nước chấm cay là kiểu món ăn dân dã nhưng rất dễ khiến nồi cơm vơi nhanh.
Cá suối nướng – càng đơn giản càng thơm
Không cần quá nhiều gia vị, cá suối tươi có thể được làm sạch, ướp nhẹ rồi nướng trên than. Cá được nướng đến khi phần da se lại, dậy mùi thơm đặc trưng.
Ở một số bản làng vùng cao, cá nướng thường được ăn cùng rau rừng hoặc các loại gia vị địa phương. Vị ngọt của cá kết hợp với mùi thơm từ than lửa và rau ăn kèm tạo nên một món ăn rất hợp với không gian núi rừng.
Đây cũng là cách chế biến thường được lựa chọn khi muốn giữ trọn hương vị tự nhiên của cá, thay vì sử dụng quá nhiều gia vị.
Cá suối chiên giòn – món ăn càng nhỏ càng dễ ăn
Những loại cá suối có kích thước nhỏ thường được chiên giòn. Cá sau khi làm sạch được để ráo rồi chiên cho đến khi lớp ngoài vàng và giòn.
Cách làm này khá đơn giản nhưng lại phù hợp với cá suối bởi phần xương nhỏ, khi chiên kỹ có thể ăn cùng thịt cá. Chấm với nước mắm pha hoặc muối ớt, món cá trở thành lựa chọn quen thuộc trong những bữa cơm gia đình.
Cá kho – vị đậm đà giữa bữa cơm vùng cao
Bên cạnh nướng và chiên, cá suối cũng có thể được kho cùng các loại gia vị quen thuộc. Cá được kho trong thời gian đủ lâu để thấm vị, phần nước kho sánh lại và bám quanh thân cá.
Một nồi cá kho không cầu kỳ nhưng khi ăn cùng cơm nóng lại tạo cảm giác rất “đưa cơm”. Chính những món ăn như vậy giúp ẩm thực vùng cao giữ được nét mộc mạc, không cần biến tấu quá nhiều vẫn có sức hấp dẫn riêng.
Điểm thú vị của cá suối Nghệ An không nằm ở việc những con cá ấy phải thật to hay được chế biến cầu kỳ. Ngược lại, chính sự nhỏ bé, tươi ngon và cách nấu giản dị của người dân địa phương lại tạo nên nét riêng.
Từ một mẻ cá bắt được dưới dòng suối, người dân có thể nướng, chiên, kho hoặc kết hợp với những nguyên liệu sẵn có. Mỗi cách làm mang một hương vị khác nhau nhưng đều giữ được chất dân dã của những bữa cơm miền núi.
Nếu có dịp về miền Tây Nghệ An, thay vì chỉ tìm những món đặc sản quen tên, thử một bữa cơm có cá suối, rau rừng và các món ăn địa phương cũng là một cách để cảm nhận rõ hơn nhịp sống của những bản làng nơi đây.
