Nhắc đến ẩm thực Ninh Bình - quê hương của diễn viên Phương Oanh, nhiều người thường nghĩ ngay đến dê núi hay cơm cháy. Thế nhưng vùng đất này còn có những loại rau đồng, rau mọc ven ruộng, ven bờ như rau rút, rau ngổ, rau muống dại, rau dừa nước… góp phần tạo nên những bữa cơm quê mộc mạc mà đậm vị.
Nếu muốn tìm một góc ẩm thực gần gũi hơn khi về Ninh Bình, du khách có thể thử khám phá những loại rau tưởng chừng rất bình thường này. Chúng không xuất hiện trên những mâm cỗ cầu kỳ, nhưng lại gắn với nhịp sống của vùng đồng ruộng, sông nước.
Rau rút – loại rau quen thuộc trong những bữa canh quê
Rau rút là một trong những loại rau thủy sinh có thể bắt gặp ở các vùng ao, hồ, ruộng ngập nước của Ninh Bình. Tài liệu về hệ sinh thái đất ngập nước của tỉnh cũng ghi nhận rau rút trong nhóm thực vật đặc trưng tại các khu vực nước ngọt.
Loại rau này thường được dùng để nấu canh, đặc biệt hợp với các món canh cá hoặc kết hợp cùng những nguyên liệu dân dã khác. Cọng rau mềm, có độ giòn nhẹ, khi nấu lên tạo cảm giác thanh mát.
Một bát canh cá đồng thêm rau rút, ăn nóng cùng cơm trắng có thể chẳng phải món ăn sang trọng, nhưng lại rất đúng chất bữa cơm quê.
Rau ngổ – nhỏ bé nhưng có mặt trong nhiều món ăn
Rau ngổ cũng là cái tên đáng chú ý khi nhắc đến những loại rau dân dã ở Ninh Bình. Theo thông tin từ ngành y tế địa phương, rau ngổ được sử dụng như một loại rau gia vị trong bữa ăn.
Rau ngổ thường được dùng để tạo mùi thơm cho các món canh, món nước hoặc ăn kèm. Mùi thơm đặc trưng của loại rau này khiến những món ăn vốn đơn giản cũng trở nên hấp dẫn hơn.
Rau muống dại – từ bờ ruộng lên mâm cơm
Rau muống vốn quá quen thuộc với người Việt, nhưng ở những vùng đồng ruộng, các dạng rau muống mọc tự nhiên ven bờ, ven ruộng lại mang đến một câu chuyện khác.
Trong ẩm thực mùa nước ở Ninh Bình, rau muống dại được nhắc đến cùng rau rút và rau ngổ như những loại rau có thể xuất hiện trong bữa cơm gia đình, đặc biệt khi kết hợp với cá đồng.
Rau có thể được luộc, xào hoặc nấu canh. Một đĩa rau xanh chấm nước mắm hoặc ăn cùng cá kho đôi khi đã đủ thành một bữa cơm giản dị.
Rau dừa nước – cái tên nghe lạ tai
Rau dừa nước cũng là một loài thực vật có mặt trong hệ sinh thái đất ngập nước của Ninh Bình. Tài liệu quy hoạch, bảo vệ tài nguyên của tỉnh ghi nhận loài này cùng nhiều thực vật thủy sinh khác tại các vùng nước ngọt.
Không phổ biến trên các thực đơn du lịch đại trà, rau dừa nước lại gợi nhắc đến một Ninh Bình gắn chặt với sông, hồ, ruộng ngập và những vùng đất thấp.
Chính những loại rau như vậy giúp bức tranh ẩm thực địa phương trở nên đa dạng hơn: Không chỉ có những món đặc sản đã thành thương hiệu mà còn có cả những nguyên liệu bình dị xuất hiện theo mùa và theo điều kiện tự nhiên.
Từ những loại rau dân dã đến mâm cơm Ninh Bình
Điều thú vị của những loại rau này nằm ở chỗ chúng không cần cách chế biến quá cầu kỳ. Rau rút có thể góp mặt trong bát canh cá; rau ngổ tạo mùi thơm cho món ăn; rau muống dại có thể luộc hoặc xào; còn những loài thực vật vùng nước lại gợi lên hình ảnh những bữa cơm gắn với đồng ruộng.
Ẩm thực vùng đất này vì thế không chỉ nằm ở những món ăn nổi tiếng mà còn hiện diện trong những thứ rất đỗi bình thường. Một rổ rau xanh hái từ ruộng, một con cá đồng, bát nước chấm đậm vị và nồi cơm nóng cũng đủ tạo thành một bữa ăn mang màu sắc quê nhà.
Về Ninh Bình, nếu đã quen với những món đặc sản nổi tiếng, du khách có thể thử tìm đến những phiên chợ quê hoặc bữa cơm gia đình để khám phá thêm một thế giới ẩm thực khác – nơi những cái tên như rau rút, rau ngổ, rau muống dại, rau dừa nước trở thành một phần của hương vị đồng quê.
