Mỗi khi mùa nước nổi về, vùng đất Đồng Tháp - quê hương ca sĩ Hồ Văn Cường, lại khoác lên mình một diện mạo khác biệt. Không chỉ mang đến cảnh sắc thiên nhiên đặc trưng của miền Tây sông nước, mùa này còn mở ra những nghề mưu sinh gắn liền với con nước, tạo nên nét văn hóa lao động độc đáo mà du khách khó có thể bắt gặp ở nơi khác.
Nghề giăng lưới, đánh bắt thủy sản theo con nước
Mùa nước nổi là thời điểm người dân nhiều vùng ở Đồng Tháp bước vào vụ đánh bắt thủy sản tự nhiên. Khi nước từ thượng nguồn đổ về, cá tôm theo dòng nước tìm đến các cánh đồng ngập nước, tạo điều kiện để người dân mưu sinh bằng nghề chài lưới.
Từ sáng sớm, nhiều chiếc xuồng nhỏ đã bắt đầu len qua những cánh đồng nước mênh mông. Người dân sử dụng nhiều phương thức đánh bắt truyền thống như giăng lưới, đặt lợp, đặt dớn để bắt cá đồng, tôm, cua.
Không chỉ là công việc kiếm sống, những hoạt động này còn trở thành một phần ký ức của người miền Tây mỗi mùa nước nổi.
Nghề đặt dớn bắt cá – nét đặc trưng mùa nước về
Trong số những nghề gắn với mùa nước nổi, đặt dớn là hình ảnh quen thuộc ở nhiều vùng quê Đồng Tháp.
Dớn là loại dụng cụ được làm từ tre hoặc vật liệu chuyên dụng, đặt dưới nước để đón cá theo dòng chảy. Khi nước lên, các loại cá đồng như cá linh, cá rô, cá lóc, cá trê thường tìm đường di chuyển, tạo điều kiện cho người dân thu hoạch.
Công việc này đòi hỏi sự am hiểu về con nước, dòng chảy và tập tính của từng loài cá. Với nhiều gia đình, nghề đặt dớn không chỉ mang lại thu nhập mà còn giúp lưu giữ phương thức đánh bắt truyền thống của vùng sông nước.
Nghề hái bông súng, rau đồng mùa nước nổi
Không chỉ đánh bắt thủy sản, mùa nước nổi còn mang đến nguồn sản vật tự nhiên phong phú. Trong đó, hái bông súng, rau đồng là công việc quen thuộc của nhiều người dân Đồng Tháp.
Khi nước dâng cao, những cánh đồng xuất hiện nhiều loại rau thủy sinh như bông súng, rau nhút, điên điển. Người dân chèo xuồng thu hái rồi mang bán tại các chợ địa phương hoặc dùng làm nguyên liệu chế biến món ăn gia đình.
Những sản vật tưởng chừng giản dị này lại trở thành nét đặc trưng của ẩm thực mùa nước nổi miền Tây, góp phần tạo nên những món ăn dân dã như canh chua cá linh bông điên điển, bông súng mắm kho.
Nghề săn chuột đồng mùa nước nổi
Một nghề mưu sinh khá đặc biệt ở Đồng Tháp vào mùa nước nổi là săn chuột đồng.
Khi nước tràn vào ruộng đồng, chuột thường tìm nơi cao ráo để trú ẩn. Đây là thời điểm người dân sử dụng các phương pháp truyền thống để bắt chuột, vừa cải thiện thu nhập vừa cung cấp nguồn thực phẩm cho thị trường địa phương.
Chuột đồng sau khi được chế biến trở thành món ăn quen thuộc trong văn hóa ẩm thực miền Tây, dù với nhiều du khách lần đầu biết đến, đây vẫn là trải nghiệm khá bất ngờ.
Nghề làm du lịch trải nghiệm mùa nước nổi
Cùng với sự phát triển của du lịch sinh thái, nhiều người dân Đồng Tháp hiện nay còn có thêm một nghề mới: phục vụ du khách trải nghiệm mùa nước nổi.
Du khách có thể cùng người dân chèo xuồng, giăng lưới bắt cá, hái rau đồng, thưởng thức các món ăn địa phương hoặc tìm hiểu cuộc sống gắn bó với con nước.
Những trải nghiệm này không chỉ mang lại thu nhập cho người dân mà còn giúp quảng bá nét đẹp văn hóa của vùng đất Đồng Tháp.
Mùa nước nổi – mùa của sự thích nghi và sinh kế miền Tây
Mùa nước nổi từng được xem là khoảng thời gian thử thách với người dân vùng đồng bằng, nhưng qua nhiều thế hệ, người miền Tây đã học cách thích nghi và biến con nước thành cơ hội mưu sinh.
Những nghề như đánh bắt cá, đặt dớn, hái sản vật tự nhiên hay làm du lịch trải nghiệm không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn phản ánh sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên.
Đến Đồng Tháp mùa nước nổi, du khách không chỉ được ngắm nhìn cảnh sắc đặc trưng của miền Tây mà còn có cơ hội hiểu hơn về cuộc sống bình dị, khéo léo và đầy bản lĩnh của người dân nơi đây.
