Higashino Keigo sinh năm 1958 tại Osaka, Nhật Bản. Ông qua đời vào rạng sáng 23/7/2026 ở tuổi 68 do ung thư đại trực tràng. Trước khi chuyên tâm theo đuổi văn chương, ông từng làm kỹ sư. Năm 1985, ông giành Giải Edogawa Ranpo với tiểu thuyết "Sau giờ tan học", mở đầu cho hành trình hơn bốn thập kỷ gắn bó với văn học trinh thám.
Qua nhiều năm sáng tác, Higashino Keigo tạo dựng dấu ấn riêng bằng những cốt truyện chặt chẽ, cách sắp đặt manh mối khéo léo và khả năng liên tục tạo bất ngờ. Tuy nhiên, điểm khiến tác phẩm của ông khác biệt là phía sau mỗi vụ án thường là một câu chuyện về số phận và tâm lý con người.
Trong "Phía sau nghi can X", "Bạch dạ hành", "Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya" hay "Án mạng mười một chữ", câu hỏi không chỉ dừng lại ở việc ai là người gây ra sự việc. Higashino Keigo thường đi sâu hơn vào nguyên nhân, hoàn cảnh và những lựa chọn khiến nhân vật bước đến một quyết định nào đó.
Tình yêu, gia đình, sự hy sinh, mặc cảm, lòng ích kỷ hay những áp lực của cuộc sống vì thế trở thành một phần quan trọng trong thế giới trinh thám của ông. Vụ án có thể được giải quyết, nhưng những câu hỏi về con người vẫn tiếp tục ở lại với độc giả.
Tại Việt Nam, nhiều tác phẩm của Higashino Keigo đã được dịch và xuất bản, đưa tên tuổi ông trở nên quen thuộc với đông đảo độc giả. Công việc chuyển ngữ cũng đặt ra không ít yêu cầu về cách truyền tải nhịp kể, lời thoại và sắc thái văn hóa trong những câu chuyện vốn được xây dựng rất kỹ về mặt cấu trúc.
Tại Hà Nội ngày 22/8 vừa qua, hành trình sáng tác và dấu ấn của Higashino Keigo được các nhà văn, dịch giả cùng phân tích, nhìn nhận qua nhiều góc độ.
Theo đó, dịch giả Đỗ Nguyên, người từng chuyển ngữ nhiều tác phẩm của Higashino Keigo sang tiếng Việt, nhận định từ góc độ dịch thuật, mỗi tác phẩm đều đặt ra những bài toán riêng về ngôn ngữ và cách kể chuyện.
Trong khi đó, dưới góc nhìn của người viết, nhà văn Đức Anh cho rằng sức hấp dẫn của Higashino Keigo còn nằm ở cách kiểm soát thông tin, xây dựng tình huống và đưa những vấn đề về con người vào bên trong cấu trúc trinh thám.
Các tác phẩm của Higashino Keigo đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ, đồng thời được chuyển thể thành phim điện ảnh và truyền hình. Hơn bốn thập kỷ sáng tác, ông không chỉ góp phần làm phong phú văn học trinh thám Nhật Bản mà còn đưa thể loại này đến gần hơn với những câu chuyện đời thường.
Có lẽ sức hút lâu dài của Higashino Keigo nằm ở chỗ độc giả tìm đến sách để giải một vụ án, nhưng sau cùng lại nhớ đến những con người đứng phía sau vụ án ấy. Đó cũng là lý do ông được nhiều độc giả xem như một trong những “ông hoàng” của dòng truyện trinh thám Nhật Bản.
