Nhắc đến Bắc Ninh – quê hương của ca sĩ Hòa Minzy, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến dân ca quan họ, bánh phu thê hay những ngôi chùa cổ nổi tiếng. Thế nhưng, vùng đất Kinh Bắc còn sở hữu một món ăn dân dã với cái tên khiến không ít thực khách lần đầu nghe qua phải ngạc nhiên: Phở gan cháy.
Chỉ riêng hai chữ "gan cháy" cũng đủ khiến nhiều người hình dung đến một món ăn bị nấu quá lửa hoặc vô tình làm hỏng. Thực tế hoàn toàn ngược lại. Cái tên ấy lại chính là yếu tố tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho một món ăn được xem là đặc sản riêng có của Bắc Ninh, hiếm gặp ở nhiều địa phương khác miền Bắc.
Phở gan cháy có nguồn gốc từ khu vực thành phố Bắc Ninh, đặc biệt nổi tiếng ở vùng Đáp Cầu. Món ăn được chế biến từ gan lợn tươi, làm sạch kỹ rồi thái miếng vừa ăn. Sau khi tẩm ướp gia vị, gan được đảo nhanh trên lửa lớn để bề mặt hơi cháy cạnh, dậy mùi thơm đặc trưng nhưng bên trong vẫn giữ được độ mềm và vị béo bùi.
Chính kỹ thuật chế biến này tạo nên chữ "cháy" trong tên gọi. Gan không hề bị khét hay mất đi hương vị mà ngược lại, lớp cháy cạnh nhẹ giúp món ăn thơm hơn, đậm đà hơn và tạo cảm giác rất riêng khi thưởng thức.
Một bát phở gan cháy thường khá đầy đặn với bún tươi, gan cháy, nước dùng nóng hổi cùng rau thơm ăn kèm. Nước dùng được ninh từ xương nên có vị ngọt thanh tự nhiên, kết hợp với vị béo của gan và hương thơm từ hành, rau sống tạo nên tổng thể hài hòa.
Điều khiến nhiều thực khách ấn tượng là món ăn này không hề ngấy như tưởng tượng. Trái lại, nhờ cách chế biến khéo léo, gan giữ được độ mềm, thơm mà không bị khô hay nặng mùi. Khi ăn cùng sợi phở và nước dùng thanh nhẹ, món ăn mang lại cảm giác dễ chịu, phù hợp cho cả bữa sáng lẫn bữa trưa.
So với nhiều món bún, phở phổ biến như phờ bò, bún mọc, bún riêu hay bún cá, phở gan cháy vẫn là cái tên khá lạ lẫm với phần lớn du khách. Không ít người lần đầu đến Bắc Ninh đều tò mò gọi thử chỉ vì bị thu hút bởi cái tên khác thường. Và nhiều người sau khi thưởng thức lại xem đây là một trong những món ăn đáng nhớ nhất của vùng đất Kinh Bắc.
Giữa thời điểm nhiều món ăn truyền thống đang dần bị lấn át bởi các xu hướng ẩm thực mới, phở gan cháy vẫn giữ được vị trí riêng trong đời sống người dân địa phương. Món ăn không cầu kỳ, không sử dụng nguyên liệu đắt tiền nhưng lại mang đậm nét văn hóa ẩm thực của một vùng quê giàu truyền thống.
Nếu có dịp ghé thăm quê hương Hòa Minzy, ngoài việc tìm hiểu những làn điệu quan họ hay khám phá các di tích lịch sử lâu đời, du khách có thể dành thời gian thưởng thức một bát phở gan cháy nóng hổi. Đó không chỉ là một món ăn ngon mà còn là trải nghiệm giúp hiểu thêm về nét mộc mạc, chân chất của người Bắc Ninh.
Đôi khi, những món ăn khiến người ta nhớ lâu nhất lại chính là những món mang vẻ ngoài bình dị nhưng chứa đựng cả câu chuyện văn hóa phía sau. Và phở gan cháy của Bắc Ninh là một ví dụ như thế.
