5 trường hợp bị coi là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng (gồm Luật Quốc phòng; Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự; Luật Biên phòng Việt Nam; Luật Phòng không nhân dân; Luật Lực lượng dự bị động viên; Luật Phòng thủ dân sự; Luật Dân quân tự vệ) có hiệu lực từ 1/9.
Đáng chú ý, luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự, quy định cụ thể về 5 hành vi bị coi là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Cụ thể là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.
Luật mới cũng bổ sung quy định nghiêm cấm gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự; sơ tuyển nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự...
6 nhóm thông tin công dân không được tiếp cận
Luật Tiếp cận thông tin có hiệu lực từ ngày 1/9 liệt kê chi tiết các thông tin phải được công khai và phân định thông tin công dân không được tiếp cận, thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện.
Đặc biệt, luật nêu rõ 6 nhóm thông tin công dân không được tiếp cận, gồm:
- Thông tin thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.
- Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình theo quy định của pháp luật dân sự.
- Bí mật kinh doanh theo quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ.
- Thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng, gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp hoặc tài sản của cơ quan, tổ chức hoặc người khác.
- Thông tin thuộc bí mật công tác do cơ quan, đơn vị xác định theo quy định pháp luật.
- Thông tin về cuộc họp nội bộ của cơ quan, đơn vị, tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho công việc nội bộ.
Trẻ dưới 6 tuổi được cấp thẻ căn cước
Nghị định số 301/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 63/2024 quy định việc thực hiện liên thông điện tử 2 nhóm thủ tục hành chính: Đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất, có hiệu lực từ 1/9.
Việc cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi trong quy trình liên thông điện tử chỉ thực hiện khi người đại diện hợp pháp có đề nghị cấp thẻ căn cước cho trẻ tại bước nộp hồ sơ trực tuyến.
Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, cơ quan quản lý căn cước không thu nhận thông tin nhân dạng và thông tin sinh trắc học theo quy định.
Thời gian giải quyết nhóm thủ tục hành chính liên thông “Đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi” không quá 3 ngày làm việc kể từ khi các cơ quan có thẩm quyền giải quyết nhận đầy đủ hồ sơ; trường hợp phải xác minh thì không quá 5 ngày làm việc.
Trường hợp người yêu cầu lựa chọn thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi thì thời hạn giải quyết thủ tục hành chính này không quá 5 ngày làm việc.
Phạt 75 triệu đồng với hành vi quảng cáo gian dối để lừa gạt người lao động
Quy định này nêu tại Nghị định 283/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, có hiệu lực từ 10/9.
Cụ thể, quy định mới phạt tiền 50-75 triệu đồng đối với một trong các hành vi: lôi kéo; dụ dỗ; hứa hẹn; quảng cáo gian dối hoặc thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động hoặc để tuyển dụng người lao động với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Phạt tiền 1-3 triệu đồng đối với tổ chức dịch vụ việc làm công có một trong các hành vi: Không niêm yết thời gian làm việc, quy trình cung ứng dịch vụ việc làm theo quy định; không báo cáo kết quả hoạt động dịch vụ việc làm đến Sở Nội vụ thông qua Sàn giao dịch việc làm quốc gia; không thu thập, lưu trữ, phân tích dự báo thị trường lao động trên địa bàn.
Người sử dụng lao động bị phạt tiền 20-25 triệu đồng nếu có một trong các hành vi: Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động khi giao kết hoặc thực hiện hợp đồng lao động; buộc người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động; giao kết hợp đồng lao động với người lao động từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi mà không có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật của người đó.
Chi trả lương hưu, trợ cấp xã hội qua VNeID
Nghị định 320/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 69/2024 của Chính phủ quy định về định danh và xác thực điện tử (có hiệu lực từ 28/9) lần đầu quy định về tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng định danh quốc gia VNeID. Đồng thời quy định việc chi trả tiền hỗ trợ, lương hưu và các khoản an sinh xã hội thông qua tài khoản này.
Tài khoản hưởng an sinh xã hội là thông tin định danh trên VNeID, cho phép chủ thể danh tính điện tử tích hợp một tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản tiền liên quan đến chính sách an sinh xã hội.
Các khoản tiền có thể được tiếp nhận gồm tiền hỗ trợ, lương hưu, các khoản chi trả an sinh xã hội và những khoản kinh phí hợp pháp khác. Tài khoản hưởng an sinh xã hội không phải là một tài khoản ngân hàng độc lập. VNeID đóng vai trò là nền tảng định danh, nơi người dân tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để nhận tiền.
Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội có thể chi trả tiền hỗ trợ, lương hưu, các khoản an sinh xã hội và những khoản kinh phí hợp pháp khác từ ngân sách nhà nước bằng hình thức chuyển khoản đến tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, việc sử dụng tài khoản hưởng an sinh xã hội không đồng nghĩa với việc người dân bắt buộc phải nhận tiền theo phương thức này.
(Theo Dân Trí)
