Theo Reuters, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ "tiếp quản" Venezuela sau khi Tổng thống nước này là Nicolas Maduro bị bắt giữ, qua đó làm dấy lên kỳ vọng về khả năng các doanh nghiệp năng lượng Mỹ quay trở lại quốc gia Nam Mỹ giàu tài nguyên này.
Venezuela hiện sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, sản lượng dầu của nước này đã lao dốc trong nhiều thập kỷ do quản lý yếu kém, thiếu hụt đầu tư nước ngoài sau khi ngành dầu khí bị quốc hữu hóa, cùng với các lệnh trừng phạt quốc tế.
Một nguồn tin am hiểu cho biết, chính quyền Trump dự kiến sẽ có cuộc gặp với lãnh đạo các công ty dầu khí Mỹ ngay trong tuần này nhằm bàn thảo kế hoạch thúc đẩy sản xuất dầu tại Venezuela. Các cuộc họp được xem là then chốt nếu Washington muốn đưa các "ông lớn" dầu khí Mỹ trở lại Venezuela, sau khi chính phủ nước này tiếp quản các dự án năng lượng do Mỹ dẫn dắt gần 20 năm trước.
Trước đó, Reuters từng đưa tin chính quyền Mỹ đã cảnh báo các tập đoàn dầu khí rằng nếu muốn được bồi thường cho các tài sản bị Venezuela tịch thu trong quá khứ, họ cần nhanh chóng quay lại đầu tư và rót nguồn vốn lớn để phục hồi ngành dầu khí đang xuống cấp nghiêm trọng.
Trong phiên giao dịch, cổ phiếu Chevron - tập đoàn dầu khí Mỹ duy nhất hiện vẫn hoạt động tại Venezuela theo giấy phép đặc biệt của Washington tăng 5%. Các công ty lọc dầu Mỹ như Marathon Petroleum, Phillips 66, PBF Energy và Valero Energy cũng ghi nhận mức tăng từ 3,4% đến 9,3%.
Giá dầu thế giới chốt phiên tăng khoảng 1 USD/thùng. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu vẫn dồi dào, bất kỳ gián đoạn nào đối với xuất khẩu dầu của Venezuela cũng khó tạo ra tác động tức thì lên giá dầu. Ông Trump cũng khẳng định lệnh cấm vận đối với toàn bộ dầu mỏ Venezuela hiện vẫn được duy trì.
Dầu thô Venezuela là loại dầu nặng, hàm lượng lưu huỳnh cao, phù hợp để sản xuất dầu diesel và nhiên liệu nặng, dù biên lợi nhuận thấp hơn so với nhiều loại dầu khác, đặc biệt là dầu Trung Đông. Theo ông Ahmad Assiri, chiến lược gia nghiên cứu tại Pepperstone, loại dầu này rất phù hợp với hệ thống các nhà máy lọc dầu vùng Vịnh Mexico của Mỹ, vốn được thiết kế để xử lý dầu nặng.
Việc Chevron đã có mặt tại Venezuela giúp tập đoàn này trở thành bên hưởng lợi sớm nếu chính sách thay đổi, trong khi các nhà máy lọc dầu Mỹ có thể được tiếp cận nguồn dầu nặng gần thị trường nội địa hơn.
Bên cạnh đó, giới phân tích tại J.P. Morgan cho rằng động thái của Mỹ có thể mở đường cho việc hoàn trả các tài sản bị Venezuela tịch thu năm 2007 dưới thời cố Tổng thống Hugo Chavez. Hai tập đoàn ConocoPhillips và Exxon Mobil hiện đang chờ phán quyết trọng tài với tổng giá trị yêu cầu bồi thường lớn, trong đó ConocoPhillips có các yêu cầu gần 10 tỷ USD, còn Exxon Mobil khoảng 2 tỷ USD.
Phản ánh kỳ vọng tích cực, cổ phiếu Exxon Mobil và ConocoPhillips đều tăng hơn 2%. Các công ty dịch vụ dầu khí - những đơn vị nắm giữ công nghệ then chốt để nâng sản lượng dầu Venezuela như Baker Hughes, Halliburton và SLB cũng tăng từ 4% đến 9%.
Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo quá trình phục hồi sản xuất dầu tại Venezuela sẽ không diễn ra trong một sớm một chiều do rủi ro chính trị, hạ tầng xuống cấp và nhiều năm thiếu đầu tư.
Venezuela từng sản xuất tới 3,5 triệu thùng dầu/ngày vào thập niên 1970, chiếm hơn 7% nguồn cung toàn cầu. Con số này giảm xuống dưới 2 triệu thùng/ngày trong thập niên 2010 và chỉ đạt trung bình khoảng 1,1 triệu thùng/ngày trong năm ngoái, tương đương khoảng 1% sản lượng dầu thế giới.
