Trong Tây Du Ký, yêu quái thường xuất hiện với một mục đích bắt Đường Tăng, ăn thịt hoặc tìm cách chiếm đoạt pháp bảo. Thế nhưng nếu theo dõi kỹ, vẫn có những yêu quái không hoàn toàn xấu xa. Thậm chí, một số kẻ còn sống khá hiền lành, không chủ động sát hại người thường. Dưới đây là những trường hợp đáng chú ý nhất.
1. Hoàng Sư Tinh
Hoàng Sư Tinh vốn là yêu sư tử, sống tại Báo Đầu Sơn. Hắn từng trộm ba món binh khí của Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới và Sa Tăng rồi mang về động. Chỉ riêng hành động này đã đủ để hắn trở thành đối thủ của thầy trò Đường Tăng.
Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở chỗ Hoàng Sư Tinh không có cảnh ăn thịt người hay bắt dân chúng làm thức ăn. Khi muốn tổ chức “Đinh Ba yến”, hắn còn sai hai tiểu yêu xuống núi mang tiền mua heo, dê, thay vì trực tiếp cướp bóc. Đây là chi tiết khiến nhân vật được đánh giá là một trong những yêu quái “có đạo đức” nhất trong nguyên tác.
Đáng tiếc, sự hiền lành ấy không giúp Hoàng Sư Tinh có kết cục tốt. Sau khi bị phát hiện trộm binh khí, hắn giao chiến với thầy trò Đường Tăng và cuối cùng bị Tôn Ngộ Không tiêu diệt.
2. Hắc Hùng Tinh
Điểm đáng nói là Hắc Hùng Tinh không phải kiểu yêu quái bắt người hàng loạt. Hắn sống trong Hắc Phong Động, có bạn bè và thậm chí còn tổ chức các buổi giao lưu với những yêu quái khác.
Sai lầm lớn nhất của Hắc Hùng Tinh là tham chiếc áo cà sa của Đường Tăng. Sau khi Quan Âm Viện xảy ra hỏa hoạn và chiếc áo cà sa rơi vào tay hắn, Hắc Hùng Tinh muốn giữ pháp bảo quý giá này cho riêng mình.
Hắn có lòng tham, nhưng xét riêng về mức độ tàn bạo, Hắc Hùng Tinh vẫn “nhẹ tay” hơn rất nhiều yêu quái khác. Cuối cùng, Quan Âm Bồ Tát phải ra tay thu phục hắn và biến hắn thành người giữ núi.
3. Thanh Ngưu Tinh
Hắn từng bắt giữ Đường Tăng và gây không ít rắc rối cho thầy trò. Vì vậy, gọi Thanh Ngưu Tinh là “người tốt” thì quá lời. Tuy nhiên, hắn cũng không thuộc kiểu yêu quái lấy việc ăn thịt người làm thú vui.
Thân phận thật sự của Thanh Ngưu Tinh là trâu xanh dưới trướng Thái Thượng Lão Quân. Vì bỏ trốn xuống trần gian nên hắn mới trở thành một đại yêu khiến Tôn Ngộ Không phải cầu viện nhiều vị thần tiên.
Trường hợp này cho thấy một điều thú vị: có yêu quái không thực sự xuất phát từ bản chất độc ác, nhưng khi xuống trần gian lại vì lòng tham và ham muốn mà gây ra kiếp nạn cho thầy trò Đường Tăng.
4. Ngọc Thố Tinh
Đây là một trường hợp khá đặc biệt. Ngọc Thố vốn là thỏ ngọc ở cung trăng, xuống trần gian rồi giả dạng thành công chúa Thiên Trúc. Cô ta muốn kết hôn với Đường Tăng thay vì lập tức ăn thịt ông. Ngọc Thố thậm chí còn tạo ra một câu chuyện tình khiến Đường Tăng rơi vào tình thế khó xử.
Dĩ nhiên, xét về bản chất, Ngọc Thố vẫn là yêu quái và đã dùng thân phận giả để lừa gạt mọi người. Vì vậy, không thể xếp cô vào nhóm “lương thiện hoàn toàn”. Nhưng so với hàng loạt yêu quái chỉ chực ăn thịt Đường Tăng, Ngọc Thố ít nhất không đặt mục tiêu giết ông ngay từ đầu.
Cuối cùng, Tôn Ngộ Không phát hiện thân phận thật và nhờ Thường Nga thu phục Ngọc Thố đưa trở lại cung trăng.
5. Hạnh Tiên
Khác với nhiều nữ yêu quái khác, Hạnh Tiên không lập tức tìm cách ăn thịt Đường Tăng. Cô đưa ông vào Mộc Tiên Am, cùng uống trà, ngâm thơ, ca hát và thể hiện tình cảm. Hạnh Tiên thậm chí còn biểu diễn trước mặt Đường Tăng, mong ông đáp lại tình cảm của mình. Đáng tiếc, vị cao tăng nhất quyết không động lòng.
Điểm đáng chú ý là Hạnh Tiên được xây dựng thiên về hình ảnh một yêu quái có tình cảm và sự si mê, thay vì một con quái vật khát máu. Dù vậy, cô vẫn thuộc phe yêu quái và cuối cùng câu chuyện cũng khép lại khi thầy trò Đường Tăng tiếp tục hành trình.
