Đến tháng 8/2026, thị trường phim truyền hình dài tập Trung Quốc vẫn chưa thoát khỏi giai đoạn trầm lắng. Theo số liệu công khai, từ tháng 1 đến tháng 7 năm nay chỉ có 67 dự án phim truyền hình dài tập khởi quay, trung bình chưa tới 10 dự án mỗi tháng. So với khoảng 85 dự án cùng kỳ năm ngoái, quy mô thị trường đã tiếp tục thu hẹp hơn 20%. Đằng sau sự sụt giảm liên tục này là hàng loạt nguyên nhân: các nền tảng siết chặt khâu phê duyệt, nhà đầu tư ngày càng thận trọng, còn các nhà sáng tạo buộc phải tìm mọi cách để tồn tại.
Từ 67 dự án đã khởi quay, có thể thấy ngành phim truyền hình Trung Quốc đang đưa ra nhiều lựa chọn mới. Dù số lượng phim truyền hình giảm mạnh, dòng phim thần tượng lại duy trì sự ổn định. Trong tổng số 67 dự án đã khởi quay có tổng cộng 17 phim cổ trang tình cảm và 16 phim hiện đại tình cảm. Hai thể loại này cộng lại chiếm gần một nửa thị trường.
Phim cổ trang: vẫn lấy tình yêu làm trung tâm nhưng mở rộng thể loại
Phần lớn các dự án cổ trang vẫn là phim ngôn tình, song được kết hợp thêm nhiều yếu tố khác. Quy Loan, Hà Bất Đồng Chu Độ, Quy Lương Thần khai thác quyền mưu và quốc gia. Kháp Phùng Xuân chuyển thể từ tiểu thuyết đấu trạch. Tướng Môn Độc Hậu, Vân Sơ Lệnh kết hợp quyền mưu với đấu gia tộc. Kim Chi thêm tuyến kinh doanh. Ngã Đích Ngỗ Tác Tiền Bối, Triều Vô Niệm lần lượt khai thác đề tài phá án và võ hiệp.
Trong số này, chỉ có hai dự án được đánh giá là mang màu sắc mới: Tư Cung Lệnh khai thác ẩm thực cung đình cùng hệ thống nữ quan. Và Nhất Niệm Giang Nam được giới thiệu là "phim cổ trang chữa lành tâm lý", tiếp nối vũ trụ sáng tạo của Nhất Niệm Quan Sơn.
Ở mảng kỳ ảo, các nhà sản xuất gần như từ bỏ mô-típ tiên hiệp truyền thống. Những dự án như Trường Sinh Cốt, Phù Sinh, Công Ngọc tập trung nhiều hơn vào cuộc sống con người, với nhân vật chính là yêu quái hoặc người thường thay vì các vị thần.
Những dự án dự kiến khởi quay như Bách Yêu Phổ, Thích Đường, Thiên Dạ Kỳ Đàm, Đào Hoa Mã Thượng Thỉnh Trường Anh cũng đi theo hướng tương tự. Riêng Chúc Cô Nương, chuyển thể từ tiểu thuyết nữ cường không có tuyến tình cảm, được xem là trường hợp khác biệt. Nữ chính cải nam trang vào triều làm quan và tập trung hoàn toàn vào sự nghiệp.
Phim tình cảm hiện đại tăng cường yếu tố mới lạ. Ở mảng hiện đại, các dự án đang cố gắng tạo khác biệt bằng nghề nghiệp đặc biệt, yếu tố kỳ ảo và các mối quan hệ phức tạp.
Nghề nghiệp mới
Muốn Giấu Em Cùng Thời Gian kể chuyện nữ sản xuất phim về di sản văn hóa và chàng trai phục chế đồng hồ cổ. Minh Xuyên Hữu Tri Hạ lấy bối cảnh rừng nhiệt đới Tây Song Bản Nạp với nam chính là cảnh sát bảo vệ rừng, nữ chính là thạc sĩ thú y. Hứa Với Em Ngàn Dặm Tinh Hà xoay quanh đội trưởng cứu hộ và nữ trưởng đoàn off-road từng là lính đặc chủng. Phá Xuân Quang khai thác văn hóa Triều Sán với chuyện tình giữa nữ quản lý nghệ sĩ thất thế và người kế thừa nghệ thuật múa Anh Ca.
Yếu tố kỳ ảo
Ngã Dữ Ái Đồng Mưu kể về hai nhân vật chính liên tục tái sinh dưới thân phận anh em để cứu nhau. Triều Nhiệt Vũ Quý Vị Giải Chi Mê đưa hai nhân vật rơi vào vòng lặp thời gian mỗi mùa mưa.
Các tác phẩm này cùng với Hồng Chưởng, Hà Thanh Hải Yến, Tuyết Lạp Trấn đều thuộc dòng tình cảm kết hợp huyền bí, một thể loại ngày càng được các nền tảng ưu tiên phát triển. Ngoài ra, nhiều phim còn đẩy mối quan hệ nhân vật lên mức cực đoan hơn: Vụ Lý Thanh: nữ chính từng là bạn gái em trai nam chính. Nguyệt Hạ Yên Hỏa: khai thác yếu tố "anh em giả". Đông Phong Xuy Hựu Sinh: chuyện tình vượt qua mối thù giữa hai gia tộc.
Nội dung giả tưởng tiếp tục được nâng cấp. Nếu phim tình cảm giúp giữ ổn định thị trường thì tham vọng đổi mới của ngành lại được đặt vào dòng phim giả tưởng. Nếu vài năm trước, thể loại "vô hạn lưu" mới chỉ xuất hiện lẻ tẻ thì năm 2026 chứng kiến sự bùng nổ của hàng loạt IP nổi tiếng.
Phim nam tần
Đáng chú ý nhất là: Thập Nhật Chung Yên, chuyển thể từ tiểu thuyết nổi tiếng kết hợp "vô hạn lưu" và "quái đàm quy tắc", với dàn diễn viên gồm Tiêu Chiến, Ngụy Đại Huân, Hồ Tiên Hú...
Tòng Hồng Nguyệt Khai Thủy, khai thác đề tài tận thế, ô nhiễm tinh thần và dị năng, do Quách Kỳ Lân, Thường Hoa Sâm, Khương Bội Dao đóng chính. Đây đều là những dự án đòi hỏi khả năng kể chuyện và trình độ sản xuất rất cao.
Phim nữ tần
Hôm Nay Vẫn Chưa Biến Thành Búp Bê do Trần Đô Linh và Trần Tĩnh Khả đóng chính, lấy bối cảnh tận thế khi con người biến thành búp bê.
Vạn Hoa Thế Giới chuyển thể từ truyện tranh xuyên nhanh, với Cúc Tịnh Y vào vai nữ chính liên tục xuyên qua các thế giới nhỏ để hoàn thành nhiệm vụ.
Ngoài ra còn có:Minh Nhật Lạc Viên; Tha Đích Đồng; Ngã Tại Phế Thổ Thế Giới Tảo Rác; Xuyên Tiến Cyber Game Hậu Cán Điệu Boss; Mạt Nhật Đặc Tình Xử; Trảm Thần; Sát Tử Thế Lại Ngã; Dạ Đích Mệnh Danh Thuật. Những dự án này khai thác cyberpunk, tận thế, kinh dị Lovecraft..., được xem là hướng đi giàu tính đột phá của ngành.
Khoa học viễn tưởng vẫn được kỳ vọng
Sau thành công của Tam Thể, dòng phim khoa học viễn tưởng tiếp tục được đầu tư. Năm nay mới chỉ có Công Dân Hệ Mặt Trời khởi quay, thiên về khoa học viễn tưởng nhẹ.
Tuy nhiên, sự chú ý của thị trường đang đổ dồn vào: Tam Thể 2: Khu Rừng Tăm Tối; Tam Thể: Đại Sử. Hai dự án được kỳ vọng sẽ chứng minh phim khoa học viễn tưởng Trung Quốc có thể phát triển lâu dài.
Phim trinh thám giảm nhiệt
Trái ngược với tình cảm và giả tưởng, dòng phim trinh thám hiện đại đang có dấu hiệu chững lại. Điều này không quá bất ngờ khi nhiều năm qua thể loại này đã phát triển quá nhanh, khiến khán giả dần mất cảm giác mới mẻ.
Các dự án năm nay chủ yếu đi theo công thức quen thuộc: Dư Hồng, Đường Tâm Bồ La đặt bối cảnh tại các thị trấn nhỏ. Đăng Trường, Nguyên Địa Đào Ly khai thác các mối quan hệ gia đình. Thiết Chứng tiếp tục đề tài chống tội phạm có tổ chức. Thú Hoang là dự án hợp tác Đại lục - Hong Kong về nhà tâm lý học điều tra án mạng. Hương Vị Chiến Thắng, Xuân Hòa Chi Thượng tập trung vào các vụ án liên quan phụ nữ, trẻ em và người vị thành niên. Nhìn chung, các dự án đều an toàn nhưng thiếu sự đột phá.
Phim cổ trang và nam tần trở lại
Sau thành công của Thái Bình Niên, dòng phim cổ trang đang có dấu hiệu hồi sinh. Các dự án như: Giang Sơn Đại Đồng; Thương Mang Thiên Ca; Phong Hòa Tận Khởi: Trương Cư Chính; Đại Hán Phú: Hán Vũ Đế đều đang được xúc tiến.
Song song đó là hàng loạt dự án nam tần: Bất Nhượng Giang Sơn; Phượng Vũ Cửu Thiên; Hồn Phán Cửu Xuyên; Tiêu Nhân; Trường Ninh Đế Quân; Đại Đạo Triều Thiên; Thiếu Niên Ca Hành: Nam Minh Ly Hỏa cho thấy các nền tảng vẫn đang tìm cách mở rộng thị phần phim dành cho khán giả nam.
Thị trường đang vừa giữ an toàn vừa tìm lối đi mới
Ngành phim truyền hình Trung Quốc hiện bước vào giai đoạn chuyển mình rõ rệt. Việc nhiều dự án bị hoãn, hủy hoặc gặp khó khăn tài chính khiến mô hình "ngôi sao lưu lượng + IP lớn" không còn đảm bảo thành công.
Trước thực tế đó, các nhà sản xuất đang thử nhiều hướng mới: Rút ngắn số tập, phổ biến mô hình 12-24 tập. Đẩy mạnh phát triển phim theo mùa và vũ trụ IP. Phát triển dòng trung kịch (phim ngang có thời lượng trung bình), nằm giữa phim dài tập và phim ngắn. Ứng dụng AI vào sản xuất.
Năm nay, Bilibili đã sản xuất hàng loạt phim cổ trang theo mô hình trung kịch như: Tâm Gian Thác; Chiêu Dương Công Chúa; Trường Sinh Khế. Nhiều diễn viên truyền hình truyền thống cũng tham gia dòng phim này như Kim Hãn, Hứa Ngụy Châu hay Quách Tuấn Thần.
Bên cạnh đó, AI cũng bắt đầu xuất hiện rõ nét trong ngành. iQIYI đã giới thiệu tác phẩm AIGC đầu tiên Kỳ Đàm: Chỉ Nhận Độ Hoang Khư, còn Tencent Video cũng công bố dự án AI Khôi Hý. Từ hỗ trợ biên kịch đến tạo nội dung hoàn chỉnh, AI đang phát triển nhanh hơn nhiều dự đoán.
Giảm chi phí, tăng tốc sản xuất và nâng cao chất lượng là những mục tiêu mà ngành phim truyền hình đang hướng tới. Các dự án khởi quay trong năm 2026 cho thấy ngành phim vừa cố gắng duy trì sự an toàn, vừa nỗ lực tìm kiếm những hướng đi mới. Thành công hay thất bại của những lựa chọn này sẽ chỉ có thể được kiểm chứng khi các bộ phim chính thức ra mắt khán giả.
