Trong toàn bộ thế giới võ hiệp của Kim Dung, Trương Tam Phong luôn được xem là biểu tượng của võ học đỉnh cao. Tuy nhiên, nhiều độc giả cho rằng đến cuối Ỷ Thiên Đồ Long Ký, Trương Vô Kỵ đã sở hữu một lợi thế mà ngay cả vị tổ sư Võ Đang cũng không có. Điều đáng nói, đó lại là môn võ anh chưa từng thực sự mang ra giao chiến.
Hành trình trưởng thành của Trương Vô Kỵ gần như là chuỗi những cơ duyên hiếm có trong giang hồ. Đầu tiên, anh luyện thành Cửu Dương Thần Công, giúp nội lực đạt tới cảnh giới cực kỳ hùng hậu, đồng thời hóa giải hoàn toàn hàn độc trong cơ thể. Sau đó, Trương Vô Kỵ tiếp tục lĩnh hội Càn Khôn Đại Na Di, bí kíp trấn giáo của Minh giáo, giúp vận dụng và phát huy nội lực đến mức tối đa.
Không dừng lại ở đó, khi trở về Võ Đang, anh còn được chính Trương Tam Phong truyền dạy Thái Cực Quyền và Thái Cực Kiếm. Với nền tảng nội lực vượt trội, Trương Vô Kỵ nhanh chóng lĩnh hội tinh túy của hai môn võ này chỉ sau thời gian rất ngắn. Ba tuyệt học kết hợp giúp anh trở thành một trong những cao thủ mạnh nhất thời đại.
Trong nguyên tác, Kim Dung từng mô tả Trương Tam Phong khi cảm nhận nội lực của Trương Vô Kỵ đã đánh giá rất cao người đồ tôn của mình. Không ít độc giả cho rằng, xét riêng về nội công, Trương Vô Kỵ khi đó gần như đã đứng ngang hàng với những đại cao thủ như Quách Tĩnh, Dương Quá và chính Trương Tam Phong lúc còn sung sức.
Thậm chí, nhờ Cửu Dương Thần Công và Càn Khôn Đại Na Di hỗ trợ lẫn nhau, Trương Vô Kỵ còn có khả năng học võ cực nhanh. Minh chứng rõ nhất là việc anh chỉ quan sát một lần đã nắm được Long Trảo Thủ của Thiếu Lâm và sử dụng thành thạo ngay trong thực chiến.
Vì sao vẫn khó nói Trương Vô Kỵ mạnh hơn Trương Tam Phong ?
Dù sở hữu nội lực và nhiều tuyệt kỹ, Trương Vô Kỵ vẫn chưa được xem là vượt hẳn Trương Tam Phong. Nguyên nhân nằm ở kinh nghiệm và khả năng sáng tạo võ học.
Trương Tam Phong là người khai sáng cả hệ thống võ học Võ Đang, đồng thời sáng tạo Thái Cực Quyền và Thái Cực Kiếm từ những nguyên lý hoàn toàn mới. Kinh nghiệm chiến đấu, khả năng ứng biến cũng như sự am hiểu võ học của ông vượt xa thế hệ sau. Nếu hai người giao đấu chỉ với những tuyệt kỹ đã biết, kết quả rất khó phân định thắng bại.
Bí quyết giúp Trương Vô Kỵ lần đầu chiếm ưu thế
Theo nhiều phân tích của độc giả, bước ngoặt chỉ đến ở cuối truyện khi Chu Chỉ Nhược trao lại Cửu Âm Chân Kinh cho Trương Vô Kỵ. Đây được xem là mảnh ghép còn thiếu trong hệ thống võ học của anh.
Khác với Cửu Dương Thần Công thiên về nội lực, Cửu Âm Chân Kinh tập hợp rất nhiều nguyên lý võ học, kỹ thuật phá giải chiêu thức và những bí quyết thực chiến đỉnh cao.
Trong thế giới Kim Dung, không ít cao thủ sau khi lĩnh hội Cửu Âm Chân Kinh đều có bước tiến vượt bậc. Vương Trùng Dương nhờ bộ bí kíp này mà hoàn thiện võ công của Toàn Chân giáo, còn Âu Dương Phong sau khi luyện bản nghịch cũng đủ sức đối đầu Hồng Thất Công và Hoàng Dược Sư.
Chính vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng nếu Trương Vô Kỵ có đủ thời gian nghiên cứu toàn bộ Cửu Âm Chân Kinh rồi kết hợp với Cửu Dương Thần Công, Càn Khôn Đại Na Di và Thái Cực Quyền, anh sẽ trở thành cao thủ toàn diện hơn cả Trương Tam Phong.
Tuyệt kỹ mạnh nhất nhưng chưa từng xuất hiện
Điều thú vị là Trương Vô Kỵ kết thúc câu chuyện khi vừa nhận được Cửu Âm Chân Kinh, nên độc giả chưa từng chứng kiến anh sử dụng bộ võ công này trong bất kỳ trận chiến nào.
Vì vậy, đây được xem là "tuyệt kỹ chưa từng ra tay" nhưng lại được nhiều người đánh giá là yếu tố có thể giúp Trương Vô Kỵ lần đầu vượt qua Trương Tam Phong nếu hai người thật sự so tài ở thời kỳ đỉnh cao.
Cũng chính điều đó khiến cuộc tranh luận về ai mạnh hơn giữa hai cao thủ này vẫn kéo dài nhiều năm sau khi Ỷ Thiên Đồ Long Ký khép lại.