Trong Thủy Hử, Phan Kim Liên được miêu tả là người phụ nữ có nhan sắc, trong khi Võ Đại Lang lại nổi tiếng với ngoại hình thấp bé, xấu xí. Sự chênh lệch này khiến cuộc hôn nhân của họ luôn là một trong những chi tiết gây tò mò nhất tác phẩm.
Tuy nhiên, Phan Kim Liên không phải người chủ động lựa chọn Võ Đại Lang làm chồng. Theo nguyên tác, bà vốn là người hầu trong nhà một đại hộ. Vì sở hữu nhan sắc, Phan Kim Liên bị ông chủ để mắt và có ý đồ không đứng đắn. Bà nhất quyết chống cự, không chấp nhận thuận theo yêu cầu của chủ nhà.
Sự chống đối này khiến Phan Kim Liên bị ghét bỏ. Thay vì tiếp tục giữ bà trong nhà, ông chủ tìm cách đẩy người phụ nữ này đi bằng việc gả bà cho Võ Đại Lang.
Võ Đại Lang khi ấy là người bán bánh, cuộc sống nghèo khó và có ngoại hình hoàn toàn trái ngược với Phan Kim Liên. Ông thấp bé, xấu xí đến mức thường bị người đời đem ra chế giễu. Cuộc hôn nhân vì thế ngay từ đầu đã không xuất phát từ tình yêu hay sự lựa chọn của Phan Kim Liên.
Chi tiết này cũng xuất hiện trong nhiều phiên bản chuyển thể. Đáng chú ý, bộ phim điện ảnh Phan Kim Liên (1964) của đạo diễn Lý Hàn Tường xây dựng khá rõ hoàn cảnh bà bị đẩy vào cuộc hôn nhân này.: 'Sau khi chống lại ý đồ của chủ nhà, Phan Kim Liên bị bà chủ ghét bỏ và đem gả cho Võ Đại Lang'.
Ở Thủy Hử (1998) của CCTV, câu chuyện về thân phận Phan Kim Liên cũng tiếp tục được khai thác theo hướng bà xuất thân là người hầu và sau đó kết duyên với Võ Đại Lang.
Như vậy, câu hỏi vì sao một người phụ nữ xinh đẹp như Phan Kim Liên lại lấy một người đàn ông vừa nghèo vừa thấp bé như Võ Đại Lang thực chất có câu trả lời khá cay đắng, đó là bà không có nhiều quyền lựa chọn trong cuộc hôn nhân ấy.
Võ Đại Lang có thể trở thành người chồng của Phan Kim Liên, nhưng điều đó không đồng nghĩa ông là người mà bà từng mong muốn kết hôn. Chính sự chênh lệch giữa nhan sắc, hoàn cảnh và mong muốn cá nhân khiến cuộc hôn nhân này nhanh chóng trở thành một mối quan hệ đầy bất mãn.
Đây cũng là nền tảng để hình tượng Phan Kim Liên về sau trở nên phức tạp. Thay vì chỉ nhìn bà như một người phụ nữ ngoại tình, câu chuyện ban đầu cho thấy bà từng là người bị đẩy vào một cuộc hôn nhân không do mình lựa chọn. Dù những hành động về sau của Phan Kim Liên gây nhiều tranh luận, hoàn cảnh bà trở thành vợ Võ Đại Lang vẫn là một trong những chi tiết đáng chú ý nhất của Thủy Hử.
