Trong thế giới võ hiệp của Kim Dung, không phải cao thủ nào cũng có được con đường luyện võ thuận lợi. Với Trương Vô Kỵ, hành trình ấy thậm chí bắt đầu từ một căn bệnh gần như không thể chữa trị. Sau khi trúng Huyền Minh Thần Chưởng của Huyền Minh nhị lão, chàng phải chịu hàn độc phát tác liên tục. Dù được Trương Tam Phong và nhiều cao thủ tìm cách cứu chữa, tình trạng của Vô Kỵ chỉ có thể tạm thời được khống chế.
Cũng chính căn bệnh ấy đã đưa Trương Vô Kỵ đến với cơ duyên thay đổi cuộc đời. Trong một lần rơi xuống sơn cốc ở vùng Côn Lôn, chàng bị mắc kẹt giữa nơi hoang vắng và gần như không còn hy vọng trở về. Tại đây, Vô Kỵ phát hiện một con Bạch Viên bị thương. Nhờ từng được Hồ Thanh Ngưu truyền dạy y thuật, chàng tìm cách chữa trị cho con vật. Không ngờ bên trong cơ thể Bạch Viên lại cất giấu một bí mật võ lâm quan trọng: bộ Cửu Dương Chân Kinh thất truyền.
Điều đáng nói là Trương Vô Kỵ không được một cao nhân trực tiếp truyền thụ Cửu Dương Chân Kinh. Sau khi có được bí kíp, chàng phải tự đọc, tự lĩnh hội và từng bước vận hành nội lực theo những phương pháp được ghi trong kinh thư. Đây cũng là một trong những điểm đặc biệt của nhân vật, bởi phần lớn cao thủ trong thế giới Kim Dung đều cần sư phụ chỉ dẫn khi tiếp cận những tuyệt học thâm sâu. Vô Kỵ lại phải tự mình tìm hiểu trong hoàn cảnh bị cô lập hoàn toàn với thế giới bên ngoài.
Ban đầu, mục đích lớn nhất của Trương Vô Kỵ không phải trở thành thiên hạ đệ nhất mà chỉ đơn giản là tìm cách sống sót. Hàn độc trong cơ thể khiến chàng thường xuyên đau đớn, vì vậy việc luyện Cửu Dương Chân Kinh trở thành con đường duy nhất để tự cứu mình. Càng luyện sâu, nội lực của Vô Kỵ càng mạnh, đồng thời hàn độc cũng từng bước được hóa giải. Cơ thể vốn yếu ớt của chàng dần thay đổi, khả năng vận khí và sức chịu đựng đều vượt xa người thường.
Theo diễn biến trong nguyên tác, quá trình này không diễn ra trong vài ngày hay vài tháng. Trương Vô Kỵ đã dành nhiều năm trong sơn cốc để lĩnh hội trọn vẹn Cửu Dương Chân Kinh. Những phần đầu tương đối dễ tiếp cận, nhưng càng đi sâu, kinh văn càng trở nên phức tạp và đòi hỏi khả năng lĩnh hội cao. Chính quãng thời gian cô độc ấy đã giúp Vô Kỵ xây dựng nền tảng nội công cực kỳ vững chắc trước khi quay trở lại giang hồ.
Cửu Dương Chân Kinh vì thế không đơn thuần là một bí kíp giúp Trương Vô Kỵ chữa bệnh. Nó thay đổi hoàn toàn giới hạn võ học của nhân vật. Nếu trước đó Vô Kỵ chỉ là một thiếu niên liên tục bị hàn độc đe dọa tính mạng, sau khi luyện thành Cửu Dương Chân Kinh, chàng sở hữu nguồn nội lực hùng hậu đến mức có thể nhanh chóng lĩnh hội nhiều tuyệt học khác.
Đây cũng là lý do Trương Vô Kỵ có thể tiến bộ với tốc độ đáng kinh ngạc sau khi rời sơn cốc. Khi đến Minh Giáo, chàng tiếp tục học Càn Khôn Đại Na Di và nhanh chóng đạt tới cảnh giới mà nhiều cao thủ phải mất cả đời mới có thể chạm tới. Nền tảng Cửu Dương Chân Kinh giúp Vô Kỵ có nguồn nội lực dồi dào, trong khi Càn Khôn Đại Na Di lại giúp chàng vận dụng và điều khiển nguồn sức mạnh ấy hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, nếu chỉ nói Trương Vô Kỵ mạnh nhờ Cửu Dương Chân Kinh thì vẫn chưa hoàn toàn chính xác. Sau này, chàng còn tiếp tục lĩnh hội Thái Cực Quyền, Thái Cực Kiếm và những võ công khác. Chính khả năng tiếp thu võ học rất nhanh cùng nền nội lực đặc biệt mới khiến Vô Kỵ trở thành một trong những nhân vật có võ công toàn diện nhất trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký.
Điều thú vị nằm ở chỗ Cửu Dương Chân Kinh không đến với Trương Vô Kỵ thông qua một cuộc tranh đoạt võ lâm hay một trận quyết đấu sinh tử. Nó xuất hiện từ một cơ duyên gần như không thể đoán trước: một thiếu niên mắc bệnh nặng, một sơn cốc bị cô lập và một con Bạch Viên được cứu sống. Chính những điều tưởng như không liên quan ấy lại nối thành bước ngoặt quan trọng nhất trong cuộc đời Vô Kỵ.
Bởi vậy, quá trình luyện Cửu Dương Chân Kinh cũng phản ánh khá rõ số phận của Trương Vô Kỵ. Chàng không chủ động tìm kiếm tuyệt học để trở thành cao thủ, mà nhiều lần bị hoàn cảnh đẩy đến trước những cơ duyên lớn. Từ một người chỉ muốn thoát khỏi hàn độc, Vô Kỵ cuối cùng lại bước ra khỏi sơn cốc với nền nội lực đủ sức làm thay đổi cục diện võ lâm. Và nếu Càn Khôn Đại Na Di, Thái Cực Quyền hay Thái Cực Kiếm giúp hoàn thiện khả năng chiến đấu, thì Cửu Dương Chân Kinh chính là nền móng đầu tiên đưa Trương Vô Kỵ đến vị trí ấy.
