Ngày 12/11, thông tin Triệu Lệ Dĩnh khởi kiện nền tảng phim ngắn Hồng Quả bất ngờ trở thành chủ đề được quan tâm trên mạng xã hội Weibo. Nữ diễn viên nổi tiếng của Hoa Thiên Cốt quyết định sử dụng biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền hình ảnh, sau khi phát hiện một số sản phẩm phim ngắn bị cáo buộc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo nhằm tái tạo gương mặt cô mà chưa được cho phép.
Theo thông tin công khai trên hệ thống tra cứu doanh nghiệp Qichacha, vụ kiện đã được đưa ra xét xử trực tuyến tại Tòa án Nhân dân quận Môn Đầu Câu, Bắc Kinh vào ngày 10/11. Nguyên đơn là Triệu Lệ Dĩnh, trong khi các bị đơn gồm Công ty Công nghệ Bút Mặc Lưu Hương Bắc Kinh, Công ty Dịch vụ Thông tin Douyin Bắc Kinh và một cá nhân mang họ Sử.
Đáng chú ý, Công ty Bút Mặc Lưu Hương là đơn vị trực tiếp vận hành ứng dụng Hồng Quả, nền tảng chuyên phát hành phim ngắn đang phát triển mạnh tại thị trường Trung Quốc. Doanh nghiệp này được thành lập vào tháng 7/2021 và thuộc sở hữu hoàn toàn của Công ty Dịch vụ Thông tin Douyin Bắc Kinh, một đơn vị trong hệ sinh thái ByteDance.
Theo nội dung được truyền thông Trung Quốc đăng tải, phía Triệu Lệ Dĩnh cho rằng một số phim ngắn trên Hồng Quả đã sử dụng kỹ thuật AI thay mặt và hòa trộn khuôn mặt để tạo ra nhân vật có đặc điểm nhận diện giống nữ diễn viên. Thậm chí, một số nội dung còn bị cáo buộc sử dụng trực tiếp hình ảnh của cô làm ảnh bìa nhằm thu hút người xem.
Vấn đề gây tranh cãi nằm ở chỗ Triệu Lệ Dĩnh không hề tham gia diễn xuất hay cấp phép sử dụng hình ảnh cho những sản phẩm này. Tuy nhiên, việc tạo ra nhân vật có ngoại hình tương đồng với một ngôi sao nổi tiếng có thể khiến khán giả hiểu nhầm về sự xuất hiện hoặc mối liên hệ của nghệ sĩ với bộ phim.
Một số cơ quan truyền thông cho biết phía Triệu Lệ Dĩnh yêu cầu chấm dứt hành vi bị cho là xâm phạm, công khai xin lỗi và bồi thường thiệt hại. Riêng con số 810.000 NDT được nhiều nguồn nhắc đến hiện vẫn có sự khác biệt về thông tin, bởi nữ diễn viên cũng đang theo đuổi một vụ kiện quyền hình ảnh khác. Thông báo mở phiên tòa liên quan đến Hồng Quả chưa công khai rõ khoản yêu cầu bồi thường.
Vụ kiện nhanh chóng thu hút sự chú ý không chỉ bởi danh tiếng của Triệu Lệ Dĩnh mà còn vì những tranh luận đang diễn ra trong ngành sản xuất phim ngắn Trung Quốc. Khi công nghệ AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi, nhiều đơn vị có thể tạo ra nhân vật sở hữu ngoại hình và biểu cảm gần giống người thật mà không cần diễn viên trực tiếp xuất hiện trên phim trường.
Trước Triệu Lệ Dĩnh, hàng loạt nghệ sĩ Hoa ngữ cũng từng lên tiếng về tình trạng hình ảnh cá nhân xuất hiện trong phim ngắn do AI tạo ra. Tháng 3/2026, phía Dương Tử phản đối việc hình ảnh nữ diễn viên bị sử dụng trong Trùng Sinh Hậu, Ngã Thành Liễu Nương Thân Đích Thủ Hộ Thần. Đến tháng 4, ê kíp Dịch Dương Thiên Tỉ và Đặng Vi tiếp tục có động thái bảo vệ quyền lợi trước những nội dung bị nghi ngờ sử dụng gương mặt nghệ sĩ khi chưa được đồng ý.
Trong đó, bộ phim ngắn Dụ Quân từng gây tranh luận vì nhân vật nam có ngoại hình được nhận xét giống Đặng Vi. Đại diện nam diễn viên khẳng định anh không tham gia sản xuất và cũng không cho phép sử dụng hình ảnh để tạo nhân vật AI. Những sự việc liên tiếp khiến công tác kiểm duyệt của các nền tảng phát hành phim ngắn trở thành vấn đề được chú ý.
Trước làn sóng phản ánh, Hồng Quả từng triển khai đợt rà soát khoảng 15.000 tác phẩm và thông báo xử lý 670 nội dung vi phạm trong tháng 4/2026. Tuy nhiên, vụ kiện mới nhất tiếp tục đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của nền tảng đối với các tác phẩm được phát hành và khai thác thương mại trên hệ thống.
Theo phân tích của các luật sư được The Paper phỏng vấn, yếu tố quan trọng trong việc xác định hành vi xâm phạm quyền hình ảnh không nhất thiết là khuôn mặt AI phải giống hoàn toàn người thật. Nếu công chúng có thể nhận ra một cá nhân cụ thể thông qua đường nét và đặc điểm nhận diện, hình ảnh tổng hợp vẫn có thể thuộc phạm vi bảo vệ của pháp luật.
Với Triệu Lệ Dĩnh, vụ kiện diễn ra khi cô vẫn là một trong những gương mặt có sức ảnh hưởng của màn ảnh Hoa ngữ. Từ Lục Trinh Truyền Kỳ, Hoa Thiên Cốt, Sở Kiều Truyện đến Minh Lan Truyện, Gió Thổi Bán Hạ và Dữ Phượng Hành, nữ diễn viên đã xây dựng vị thế qua nhiều thể loại phim truyền hình.
Tính đến ngày 12/11, tòa án chưa công bố phán quyết cuối cùng về vụ kiện của Triệu Lệ Dĩnh. Dù kết quả ra sao, tranh chấp lần này vẫn thu hút sự quan tâm bởi câu hỏi liệu các nhà sản xuất và nền tảng phát hành có được phép sử dụng gương mặt nghệ sĩ để tạo nhân vật AI khi chưa có sự đồng ý của chính họ.
