Sau nhiều thập kỷ trở thành biểu tượng của sân khấu hài dân gian, chèo, xẩm và các chương trình Tết, NSƯT Xuân Hinh lần đầu đảm nhận vai chính trong một bộ phim điện ảnh mang tên Mùi phở. Đó từng được xem là cột mốc đáng chờ đợi với rất nhiều khán giả yêu mến ông.
Suốt nhiều năm, điện ảnh Việt giống như “nợ” Xuân Hinh một vai diễn thật sự lớn. Ông nổi tiếng, là tượng đài của sân khấu phía Bắc, có lượng khán giả nhiều thế hệ và sở hữu thứ bản sắc rất riêng mà hiếm nghệ sĩ nào thay thế được. Nhưng nghịch lý là NSƯT Xuân Hinh lại gần như đứng ngoài dòng chảy điện ảnh thương mại suốt nhiều năm.
Vì thế, khi Mùi phở công bố dự án với Xuân Hinh ở vai trung tâm, khán giả đã kỳ vọng rất lớn. Đó không chỉ là bộ phim Tết thông thường. Nó giống hành trình để một nghệ sĩ gạo cội thử bước vào “cuộc chơi” điện ảnh hiện đại ở tuổi không còn trẻ.
Điều đáng quý là Xuân Hinh chưa bao giờ xem điện ảnh như cách để kiếm tiền. Chính nam nghệ sĩ từng thẳng thắn chia sẻ: nếu đặt nặng yếu tố kinh tế, ông hoàn toàn có nhiều lựa chọn dễ dàng hơn. “Nếu tôi đi hát vài bài hoặc diễn hài thì có thể nhiều tiền hơn đóng điện ảnh”, NSƯT Xuân Hinh nói.
Với NSƯT Xuân Hinh, điện ảnh mang ý nghĩa khác. Ông tin người nghệ sĩ cần có tác phẩm để đi cùng cuộc đời, không chỉ cho bản thân mà còn cho các thế hệ sau. Đó cũng là lý do Mùi phở mang rất nhiều chất liệu truyền thống.
Từ hát xẩm, chầu văn cho đến không gian phố cổ Hà Nội hay văn hóa ẩm thực Bắc bộ, bộ phim cho thấy nỗ lực đưa chất dân gian lên màn ảnh rộng theo cách gần gũi hơn với khán giả trẻ. Và thật ra, NSƯT Xuân Hinh vẫn giữ được cái duyên rất riêng trong phim. Ông xuất hiện với phong cách quen thuộc, nhưng tiếc là điện ảnh thương mại đã rất nhiều so với truyền hình.
Phim Mùi phở chỉ đạt doanh thu hơn 40 tỷ đồng, thấp khá xa so với kỳ vọng ban đầu. Trong khi ê-kíp từng chia sẻ phim cần khoảng 100 tỷ đồng để hoàn vốn, tác phẩm nhanh chóng hụt hơi giữa cuộc cạnh tranh khốc liệt của mùa phim Tết 2026. Đó rõ ràng là kết quả buồn với một dự án được đầu tư khá nhiều tâm huyết.
Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, câu chuyện của Mùi phở không hẳn là thất bại của Xuân Hinh. Nó phản ánh sự thay đổi rất lớn của thị trường điện ảnh. Ngày nay, tên tuổi nghệ sĩ dù nổi tiếng đến đâu cũng không còn đủ để đảm bảo doanh thu. Khán giả hiện đại cần một bộ phim phù hợp với thị hiếu mới.
Tuy nhiên, điều đáng quý nhất là NSƯT Xuân Hinh chưa bao giờ chạy theo doanh thu. Ông tham gia phim bằng tình yêu nghề và mong muốn để lại điều gì đó lâu dài hơn.
Ở tuổi này, nhiều nghệ sĩ chọn nghỉ ngơi hoặc sống với hào quang cũ. Nhưng NSƯT Xuân Hinh vẫn muốn thử sức ở lĩnh vực hoàn toàn mới, dù biết điện ảnh là môi trường cạnh tranh rất khắc nghiệt. Đó là điều đáng trân trọng. Bởi không phải nghệ sĩ lớn nào cũng sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn khi đã trở thành tượng đài.
Có lẽ điều khiến nhiều người tiếc nhất là nếu gặp một một kịch bản thật sự đủ mạnh, NSƯT Xuân Hinh hoàn toàn có thể tạo nên vai diễn điện ảnh rất đặc biệt, kiểu nhân vật vừa hài hước vừa khiến khán giả nghẹn lòng.
Tất nhiên, điện ảnh vẫn có nhiều nghệ sĩ gạo cội bùng nổ muộn. Vì thế, Mùi phở có thể chưa phải thành công như kỳ vọng, nhưng cũng chưa phải dấu chấm hết. Ít nhất, bộ phim đã mở ra một hành trình mới cho Xuân Hinh với màn ảnh rộng.
Có lẽ sau Mùi Phở, khán giả vẫn chờ đợt một cú hích mới từ NSƯT Xuân Hinh. Bởi biết đâu chính sự lặng lẽ của Mùi phở lại là bước khởi đầu cần thiết để NSƯT Xuân Hinh tìm được vai diễn tốt hơn trong tương lai, và có được cột mốc đáng nể về doanh thu lẫn chất lượng.
