Hơn nửa thế kỷ sau khi qua đời, Lý Tiểu Long vẫn là cái tên tạo nên những cuộc tranh luận bất tận trong thế giới phim võ thuật. Ông thực sự mạnh đến đâu, khả năng thực chiến có tương xứng với hình tượng gần như bất khả chiến bại trên màn ảnh hay không vẫn là câu hỏi khó có đáp án tuyệt đối. Đáng chú ý, Thành Long và Lý Liên Kiệt, hai ngôi sao kế tục thời đại phim Kung Fu Hoa ngữ, từng đưa ra những cách nhìn rất khác nhau về người tiền bối.
Lý Liên Kiệt thuộc nhóm dành cho Lý Tiểu Long những đánh giá đặc biệt cao. Trong những cuộc trò chuyện được truyền thông Trung Quốc dẫn lại, khi được hỏi Lý Tiểu Long có thực sự biết võ hay chỉ sở hữu những kỹ năng dành cho điện ảnh, Lý Liên Kiệt trả lời dứt khoát rằng đó là chân công phu và đánh giá ông có khả năng thực chiến.
Điều Lý Liên Kiệt đề cao hơn cả lại không nằm ở câu hỏi Lý Tiểu Long có thể đánh bại bao nhiêu người. Theo ngôi sao Hoàng Phi Hồng, giá trị đặc biệt của Lý Tiểu Long nằm ở tư duy vượt khỏi ranh giới môn phái. Ông quan sát nhiều hệ thống chiến đấu khác nhau, tiếp thu những yếu tố phù hợp rồi xây dựng cách tiếp cận riêng, hướng đến hiệu quả và khả năng thích nghi trong giao đấu.
Đó cũng là lý do Lý Liên Kiệt dành sự tôn trọng lớn cho Triệt Quyền Đạo. Trong cách nhìn của ông, hệ thống do Lý Tiểu Long phát triển không đơn thuần là tập hợp những động tác đẹp mắt mà phản ánh tư duy chọn lọc những gì hữu dụng cho tấn công và phòng thủ. Lý Tiểu Long đồng thời quan tâm sâu sắc tới lý luận và triết học, yếu tố khiến hình ảnh của ông vượt khỏi phạm vi một ngôi sao biết đánh võ.
Lý Liên Kiệt vì thế không chỉ nhìn Lý Tiểu Long như diễn viên hành động. Ông nhìn đàn anh dưới tư cách một võ thuật gia có khả năng nghiên cứu và sáng tạo. Đây cũng là khác biệt đáng kể giữa hai thế hệ. Lý Liên Kiệt trưởng thành từ quá trình huấn luyện võ thuật hệ thống, nổi tiếng với quyền pháp, binh khí và tính chuẩn xác của động tác. Lý Tiểu Long lại hướng mạnh vào tính ứng dụng, tốc độ và khả năng phá bỏ những khuôn mẫu có sẵn.
Nếu Lý Liên Kiệt nhìn từ khoảng cách của một hậu bối nghiên cứu võ thuật, Thành Long có trải nghiệm hoàn toàn khác. Ông từng trực tiếp làm diễn viên đóng thế trong Fist of Fury và Enter the Dragon, khi Lý Tiểu Long đang ở đỉnh cao còn Thành Long vẫn là một thanh niên gần như vô danh. Chính trải nghiệm ấy khiến đánh giá của ông về huyền thoại này mang màu sắc đời thường hơn.
Thành Long từng nhớ lại rằng Lý Tiểu Long có ảnh hưởng rất lớn tới mình. Ông ngưỡng mộ từ cách người đàn anh nói chuyện đến cách tung đòn. Trên phim trường, theo ký ức của Thành Long, mọi người gần như nhìn Lý Tiểu Long như một vị thần. Tuy nhiên, sự kính phục ấy không khiến Thành Long cho rằng mọi thứ gắn với Lý Tiểu Long đều phải được thần thánh hóa.
Trong cuộc phỏng vấn năm 1997 được South China Morning Post công bố lại, Thành Long nhìn Triệt Quyền Đạo theo hướng thực tế hơn. Ông cho rằng Lý Tiểu Long học hỏi từ nhiều hệ thống võ thuật rồi kết hợp chúng theo phương pháp phù hợp với mình. Thành Long đặc biệt công nhận khả năng tiên phong của đàn anh, nhất là cách đưa những động tác và vũ khí vốn đã tồn tại vào điện ảnh rồi biến chúng thành hình ảnh có sức nhận diện toàn cầu.
Điểm đáng chú ý là Thành Long không xây dựng sự nghiệp bằng cách trở thành một Lý Tiểu Long thứ hai. Sau khi huyền thoại qua đời, điện ảnh Hong Kong từng xuất hiện nhiều gương mặt cố mô phỏng phong cách của ông. Thành Long cuối cùng chọn hướng ngược lại. Anh pha võ thuật với hài hình thể, tận dụng đạo cụ, không gian và những pha mạo hiểm để tạo nên thứ ngôn ngữ hành động riêng.
Vì vậy, nếu Lý Tiểu Long trên màn ảnh thường chiến đấu với khí chất áp đảo, Thành Long lại sẵn sàng để nhân vật bị đánh, bỏ chạy, mắc sai lầm và biến mọi thứ xung quanh thành vũ khí. Chính khác biệt ấy giúp những bộ phim như Drunken Master, Project A hay Police Story hình thành một trường phái hành động gần như không thể nhầm lẫn.
Thành Long còn nhìn thấy mặt trái của hào quang Lý Tiểu Long. Theo lời ông, danh tiếng khổng lồ khiến những người xung quanh liên tục kỳ vọng Lý Tiểu Long phải mạnh hơn, phi thường hơn và không ngừng vượt giới hạn. Điều Thành Long rút ra từ người tiền bối là một ngôi sao không nên cố biến mình thành siêu nhân trong mắt công chúng.
Điều này giải thích vì sao phát biểu của Thành Long đôi lúc bị hiểu thành sự xem nhẹ Lý Tiểu Long. Thực tế, những lời kể trực tiếp của ông lại cho thấy sự kính trọng rõ rệt. Thành Long nhớ Lý Tiểu Long như một siêu sao vẫn ăn uống, trò chuyện với các diễn viên đóng thế và quan tâm khi họ gặp chấn thương. Chính Lý Tiểu Long cũng từng giúp Thành Long có thêm cơ hội thực hiện những cảnh quay quan trọng hơn.
Bởi vậy, đặt Thành Long và Lý Liên Kiệt cạnh nhau không nhất thiết dẫn đến kết luận người nào đánh giá Lý Tiểu Long cao hơn. Lý Liên Kiệt nhìn vào tư duy võ học, khả năng thực chiến và tinh thần phá bỏ giới hạn môn phái. Thành Long nhìn từ kinh nghiệm trực tiếp trên phim trường, vừa kính phục tài năng vừa nhận ra con người phía sau huyền thoại.
Sức mạnh lớn nhất của Lý Tiểu Long cuối cùng có lẽ cũng không thể được đo bằng một trận đấu tưởng tượng. Di sản của ông nằm ở việc khiến Kung Fu trở thành một phần của văn hóa đại chúng toàn cầu, đồng thời mở ra con đường để những thế hệ sau như Thành Long và Lý Liên Kiệt có thể bước tiếp, nhưng không cần trở thành bản sao của người đi trước.
