Quách Tĩnh là một trong những nhân vật biểu tượng của tiểu thuyết Kim Dung. Với hình tượng đại hiệp đặt lợi ích quốc gia và bách tính lên trên hết, ông được xem là hiện thân hoàn hảo của câu nói nổi tiếng “hiệp chi đại giả, vị quốc vị dân”.
Thế nhưng khi bước sang bối cảnh của Ỷ Thiên Đồ Long Ký, cái tên Quách Tĩnh gần như chỉ còn xuất hiện trong truyền thuyết. Điều này khiến nhiều độc giả đặt câu hỏi: nếu chưa chắc đã tử trận, vì sao Quách Tĩnh trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký lại không xuất hiện ?
Kết cục quen thuộc mà nhiều độc giả biết đến là Quách Tĩnh cùng Hoàng Dung hy sinh trong trận chiến bảo vệ thành Tương Dương. Tuy nhiên, trong tác phẩm, sự kiện này không được miêu tả trực tiếp mà chỉ được kể lại qua lời nhân vật đời sau.
Theo lời Chu Chỉ Nhược, vào ngày thành Tương Dương thất thủ, Quách Tĩnh, Hoàng Dung và Quách Phá Lỗ đều tử nạn. Tuy vậy, thời điểm đó Quách Tương đang ở Tây Xuyên, cách Tương Dương rất xa và không kịp quay về. Vì vậy, thông tin về cái chết của cha mẹ cô thực chất chỉ dựa trên lời truyền lại và suy đoán từ những gì còn sót lại sau chiến tranh. Chính chi tiết này khiến nhiều người cho rằng số phận của Quách Tĩnh trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký vẫn để ngỏ.
Một yếu tố đáng chú ý khác là mối quan hệ sâu sắc giữa Quách Tĩnh và gia tộc Mông Cổ từ thời trẻ. Ông từng có tình nghĩa huynh đệ với Đà Lôi và được Thành Cát Tư Hãn che chở.
Ngay cả khi hai bên trở thành kẻ địch trên chiến trường, ký ức về tình nghĩa cũ vẫn khiến mối quan hệ giữa Quách Tĩnh và Hốt Tất Liệt mang màu sắc đặc biệt. Trong một lần gặp gỡ, cả hai đều bộc lộ sự xúc động khi nhắc đến quá khứ. Điều này cho thấy vị đại hãn Mông Cổ có thể dành cho Quách Tĩnh sự tôn trọng nhất định.
Vì thế, giả thuyết cho rằng Quách Tĩnh bị bắt sống thay vì bị giết sau trận chiến Tương Dương cũng được nhiều người nhắc tới khi bàn về Quách Tĩnh trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký.
Theo một số suy đoán của độc giả, sau khi Tương Dương thất thủ và Hoàng Dung qua đời, Quách Tĩnh có thể đã rời khỏi Trung Nguyên. Việc tiếp tục ở lại chiến đấu cho triều đình đang suy yếu không còn ý nghĩa với ông. Trong khi đó, những biến cố mất mát khiến Quách Tĩnh khó lòng tiếp tục cuộc sống cũ. Vì vậy, ông có thể đã lựa chọn rời đi, đến vùng đất xa xôi như Ba Tư và gia nhập Minh Giáo địa phương. Dù ở đâu, ông vẫn giữ trong lòng kế hoạch liên quan đến bí mật của Ỷ Thiên kiếm và Đồ Long đao.
Một giả thuyết khác còn gây chú ý hơn khi cho rằng Quách Tĩnh có thể đã lập gia đình tại Ba Tư sau khi rời Trung Nguyên. Người vợ được cho là một phụ nữ địa phương và hai người có một cô con gái.
Nhân vật được nhiều người liên hệ với giả thuyết này chính là Đại Ỷ Ty, Kim Hoa bà bà, hay còn gọi là Tử Sam Long Vương. Trong truyện, cha của bà được mô tả là người Trung Nguyên từng sang Ba Tư, lập công trong Minh Giáo và cưới vợ bản địa. Trước khi qua đời, ông còn căn dặn con gái quay lại Trung Nguyên. Chính vì vậy, khi nhắc đến Quách Tĩnh trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký, nhiều người cho rằng thân thế của Đại Ỷ Ty có thể liên quan đến vị đại hiệp này.
Việc Kim Dung không xác nhận rõ ràng số phận của Quách Tĩnh được xem là một dụng ý nghệ thuật. Thay vì để nhân vật xuất hiện trực tiếp trong phần truyện sau, ông để lại khoảng trống để độc giả tự suy luận.
Nhờ vậy, Quách Tĩnh trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký tồn tại như một huyền thoại của võ lâm. Nhân vật không còn xuất hiện, nhưng những câu chuyện xoay quanh ông vẫn được nhắc lại qua nhiều thế hệ giang hồ.
