Trong thế giới võ hiệp của Kim Dung, không phải bí kíp càng mạnh thì càng được người đời khao khát. Tịch Tà Kiếm Phổ là một trường hợp đặc biệt khi sức mạnh mà nó mang lại luôn đi kèm một sự đánh đổi khủng khiếp. Chỉ cần nhìn vào số phận của những người từng luyện môn võ này, có thể thấy Tịch Tà Kiếm Phổ không đơn thuần là một bí kíp giúp người học bước lên đỉnh cao võ thuật, mà còn trở thành nguyên nhân thay đổi hoàn toàn cuộc đời họ.
Người đầu tiên gắn với Tịch Tà Kiếm Phổ là Lâm Viễn Đồ, tổ tiên của Lâm Bình Chi. Nhân vật này vốn có tên Độ Nguyên, từng là một nhà sư ở Thiếu Lâm. Theo mạch truyện, ông có cơ duyên tiếp xúc với những tinh yếu liên quan đến Quỳ Hoa Bảo Điển, sau đó hoàn tục và đổi tên thành Lâm Viễn Đồ. Dựa trên những gì lĩnh hội được, ông sáng tạo ra Tịch Tà Kiếm Pháp gồm 72 đường kiếm, từ đó trở thành cao thủ nổi danh trên giang hồ.
Điểm đáng chú ý là Lâm Viễn Đồ không truyền lại toàn bộ bí quyết cho hậu nhân. Ông hiểu rõ cái giá phía sau môn võ công này nên chỉ để lại kiếm phổ và những dấu vết đủ khiến hậu thế phải tò mò. Chính sự thiếu hụt ấy lại trở thành nguyên nhân khiến Tịch Tà Kiếm Phổ sau này trở thành mục tiêu tranh đoạt của nhiều thế lực trong giang hồ. Những tư liệu được các trang văn hóa Trung Quốc nhắc lại về tác phẩm cũng thường xem đây là một trong những tuyến võ học quan trọng nhất để lý giải bi kịch của gia đình họ Lâm.
Nếu Lâm Viễn Đồ là người đặt nền móng thì Lâm Bình Chi lại là người phải trả cái giá cay đắng nhất. Ban đầu, Lâm Bình Chi chỉ là một thiếu niên xuất thân từ gia đình có truyền thống võ học nhưng không thực sự nổi bật. Sau khi gia đình bị diệt môn, nhân vật này bước vào con đường trả thù và tìm mọi cách để có được Tịch Tà Kiếm Phổ của tổ tiên. Chính quyết tâm báo thù đã khiến Lâm Bình Chi chấp nhận điều kiện khắc nghiệt nhất của bí kíp.
Sau khi luyện Tịch Tà Kiếm Phổ, võ công của Lâm Bình Chi tiến bộ với tốc độ đáng kinh ngạc. Một người từng yếu thế nhanh chóng trở thành cao thủ khiến nhiều nhân vật trong giang hồ phải dè chừng. Thế nhưng sức mạnh ấy không giúp Lâm Bình Chi tìm lại cuộc sống ban đầu. Càng tiến sâu vào con đường báo thù, nhân vật càng trở nên cực đoan, lạnh lùng và đánh mất phần người vốn có. Tịch Tà Kiếm Phổ vì thế vừa là công cụ giúp Lâm Bình Chi đạt được mục đích, vừa là thứ đẩy nhân vật đến bi kịch.
Nhạc Bất Quần lại đại diện cho một kiểu bi kịch khác. Là chưởng môn Hoa Sơn phái, Nhạc Bất Quần vốn được xây dựng như một người có vẻ ngoài chính trực, điềm đạm và luôn đặt danh dự môn phái lên hàng đầu. Nhưng phía sau hình ảnh ấy là tham vọng rất lớn. Khi có cơ hội sở hữu Tịch Tà Kiếm Phổ, Nhạc Bất Quần đã bí mật luyện môn võ này để nhanh chóng nâng cao thực lực và củng cố địa vị.
Sau khi luyện thành, tốc độ xuất kiếm của Nhạc Bất Quần tăng lên đáng kể, giúp nhân vật có khả năng đối đầu với những cao thủ hàng đầu. Nhưng cũng giống Lâm Bình Chi, sức mạnh không khiến Nhạc Bất Quần trở nên tốt đẹp hơn. Trái lại, nó phơi bày rõ hơn tham vọng quyền lực và sự giả tạo đã tồn tại từ trước. Nếu Lâm Bình Chi đánh mất bản thân vì thù hận thì Nhạc Bất Quần lại đánh mất chính mình vì quyền lực.
Bên cạnh ba nhân vật trực tiếp luyện Tịch Tà Kiếm Phổ, Đông Phương Bất Bại thường được đặt cạnh họ khi nhắc đến môn võ này. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: Đông Phương Bất Bại không luyện Tịch Tà Kiếm Phổ mà tu luyện Quỳ Hoa Bảo Điển. Hai môn võ có cùng nguồn gốc và nhiều điểm tương đồng, đặc biệt ở yêu cầu tự cung để đạt đến cảnh giới cao nhất. Vì vậy, Đông Phương Bất Bại có thể xem là nhân vật tiêu biểu nhất của dòng võ học này, nhưng không nên xếp vào danh sách những người trực tiếp luyện Tịch Tà Kiếm Phổ.
Điều khiến Tịch Tà Kiếm Phổ trở thành một trong những bí kíp đáng nhớ nhất của Kim Dung nằm ở nghịch lý ấy. Nó có thể biến một người bình thường thành cao thủ, nhưng không thể giúp họ có được một cuộc đời bình thường. Lâm Viễn Đồ dùng nó để tạo dựng danh tiếng, Lâm Bình Chi dùng nó để trả thù còn Nhạc Bất Quần dùng nó để theo đuổi quyền lực. Ba con đường khác nhau nhưng cuối cùng đều cho thấy một điều: võ công càng mạnh, cái giá phải trả đôi khi càng lớn.
Vì vậy, nếu chỉ tính những nhân vật trực tiếp luyện Tịch Tà Kiếm Phổ, danh sách gồm Lâm Viễn Đồ, Lâm Bình Chi và Nhạc Bất Quần. Còn Đông Phương Bất Bại thuộc một nhánh võ học khác nhưng có nguồn gốc liên quan mật thiết. Qua những nhân vật này, Kim Dung không chỉ xây dựng một bí kíp võ công gây ám ảnh mà còn đặt ra câu hỏi quen thuộc trong thế giới kiếm hiệp: con người có thể đánh đổi đến đâu để sở hữu sức mạnh tuyệt đối?
