Trong 14 bộ tiểu thuyết võ hiệp kinh điển của Kim Dung, mỗi tác phẩm gần như là một thế giới độc lập, với bối cảnh, nhân vật và tuyến truyện riêng biệt. Từ Việt Nữ Kiếm đến Hiệp Khách Hành, từ Tiếu Ngạo Giang Hồ đến Lộc Đỉnh Ký, các câu chuyện hầu như không giao thoa, nhân vật chính càng hiếm khi xuất hiện chéo giữa các tác phẩm. Chính vì vậy, việc một nhân vật được Kim Dung cho "sống tiếp" ở nhiều bộ tiểu thuyết khác nhau luôn mang ý nghĩa đặc biệt, phản ánh mức độ coi trọng và yêu thích của tác giả.
Trong số rất ít những ngoại lệ đó, Quách Tĩnh là cái tên nổi bật nhất. Không chỉ là nam chính tuyệt đối của Xạ Điêu Anh Hùng Truyện, Quách Tĩnh còn giữ vai trò nam phụ quan trọng trong Thần Điêu Đại Hiệp. Sự hiện diện liên tục ấy đã cho thấy vị thế đặc biệt của nhân vật này trong vũ trụ võ hiệp Kim Dung, vượt xa rất nhiều anh hùng khác từng được yêu mến.
Không chỉ Quách Tĩnh, Dương Quá cũng từng được Kim Dung cho xuất hiện gián tiếp trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký, thông qua chi tiết Trương Quân Bảo gặp Dương Quá và Tiểu Long Nữ trên đỉnh Hoa Sơn, thậm chí còn được truyền thụ võ học. Tuy nhiên, nếu xét về tầm ảnh hưởng và vai trò cốt lõi xuyên suốt nhiều tác phẩm, Dương Quá vẫn khó có thể so sánh với Quách Tĩnh.
Thực tế, chỉ riêng việc Quách Tĩnh xuất hiện và có ảnh hưởng trực tiếp trong ba bộ Xạ Điêu, Thần Điêu và Ỷ Thiên đã đủ để khẳng định anh là nhân vật hoạt động nhiều nhất trong toàn bộ hệ thống tiểu thuyết Kim Dung. Đặc biệt trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký, dù Quách Tĩnh không trực tiếp tham gia tuyến truyện chính, nhưng dấu ấn của anh vẫn mang tính quyết định. Chính Quách Tĩnh và Hoàng Dung là những người đã rèn nên Ỷ Thiên Kiếm và Đồ Long Đao, đồng thời cất giấu trong đó các bí kíp võ học tối thượng như Cửu Âm Chân Kinh, Giáng Long Thập Bát Chưởng và Võ Mục Di Thư. Hai thần binh này trở thành biểu tượng quyền lực của võ lâm, là trung tâm của mọi xung đột và tranh đoạt trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký. Có thể nói, dù "vắng mặt", Quách Tĩnh vẫn là linh hồn đứng sau toàn bộ cục diện giang hồ.
Xét về võ công, Quách Tĩnh cũng là một trong những nhân vật được đánh giá cao nhất. Kim Dung từng xây dựng rất nhiều cao thủ tuyệt đỉnh, nhưng Quách Tĩnh là người hiếm hoi hội tụ đầy đủ nội công, ngoại công, tâm pháp và thực chiến. Với nền tảng từ Cửu Âm Chân Kinh, uy lực của Giáng Long Thập Bát Chưởng cùng kinh nghiệm trận mạc phong phú, Quách Tĩnh được xem là ứng cử viên hàng đầu cho danh xưng "đệ nhất cao thủ" trong thế giới Kim Dung, thậm chí có quan điểm cho rằng ngay cả Trương Tam Phong cũng khó bì kịp ở thời kỳ đỉnh cao.
Quan trọng hơn cả võ công, Kim Dung đã dành cho Quách Tĩnh một hình tượng gần như hoàn mỹ. Nếu ở Xạ Điêu, Quách Tĩnh còn mang dáng dấp chất phác, có phần ngờ nghệch, thì đến Thần Điêu Hiệp Lữ, anh đã trở thành một đại hiệp điềm tĩnh, trí tuệ, biết suy nghĩ cho đại cục. Quách Tĩnh không chỉ là cao thủ võ lâm, mà còn là biểu tượng của tinh thần dân tộc, của lòng trung nghĩa, sự kiên định và trí tuệ trưởng thành theo thời gian. Chính sự tiến hóa nhân vật rõ rệt ấy đã khiến Quách Tĩnh trở thành "hoàn nhân" hiếm hoi trong tiểu thuyết võ hiệp Kim Dung.
Nhìn lại toàn bộ hệ thống nhân vật đồ sộ của Kim Dung, có thể khẳng định Quách Tĩnh là nhân vật được ưu ái nhất: xuất hiện nhiều nhất, ảnh hưởng sâu rộng nhất, võ công thuộc hàng đỉnh cao và mang giá trị tinh thần lớn lao. Không chỉ là anh hùng trên trang sách, Quách Tĩnh còn là linh hồn xuyên suốt ba thế hệ giang hồ, một tượng đài khó thay thế trong lịch sử võ hiệp Trung Hoa.
