Trong hơn mười bộ tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, các nam chính không chỉ khác nhau về xuất thân, tính cách hay võ công, mà còn tạo nên sự chênh lệch rõ rệt về mức độ được các nhân vật nữ yêu mến. Có người được sáu, bảy mỹ nhân vây quanh, cũng có người cả đời chỉ gắn bó với một mối duyên. Sự phân hóa ấy khiến hành trình tình cảm của các nam chính Kim Dung trở thành đề tài bàn luận không kém gì võ công hay ân oán giang hồ.
Đứng đầu "bảng xếp hạng" không ai khác ngoài Vi Tiểu Bảo của Lộc Đỉnh Ký. Là nam chính phản võ hiệp duy nhất của Kim Dung, Vi Tiểu Bảo không giỏi võ, không lý tưởng anh hùng, nhưng lại lập kỷ lục khi có tới bảy người vợ. Từ Tô Thuyên sắc sảo, Song Nhi tận tụy, A Kha tuyệt sắc đến Kiến Ninh công chúa ngang ngược, Phương Diên kiên cường, Tăng Nhu dịu dàng và Mộc Kiếm Bình ngây thơ, mỗi người một thân phận, một tính cách. Ban đầu không phải ai cũng yêu Vi Tiểu Bảo, nhưng cuối cùng đều cam tâm gắn bó, tạo nên "hậu cung" đồ sộ bậc nhất trong thế giới Kim Dung.
Song hành về số lượng là Dương Quá trong Thần điêu hiệp lữ. Sở hữu ngoại hình, khí chất và sự phóng khoáng hiếm có, Dương Quá khiến hàng loạt mỹ nhân rung động, từ Tiểu Long Nữ, Quách Phù, Quách Tương đến Trình Anh, Lục Vô Song, Công Tôn Lục Ngạc và Hoàn Nhan Bình. Tuy nhiên, Kim Dung lựa chọn đặt chữ "tình" lên trên hết, để Dương Quá chỉ chung thủy với Tiểu Long Nữ, dù phía sau là vô số mối tình đơn phương đầy day dứt.
Nhóm tiếp theo gồm những nam chính có bốn người yêu mến, tiêu biểu là Trương Vô Kỵ của Ỷ thiên đồ long ký. Dù tính cách do dự, Trương Vô Kỵ vẫn khiến Triệu Mẫn, Chu Chỉ Nhược, Tiểu Chiêu và Ân Ly dành trọn tình cảm. Sau nhiều biến cố, chỉ Triệu Mẫn là người cùng chàng đi đến cuối con đường. Tương tự, Viên Thừa Chí trong Bích huyết kiếm cũng được nhiều nữ nhân yêu mến, nhưng cuối cùng chỉ Ôn Thanh Thanh là người cùng chàng rời xa giang hồ.
Ở nhóm ba người yêu mến có Đoàn Dự của Thiên long bát bộ, chàng hoàng tử si tình, ngọt ngào, cuối cùng cưới Vương Ngữ Yên và nạp thêm Chung Linh, Mộc Uyển Thanh. Lệnh Hồ Xung trong Tiếu ngạo giang hồ khiến Nhậm Doanh Doanh, Nghi Lâm và Lam Phượng Hoàng rung động, nhưng chỉ chọn Nhậm Doanh Doanh làm bạn đời. Hồ Phỉ của Phi hồ ngoại truyện cũng để lại những mối tình khắc cốt ghi tâm với Trình Linh Tố, Viên Tử Y và Mã Nhược Lan.
Những nam chính có hai người yêu mến gồm Kiều Phong, Quách Tĩnh, Địch Vân và Trần Gia Lạc. Kiều Phong có mối tình bi tráng với A Châu và sự si mê tuyệt vọng của A Tử. Quách Tĩnh trọn đời gắn bó với Hoàng Dung, trong khi Hoa Tranh chỉ là duyên dang dở. Địch Vân và Trần Gia Lạc đều có những mối tình nhiều bi kịch, để lại dư âm buồn cho độc giả.
Trái ngược hoàn toàn với tất cả là Hư Trúc, nam chính hiếm hoi trong thế giới Kim Dung chỉ được một người phụ nữ yêu trọn vẹn. Xuất thân là tiểu hòa thượng tầm thường, Hư Trúc trải qua kỳ ngộ trở thành cung chủ Linh Thứu, rồi nên duyên với Mộng Cô, trở thành phò mã Tây Hạ. Một mối tình duy nhất nhưng viên mãn, khép lại hành trình đời người không ồn ào mà trọn vẹn.
Nhìn lại, bảng xếp hạng nam chính được hâm mộ nhất trong tiểu thuyết Kim Dung không chỉ phản ánh sức hút cá nhân, mà còn cho thấy quan niệm tình cảm đa dạng của nhà văn họ Kim. Từ đào hoa đến chung thủy, từ hào sảng đến bi kịch, mỗi nhân vật đều góp phần tạo nên thế giới võ hiệp vừa dữ dội vừa rất đỗi đời thường - nơi tình yêu, cũng như võ công, không bao giờ có một chuẩn mực duy nhất.
