Trong thế giới võ hiệp của nhà văn Kim Dung, những câu chuyện tình yêu luôn có sức hấp dẫn không kém các cuộc tranh đoạt võ công hay ân oán giang hồ. Bên cạnh những đôi tình nhân vượt qua sóng gió để đến với nhau, nhiều nhân vật nữ lại phải mang theo nỗi tương tư suốt cuộc đời. Trong số đó, Quách Tương của Thần Điêu Đại Hiệp được xem là biểu tượng tiêu biểu cho mối tình đơn phương đầy day dứt, khi nàng dành cả thanh xuân để nhớ thương Dương Quá nhưng chưa từng có cơ hội được đáp lại.
Quách Tương là con gái thứ hai của Quách Tĩnh và Hoàng Dung, sở hữu tính cách thông minh, hoạt bát, nghĩa hiệp và phóng khoáng. Năm 16 tuổi, nàng gặp Dương Quá tại bến Phong Lăng, mở đầu cho mối duyên định mệnh. Sự xuất hiện của vị Thần Điêu Đại Hiệp với phong thái bất cần, võ công xuất chúng và tấm lòng trọng nghĩa đã để lại ấn tượng sâu sắc trong trái tim thiếu nữ vừa bước vào tuổi trưởng thành.
Đáng nhớ nhất là dịp sinh nhật Quách Tương, khi Dương Quá chuẩn bị ba món quà đặc biệt cùng màn pháo hoa rực rỡ khiến cả thành Tương Dương náo nhiệt. Chàng còn trao cho nàng ba cây kim vàng, tượng trưng cho những lời hứa sẽ thực hiện khi nàng cần giúp đỡ. Những hành động ấy xuất phát từ sự quý mến chân thành của Dương Quá, nhưng lại trở thành ký ức không thể phai mờ đối với Quách Tương.
Bi kịch nằm ở chỗ trái tim Dương Quá từ lâu đã thuộc về Tiểu Long Nữ. Dù trải qua bao năm xa cách, chàng vẫn một lòng chờ đợi người mình yêu. Quách Tương hiểu rõ điều đó nên không tìm cách tranh giành hay phá vỡ hạnh phúc của hai người. Sau khi Dương Quá và Tiểu Long Nữ đoàn tụ rồi rời xa giang hồ, nàng tiếp tục phiêu bạt nhiều nơi, mong có cơ hội gặp lại vị đại hiệp năm xưa.
Mối tình ấy cũng được nhắc đến trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký, khi Quách Tương về sau sáng lập phái Nga Mi. Ở tuổi 40, nàng xuất gia, trở thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn trong lịch sử võ lâm. Việc đại đệ tử của nàng mang pháp danh Phong Lăng thường được người hâm mộ liên hệ với nơi Quách Tương lần đầu gặp Dương Quá. Chính những chi tiết ấy khiến câu chuyện tình chưa từng thành đôi trở thành một trong những nỗi tiếc nuối nổi tiếng nhất của Kim Dung.
Không riêng Quách Tương, Thần Điêu Đại Hiệp còn khắc họa một mỹ nhân si tình khác là Trình Anh. Vốn là đệ tử của Đông Tà Hoàng Dược Sư, Trình Anh sở hữu dung mạo thanh tú, tính tình dịu dàng và võ công đáng nể. Sau những lần đồng hành cùng Dương Quá, nàng dần nảy sinh tình cảm nhưng luôn giữ kín trong lòng. Biết đối phương chỉ hướng về Tiểu Long Nữ, Trình Anh chấp nhận kết nghĩa huynh muội, lựa chọn sự bình thản thay vì cố níu kéo một tình yêu không thuộc về mình.
Công Tôn Lục Ngạc cũng khiến độc giả thương cảm bởi tình yêu ngắn ngủi dành cho Dương Quá. Sinh trưởng tại Tuyệt Tình Cốc, nàng đem lòng yêu chàng ngay từ những lần gặp gỡ đầu tiên. Khi Dương Quá gặp nguy hiểm, Lục Ngạc sẵn sàng chống lại chính gia đình để giúp đỡ người mình thương. Cuối cùng, nàng chết trong bi kịch, để lại hình ảnh một thiếu nữ hiền lành, chân thành nhưng không có được hạnh phúc.
Trái ngược với tình yêu âm thầm của Quách Tương hay Trình Anh, Lý Mạc Sầu lại trở thành hình tượng cực đoan khi tình yêu biến thành thù hận. Từng là thiếu nữ xinh đẹp, nàng thay đổi sau mối tình tan vỡ với Lục Triển Nguyên, dần trở thành nữ ma đầu khiến giang hồ khiếp sợ. Đến những giây phút cuối đời giữa biển lửa Tuyệt Tình Cốc, Lý Mạc Sầu vẫn không thể thoát khỏi ám ảnh tình yêu, để lại một kết cục vừa đáng trách vừa bi thương.
Trong Anh Hùng Xạ Điêu, Mục Niệm Từ cũng là người phụ nữ dành cả cuộc đời cho một mối tình nhiều đau khổ. Dù biết Dương Khang mang nhiều tham vọng và liên tục mắc sai lầm, nàng vẫn không dễ dàng dứt bỏ tình cảm. Sau cái chết của Dương Khang, Mục Niệm Từ một mình nuôi dưỡng Dương Quá, sống trong cảnh thiếu thốn và không tái giá.
Đặc biệt, A Bích trong Thiên Long Bát Bộ lại đại diện cho sự thủy chung lặng lẽ. Khi giấc mộng phục quốc của Mộ Dung Phục sụp đổ, chàng đánh mất lý trí và sống trong thế giới ảo tưởng của riêng mình. Giữa lúc những người xung quanh lần lượt rời xa, A Bích vẫn ở lại chăm sóc, chấp nhận gắn bó với một người không còn khả năng đáp lại tình cảm như nàng mong muốn.
Mỗi mỹ nhân trong thế giới Kim Dung đều mang một số phận riêng, từ tình yêu âm thầm đến sự hy sinh hay những bi kịch không thể cứu vãn. Tuy nhiên, Quách Tương vẫn để lại dấu ấn đặc biệt bởi nàng không biến nỗi đau thành oán hận. Từ cuộc gặp gỡ ngắn ngủi ở bến Phong Lăng đến ngày trở thành tổ sư Nga Mi, hình bóng Dương Quá luôn gắn với những hồi ức đẹp nhất của nàng. Chính mối tình không có lời hồi đáp ấy đã khiến Quách Tương trở thành biểu tượng bất hủ của chữ tình trong tiểu thuyết Kim Dung.
