Trong toàn bộ Ỷ Thiên Đồ Long Ký, cố nhà văn Kim Dung từng thẳng thắn chia sẻ trong hậu ký rằng nhân vật nữ ông yêu thích nhất không phải Chu Chỉ Nhược hay Triệu Mẫn. Hai mỹ nhân này dù xinh đẹp, thông minh và đầy quyền lực, nhưng theo Kim Dung, họ thiếu đi một nét "đáng yêu" rất đặc biệt. Người chiếm trọn tình cảm của ông lại là Tiểu Chiêu, cô a hoàn trông mờ nhạt, ít lời, luôn đứng phía sau ánh hào quang của nam chính Trương Vô Kỵ.
Lần đầu Tiểu Chiêu xuất hiện là tại Quang Minh Đỉnh, trong hình ảnh một thiếu nữ trẻ tuổi, dung mạo bị che giấu, ăn mặc giản dị và luôn giữ thân phận thấp kém. Nhưng đằng sau vẻ ngoài ấy là một con người hoàn toàn khác. Tiểu Chiêu thông thạo Minh giáo, hiểu rõ những bí mật sâu xa nhất của giáo phái này, tinh thông ngôn ngữ, võ học và kiến thức, thậm chí ở nhiều phương diện còn vượt trội Chu Chỉ Nhược và Triệu Mẫn.
Điều đáng nói là tất cả những năng lực ấy được cô giấu kín suốt nhiều năm, không phô trương, không tìm cách chiếm vị trí trung tâm. Ở tuổi chỉ mới mười mấy, Tiểu Chiêu đã có thể đóng vai một kẻ vô hại, tự làm xấu mình, chấp nhận thân phận a hoàn để phục vụ cho một nhiệm vụ lớn hơn rất nhiều.
Sự "đáng yêu" mà Kim Dung nhắc tới không nằm ở nhan sắc hay tính cách dịu dàng, mà ở sự bền bỉ và kỷ luật đáng sợ của Tiểu Chiêu. Trong một phân đoạn then chốt, cô bị kẻ địch ép tuyệt thực nhiều ngày nhằm bức cung thân phận thật sự. Dù thể lực suy kiệt, Tiểu Chiêu vẫn không hé lộ nửa lời. Ngay cả những gián điệp lão luyện cũng khó có thể chịu đựng kiểu tra khảo này, nhưng một cô gái trẻ như Tiểu Chiêu lại vượt qua, cho thấy cô không chỉ là gián điệp, mà là một thiên tài gián điệp được huấn luyện từ nhỏ.
Yếu tố khiến khán giả tranh luận nhiều nhất chính là mối quan hệ giữa Tiểu Chiêu và Trương Vô Kỵ. Sự quan tâm và bảo vệ vô điều kiện của Trương Vô Kỵ khiến Tiểu Chiêu nảy sinh tình cảm, một chi tiết tưởng như mang màu sắc lãng mạn quen thuộc của tiểu thuyết võ hiệp. Thế nhưng, điều đáng chú ý hơn là dù Tiểu Chiêu đã lộ rõ thân phận và nhiệm vụ, Trương Vô Kỵ vẫn lựa chọn tin tưởng cô. Trong thế giới đầy âm mưu và phản bội của Minh giáo, sự tin tưởng ấy trở thành ngoại lệ hiếm hoi, đồng thời cũng là bước ngoặt khiến số phận Tiểu Chiêu rẽ sang một hướng khác.
Từ thân phận a hoàn, Tiểu Chiêu dần bước lên vị trí có ảnh hưởng lớn trong Minh giáo, để rồi cuối cùng được Ba Tư tổng giáo lựa chọn làm Thánh Nữ và người kế nhiệm giáo chủ. Câu hỏi được đặt ra là: vì sao lại là Tiểu Chiêu? Vì sao Ba Tư tổng giáo không chọn người khác, khi việc trở thành Thánh Nữ đồng nghĩa với việc không được kết hôn, không được sinh con - một sự hy sinh cực lớn đối với phụ nữ? Nếu chỉ xét bề nổi, quyền lực và danh vọng có thể xem là phần thưởng, nhưng rõ ràng đằng sau quyết định này là một sự sắp đặt mang tính chính trị sâu sắc.
Mẹ của Tiểu Chiêu là Đới Lệ Tư, sứ giả của Ba Tư tổng giáo tại Trung Nguyên, đồng thời là một trong Tứ đại Pháp Vương của Minh giáo. Bà từng có mối quan hệ phức tạp với Phạm Dao, nhưng cuối cùng lại lựa chọn Hàn Thiên Diệp. Đó là lựa chọn vì tình yêu, hay là một nước cờ nhằm cắt đứt sự can thiệp trực tiếp của Ba Tư tổng giáo vào Minh giáo Trung Nguyên, đến nay vẫn là chi tiết gây nhiều tranh cãi. Dù cha của Tiểu Chiêu là ai không còn quá quan trọng, điều cốt lõi nằm ở việc cô được nuôi dưỡng và đào tạo như một công cụ chiến lược ngay từ nhỏ.
Trong bối cảnh Minh giáo Trung Nguyên ngày càng lớn mạnh dưới sự dẫn dắt của Trương Vô Kỵ, Ba Tư tổng giáo tìm cách tái kiểm soát thế lực này, và Tiểu Chiêu chính là quân cờ then chốt. Cô âm thầm hoàn thành nhiệm vụ, phát hiện và "đánh dấu" Trương Vô Kỵ như một nhân tố đặc biệt, trước khi cục diện chính trị thay đổi khiến Ba Tư tổng giáo buộc phải rút lui. Với những đóng góp ấy, Tiểu Chiêu được đưa về Ba Tư trong thân phận Thánh Nữ, một cái kết tưởng như vinh quang nhưng lại đầy cay đắng.
Nếu Chu Chỉ Nhược và Triệu Mẫn thể hiện rõ tham vọng, trí tuệ và quyền lực trên bề mặt, thì Tiểu Chiêu lại là kiểu nhân vật đối lập hoàn toàn: cô giấu toàn bộ năng lực chính trị của mình trong từng hành động nhỏ, từng sự im lặng và hy sinh cá nhân. Chính sự lặng lẽ ấy đã khiến Tiểu Chiêu trở thành nhân vật nữ "đáng yêu" nhất trong mắt Kim Dung, đồng thời là một trong những hình tượng phụ nữ phức tạp và hiện đại nhất của văn học võ hiệp, đủ sức ám ảnh khán giả qua nhiều thế hệ chuyển thể điện ảnh và truyền hình.
