Trong các tiểu thuyết của Kim Dung, nhân vật luôn được xây dựng rất sống động, khiến độc giả khó quên. Đặc biệt, những nhân vật nữ thường để lại nhiều cảm xúc sâu sắc. Nhưng nếu nói đến người phụ nữ bi thảm nhất dưới ngòi bút Kim Dung, đó sẽ là ai ?
Nhắc đến nhân vật nữ bất hạnh trong truyện Kim Dung, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến Tiểu Long Nữ trong Thần Điêu Hiệp Lữ. Nàng xinh đẹp thoát tục, nhưng lại bị Doãn Chí Bình làm nhục trên núi Chung Nam. Sau biến cố ấy, Tiểu Long Nữ còn liên tục hiểu lầm Dương Quá, nhiều lần trọng thương, trúng độc và sống cô độc suốt 16 năm dưới đáy Tuyệt Tình Cốc.
Dẫu vậy, cuối cùng nàng vẫn đoàn tụ với Dương Quá. Hậu duệ áo vàng xuất hiện trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký cũng ngầm cho thấy hai người có con cháu nối dõi.
Ngoài ra, cũng có ý kiến cho rằng Thích Phương trong tiểu thuyết võ hiệp Liên Thành Quyết mới là nhân vật nữ đáng thương nhất. Ban đầu nàng yêu Địch Vân, nhưng vì hiểu lầm mà lại kết hôn với kẻ thù là Vạn Khuê, sinh con cho hắn rồi cuối cùng chết dưới chính tay chồng mình.
Tuy nhiên, theo nhiều độc giả, nhân vật có kết cục đau đớn nhất lại là Tần Nam Cầm trong bản đầu của Xạ Điêu Anh Hùng Truyện. Ở bản đăng dài kỳ ban đầu, Tần Nam Cầm là một cô gái bắt rắn sống cùng ông nội. Sau khi gặp Quách Tĩnh, nàng đem lòng yêu chàng trai chất phác này nhưng không dám thổ lộ vì biết trong tim Quách Tĩnh chỉ có Hoàng Dung.
Bi kịch xảy ra khi bang Thiết Chưởng sát hại ông nội nàng rồi bắt nàng giao cho Dương Khang. Vì căm hận Mục Niệm Từ, Dương Khang đã trút giận lên Tần Nam Cầm và làm nhục nàng. Sau đó, nàng mang thai rồi sinh ra một bé trai chính là Dương Quá sau này. Trong nguyên tác đầu tiên, Tần Nam Cầm một mình nuôi con giữa núi rừng, sống bằng nghề bắt rắn. Cuộc sống khổ cực khiến nàng cuối cùng chết vì trúng độc rắn. Trước lúc qua đời, nàng gửi con trai cho Quách Tĩnh chăm sóc.
Chính Quách Tĩnh đã đặt tên cho đứa bé là Dương Quá, tự “Cải Chi”, với hy vọng cậu bé sẽ không đi theo vết xe đổ của cha mình. Sau này, Dương Quá trở thành đại hiệp nổi danh giang hồ, nhiều lần trợ giúp Quách Tĩnh bảo vệ thành Tương Dương trước quân Mông Cổ.
Điều đặc biệt là ở các bản chỉnh sửa sau này, Kim Dung đã xóa hoàn toàn nhân vật Tần Nam Cầm. Toàn bộ vai trò của nàng được chuyển sang cho Mục Niệm Từ, biến Mục Niệm Từ thành mẹ ruột chính thức của Dương Quá. Điều khiến độc giả tiếc nuối không chỉ là số phận đau thương của Tần Nam Cầm, mà còn bởi nàng gần như bị xóa sạch khỏi thế giới võ hiệp Kim Dung. Từ một người phụ nữ chịu nhiều bất hạnh, sinh ra một đại hiệp lừng danh, cuối cùng nàng lại không còn dấu vết trong các phiên bản phổ biến về sau.
Chính vì vậy, nhiều người cho rằng Tần Nam Cầm mới là nhân vật nữ bi kịch nhất trong tiểu thuyết Kim Dung: yêu mà không được đáp lại, chịu nhục sinh con, chết cô độc và cuối cùng còn bị chính tác giả “xóa tên” khỏi nguyên tác.
