Theo Sohu, trong thế giới võ hiệp của Kim Dung, tình huynh đệ giữa Kiều Phong và Đoàn Dự từng khiến nhiều độc giả xúc động. Tuy nhiên, điều ít người biết là nguyên mẫu lịch sử của hai nhân vật này thực tế chưa từng gặp nhau. Chính sự sáng tạo đầy dụng ý của Kim Dung đã biến họ thành một trong những cặp anh em nổi tiếng nhất dòng tiểu thuyết kiếm hiệp.
Năm 2018, sự ra đi của nhà văn Kim Dung khiến nhiều độc giả yêu thích tiểu thuyết võ hiệp không khỏi tiếc nuối. Những tác phẩm của ông không chỉ hấp dẫn nhờ các màn tranh đấu giang hồ mà còn bởi cách kết hợp khéo léo giữa hư cấu và lịch sử.
Trong nhiều bộ truyện nổi tiếng, Kim Dung thường xây dựng nhân vật dựa trên nguyên mẫu có thật. Dương Quá trong Thần Điêu Đại Hiệp được cho là lấy cảm hứng từ hậu duệ Dương gia tướng thời Bắc Tống, còn Trần Hữu Lượng trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký vốn là một nhân vật lịch sử từng lập nên chính quyền riêng.
Riêng Thiên Long Bát Bộ lại gây chú ý khi xây dựng tình huynh đệ giữa ba nhân vật Kiều Phong, Hư Trúc và Đoàn Dự. Trong đó, mối quan hệ giữa Kiều Phong và Đoàn Dự được xem là điểm nhấn giàu cảm xúc nhất.
Theo nguyên tác, Kiều Phong vốn là người Khiết Đan, sau biến cố Nhạn Môn Quan đã được người Hán nuôi dưỡng. Tên thật của ông là Tiêu Phong, một nhân vật có liên hệ với nguyên mẫu được ghi chép trong Liêu sử. Người này từng giữ chức Nam viện đại vương dưới triều Liêu, lập nhiều chiến công và được đánh giá là danh tướng nổi bật của thời kỳ đó.
Tuy nhiên, nhân vật lịch sử này qua đời khá sớm, khoảng năm 1065. Trong khi đó, nguyên mẫu của Đoàn Dự lại được xác định là Đoàn Chính Nghiêm – vị vua nổi tiếng của nước Đại Lý, sinh năm 1083 theo ghi chép trong Tống sử.
Điều này đồng nghĩa, xét theo dòng thời gian lịch sử, nguyên mẫu của Kiều Phong đã mất gần 20 năm trước khi nguyên mẫu Đoàn Dự ra đời. Hai nhân vật hoàn toàn không tồn tại cùng thời điểm, càng không có khả năng gặp gỡ hay kết nghĩa huynh đệ ngoài đời thực.
Dẫu vậy, Kim Dung vẫn khéo léo kết nối hai con người thuộc hai thời đại khác nhau vào cùng một câu chuyện. Ông xây dựng Kiều Phong như hình mẫu anh hùng bi tráng, còn Đoàn Dự đại diện cho tính cách phóng khoáng và giàu cảm xúc. Sự đối lập ấy lại tạo nên tình huynh đệ đặc biệt, góp phần giúp Thiên Long Bát Bộ trở thành tác phẩm kinh điển.
Nhiều độc giả cho rằng chính sự hư cấu đầy tinh tế này đã làm nên sức hút riêng cho tiểu thuyết Kim Dung. Dù lịch sử không ghi nhận cuộc gặp gỡ giữa hai nhân vật, trong thế giới võ hiệp, Kiều Phong và Đoàn Dự vẫn trở thành biểu tượng khó thay thế của tình bằng hữu.
