Ỷ thiên đồ long ký là một trong những tác phẩm nổi tiếng thuộc bộ Xạ điêu tam bộ khúc của cố nhà văn Kim Dung, tiếp nối câu chuyện trong Anh hùng xạ điêu và Thần điêu đại hiệp. Bên cạnh hành trình trưởng thành của Trương Vô Kỵ cùng mối tình phức tạp với bốn mỹ nhân, tác phẩm còn khắc họa cuộc tranh đoạt khốc liệt trên giang hồ xoay quanh hai báu vật Ỷ thiên kiếm và Đồ long đao.
Theo truyền thuyết, ai nắm giữ bí mật bên trong hai món thần binh này có thể hiệu triệu thiên hạ. Chính vì vậy, võ lâm không ngừng xảy ra những cuộc đấu tranh đẫm máu. Tuy nhiên, bên cạnh những nhân vật trung tâm như Trương Vô Kỵ, Triệu Mẫn hay Chu Chỉ Nhược, Kim Dung còn xây dựng nhiều cao thủ dù chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn nhưng vẫn để lại dấu ấn sâu đậm.
Trong số đó, Côn Luân Tam Thánh Hà Túc Đạo và Điệp Cốc Y Tiên Hồ Thanh Ngưu là hai nhân vật khiến nhiều độc giả tiếc nuối. Một người sở hữu tài năng kiếm thuật hiếm có nhưng sớm lui khỏi giang hồ, người còn lại là thần y vang danh nhưng có số phận bi thương.
Côn Luân Tam Thánh Hà Túc Đạo: kiếm khách tài hoa nhưng lỡ bước trước Thiếu Lâm
Dù chỉ xuất hiện ở phần đầu của Ỷ thiên đồ long ký, Hà Túc Đạo vẫn là một trong những cao thủ đặc biệt nhất của tác phẩm. Ông đến từ vùng Côn Luân xa xôi, được võ lâm Tây Vực kính trọng với danh hiệu Côn Luân Tam Thánh, nhờ tinh thông ba lĩnh vực gồm Cầm Thánh, Kỳ Thánh và Kiếm Thánh.
Điều thú vị là cái tên “Hà Túc Đạo” vốn thể hiện sự khiêm nhường của nhân vật này. “Hà túc đạo” có nghĩa là “có gì đáng nói”, cho thấy một con người tài năng nhưng không thích phô trương. Khác với nhiều cao thủ Tây Vực thường được miêu tả có tính cách lạnh lùng, hiểm độc, Hà Túc Đạo lại mang phong thái tao nhã, am hiểu văn hóa Trung Nguyên và sở hữu khí chất của một kiếm khách chân chính.
Kiếm thuật của Hà Túc Đạo cũng không phải do kế thừa từ một môn phái lớn mà được ông tự mình sáng tạo. Với tài năng vượt trội, nhân vật này từng được xem là một trong những kỳ tài hiếm có trên giang hồ.
Trong truyện, Hà Túc Đạo tìm đến Thiếu Lâm không đơn thuần để khiêu chiến mà còn mang theo lời nhắn của Doãn Khắc Tây gửi cho Giác Viễn đại sư. Trước khi qua đời, Doãn Khắc Tây muốn nhờ ông truyền lại câu nói “Kinh ở trong Hầu” nhằm báo tin về quyển kinh Lăng Già bị đánh mất.
Tuy nhiên, vì Doãn Khắc Tây đã quá yếu, cộng thêm việc Hà Túc Đạo không thông thạo tiếng Hán, câu nói này bị hiểu nhầm thành “Sách để trong dầu”, khiến bí mật quan trọng không được truyền đạt chính xác.
Nhân cơ hội đó, Hà Túc Đạo cũng muốn thử sức với võ công Thiếu Lâm - môn phái được xem là đứng đầu Trung Nguyên. Ông bí mật tiến vào chùa Thiếu Lâm, để lại thư khiêu chiến với lời tuyên bố sau 10 ngày sẽ đến lĩnh giáo.
Cuộc giao đấu sau đó trở thành một trong những khoảnh khắc đáng nhớ của tác phẩm. Hà Túc Đạo phải đối đầu với Giác Viễn đại sư - người sở hữu Cửu Dương thần công, cùng Trương Quân Bảo - thiếu niên sau này sáng lập ra phái Võ Đang với danh hiệu Trương Tam Phong.
Dù võ công cao cường, Hà Túc Đạo cuối cùng vẫn thất bại trước hai nhân vật có căn cơ võ học đặc biệt. Sau trận đấu, ông thất vọng trở về Côn Luân. Tuy nhiên, tài năng của Hà Túc Đạo không vì thế mà bị phủ nhận. Về sau, ông sáng lập ra phái Côn Luân, trở thành một trong những vị tổ sư được hậu thế kính trọng.
Điều khiến nhiều độc giả tiếc nuối là Kim Dung chưa khai thác sâu hơn về nhân vật này. Với tài năng, khí chất và võ học độc đáo, Hà Túc Đạo hoàn toàn có thể trở thành một nhân vật quan trọng hơn trong thế giới võ hiệp.
Điệp Cốc Y Tiên Hồ Thanh Ngưu: thần y tài giỏi nhưng mang số phận bi thương
Nếu Hà Túc Đạo là đại diện cho một kiếm khách tài hoa thì Hồ Thanh Ngưu lại là nhân vật đặc biệt trong giới y thuật. Ông được người đời gọi là Điệp Cốc Y Tiên, nhưng cũng có biệt hiệu gây tranh cãi là “Kiến Tử Bất Cứu”.
Sở dĩ có danh xưng này bởi Hồ Thanh Ngưu từng tuyên bố chỉ cứu người thuộc Minh giáo, còn những người ngoài giáo phái dù nguy hiểm đến tính mạng cũng không ra tay.
Năm xưa, khi Trương Vô Kỵ bị trúng Huyền Minh thần chưởng, Trương Tam Phong đưa cậu đi tìm cách chữa trị. Sau đó, Thường Ngộ Xuân đưa Trương Vô Kỵ đến Hồ Điệp cốc nhờ Hồ Thanh Ngưu cứu giúp.
Trương Vô Kỵ ở lại đây khoảng hai năm. Dù không thể hoàn toàn chữa khỏi căn bệnh do Huyền Minh thần chưởng gây ra, Hồ Thanh Ngưu vẫn giúp cậu giữ được mạng sống, đồng thời truyền dạy nhiều kiến thức y thuật quý giá.
Chính khoảng thời gian tại Hồ Điệp cốc đã trở thành bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời Trương Vô Kỵ. Những kiến thức mà Hồ Thanh Ngưu truyền lại sau này giúp anh có nền tảng để trở thành một cao thủ y thuật.
Tuy nhiên, cuộc đời Hồ Thanh Ngưu lại kết thúc trong bi kịch. Khi Kim Hoa Bà Bà xuất hiện và khiến nhiều người bị thương bằng những loại độc thuật kỳ lạ, bà yêu cầu họ tìm đến Hồ Thanh Ngưu chữa trị. Nguyên nhân bắt nguồn từ mối thù năm xưa, khi Hồ Thanh Ngưu từng từ chối cứu chồng bà khiến ông mất mạng.
Hồ Thanh Ngưu sau đó hướng dẫn Trương Vô Kỵ chữa bệnh cho những người bị thương, đồng thời truyền lại toàn bộ kiến thức y dược trước khi giả chết. Ông hy vọng Trương Vô Kỵ có thể tìm ra phương pháp hóa giải Huyền Minh thần chưởng.
Thế nhưng, cuối cùng vợ chồng Hồ Thanh Ngưu vẫn không thoát khỏi sự truy sát của Kim Hoa Bà Bà. Cái chết của ông khiến nhiều độc giả tiếc nuối bởi đây là một nhân vật vừa có tài năng, vừa đóng vai trò quan trọng trong quá trình trưởng thành của Trương Vô Kỵ.
Dù không phải nhân vật chính, Hà Túc Đạo và Hồ Thanh Ngưu vẫn góp phần làm nên sức hấp dẫn của Ỷ thiên đồ long ký. Một người là kiếm khách thiên tài nhưng sớm rời xa giang hồ, một người là thần y cứu người nhưng kết thúc cuộc đời đầy đau thương. Chính những số phận dang dở ấy khiến họ trở thành hai nhân vật để lại nhiều tiếc nuối trong lòng người hâm mộ Kim Dung.
