Có một điểm thú vị khi đặt Lý Tiểu Long, Thành Long và Lý Liên Kiệt cạnh nhau: cả ba đều nổi tiếng nhờ võ thuật nhưng lại đại diện cho ba hướng phát triển rất khác biệt của điện ảnh châu Á. Nếu Thành Long chinh phục người xem bằng những pha hành động mạo hiểm pha hài hước, Lý Liên Kiệt ghi dấu với nền tảng wushu và hình tượng anh hùng, thì Lý Tiểu Long tạo ra một cuộc thay đổi lớn hơn đối với chính dòng phim võ thuật.
Trước khi trở thành biểu tượng toàn cầu, Lý Tiểu Long từng phải đối diện với giới hạn dành cho diễn viên châu Á tại Hollywood. Vai Kato trong The Green Hornet giúp ông được biết đến, nhưng chưa đủ để đưa ông trở thành nhân vật trung tâm. Sau đó, Lý Tiểu Long trở về Hong Kong và tạo bước ngoặt với The Big Boss, Fist of Fury và The Way of the Dragon.
Điểm khác biệt lớn nhất của Lý Tiểu Long là ông không chấp nhận hình tượng võ sĩ chỉ xuất hiện để làm nền cho nhân vật khác. Trong Enter the Dragon, ông thậm chí yêu cầu chỉnh sửa kịch bản để nhân vật của mình thực sự giữ vị trí người hùng trung tâm và câu chuyện phản ánh đúng hơn văn hóa Hong Kong. AFI đánh giá bộ phim là tác phẩm thành công nhất của Lý Tiểu Long và là một cột mốc quan trọng trong hợp tác điện ảnh Mỹ - Hong Kong.
Trong khi đó, Thành Long lựa chọn một con đường gần như đối lập. Thành Long không cố gắng trở thành “Lý Tiểu Long thứ hai”. Sau những bộ phim kung fu ban đầu chưa tạo được dấu ấn, Thành Long tìm ra công thức riêng bằng cách kết hợp võ thuật, hài hình thể và những màn tự thực hiện cảnh nguy hiểm. Drunken Master, Project A hay Police Story dần tạo nên thương hiệu không thể nhầm lẫn.
Nếu Lý Tiểu Long khiến người xem bị cuốn vào tốc độ, sự quyết đoán và khí chất của một võ sĩ, Thành Long lại khiến những pha đánh nhau trở nên gần gũi, hài hước và giàu tính giải trí. Chính phong cách này giúp Thành Long mở rộng thị trường quốc tế. Rush Hour là một ví dụ rõ ràng khi bộ phim thu khoảng 244,7 triệu USD toàn cầu, tương đương khoảng 6.360 tỷ đồng nếu quy đổi theo mức 26.000 đồng/USD.
Lý Liên Kiệt lại đi theo một hướng khác. Lý Liên Kiệt có nền tảng wushu thi đấu cực kỳ nổi bật từ trước khi bước vào điện ảnh. Theo thông tin trên trang chính thức, Lý Liên Kiệt từng là nhà vô địch wushu quốc gia và giành hơn 50 huy chương vàng ở các giải đấu cấp quốc gia trước khi chuyển sang đóng phim.
Chính nền tảng ấy tạo nên một phong cách riêng cho Lý Liên Kiệt. Những động tác của Lý Liên Kiệt thường thiên về tốc độ, độ chính xác và tính thẩm mỹ. Từ Shaolin Temple, Once Upon a Time in China đến Hero và Fearless, Lý Liên Kiệt thường gắn với hình tượng cao thủ có nội lực, kỷ luật và tinh thần võ đạo. Fearless thu khoảng 68,1 triệu USD toàn cầu, tương đương gần 1.770 tỷ đồng.
Nhưng nếu chỉ xét doanh thu, sẽ khó lý giải vì sao Lý Tiểu Long vẫn giữ vị trí đặc biệt dù sự nghiệp điện ảnh ngắn ngủi. Enter the Dragon được thực hiện với kinh phí chỉ khoảng 850.000 USD và theo AFI đã thu hơn 2 tỷ USD, nhiều nguồn thống kê doanh thu danh nghĩa của phim ở mức khoảng 400 triệu USD, tương đương khoảng 10.400 tỷ đồng.
Điều đáng nói là Lý Tiểu Long không có hàng chục năm để mở rộng thương hiệu như Thành Long hay Lý Liên Kiệt. Ông qua đời năm 1973, khi mới 32 tuổi, chỉ một thời gian ngắn trước khi Enter the Dragon ra mắt. Dù vậy, Lý Tiểu Long đã kịp tạo ra một hình tượng mà nhiều thế hệ diễn viên võ thuật sau này tiếp tục chịu ảnh hưởng.
Thành Long từng xuất hiện với vai phụ không được ghi tên trong Enter the Dragon khi còn là một diễn viên đóng thế trẻ. Sau này, Thành Long xây dựng sự nghiệp theo hướng riêng và trở thành ngôi sao hành động quốc tế. Trong khi đó, Lý Liên Kiệt tiếp tục đưa wushu lên màn ảnh quốc tế và từng hợp tác với Thành Long trong The Forbidden Kingdom.
Vì vậy, sự khác biệt giữa Lý Tiểu Long, Thành Long và Lý Liên Kiệt không nằm ở việc ai giỏi võ hơn. Lý Tiểu Long là người tạo ra một biểu tượng, Thành Long biến võ thuật thành sự kết hợp giữa hành động và hài, còn Lý Liên Kiệt đưa vẻ đẹp của wushu và hình tượng anh hùng phương Đông đến với điện ảnh quốc tế.
Sau hơn nửa thế kỷ, Lý Tiểu Long vẫn được nhắc đến không chỉ vì những bộ phim để lại mà còn bởi ảnh hưởng vượt khỏi màn ảnh. Thành Long và Lý Liên Kiệt tiếp tục có những dấu ấn riêng, nhưng chính Lý Tiểu Long mới là cái tên đặt nền móng cho một thế hệ ngôi sao võ thuật châu Á bước ra thế giới.
