Nhắc đến Thiên Long Bát Bộ, độc giả thường nhớ đến Kiều Phong, Đoàn Dự, Hư Trúc cùng những mối tình nhiều duyên nợ. Tuy nhiên, bên cạnh hệ thống nhân vật đồ sộ, một chi tiết trong tác phẩm của Kim Dung từng khiến người hâm mộ tranh luận suốt nhiều năm: cái kết của Đoàn Dự và Vương Ngữ Yên.
Ở những lần đọc đầu tiên, nhiều người mặc định Đoàn Dự và Vương Ngữ Yên sẽ trở thành đôi. Đoàn Dự dành tình cảm sâu đậm cho "Thần tiên tỷ tỷ", liên tục tìm cách bảo vệ nàng, trong khi Vương Ngữ Yên cũng từng có thời gian lựa chọn ở bên chàng. Thế nhưng, trong phiên bản chỉnh sửa cuối cùng của Thiên Long Bát Bộ, Kim Dung lại đưa câu chuyện sang một hướng khác.
Điều gây bất ngờ là Vương Ngữ Yên rời Đoàn Dự để quay về bên Mộ Dung Phục, người mà nàng từng dành tình cảm sâu nặng. Trong khi đó, Đoàn Dự cuối cùng nên duyên với Mộc Uyển Thanh, còn Chung Linh cũng trở thành người đồng hành bên chàng. Đây là thay đổi từng tạo ra không ít ý kiến trái chiều trong cộng đồng độc giả.
Sự thay đổi này càng đáng chú ý bởi chuyện tình Đoàn Dự - Vương Ngữ Yên vốn được xem là một trong những tuyến tình cảm quan trọng của Thiên Long Bát Bộ. Đoàn Dự yêu Vương Ngữ Yên gần như tuyệt đối, thậm chí nhiều lần đặt nàng lên vị trí đặc biệt trong lòng. Nhưng Vương Ngữ Yên từ đầu vốn đã có tình cảm với Mộ Dung Phục và luôn hướng về người biểu ca này.
Chính vì vậy, một bộ phận độc giả cho rằng cái kết mới của Thiên Long Bát Bộ thực chất hợp lý hơn. Vương Ngữ Yên chưa bao giờ hoàn toàn quên Mộ Dung Phục, còn tình cảm của Đoàn Dự dành cho nàng cũng từng được nhìn nhận dưới một góc độ khác: chàng có thể đã quá say mê hình ảnh lý tưởng về nàng, thay vì thực sự thấu hiểu con người Vương Ngữ Yên.
Đây cũng là điểm khiến Đoàn Dự trở thành nhân vật gây nhiều tranh luận. Trong Thiên Long Bát Bộ, chàng sở hữu xuất thân cao quý, gặp nhiều may mắn và lần lượt có được những tuyệt kỹ như Bắc Minh thần công, Lăng Ba vi bộ hay Lục Mạch Thần Kiếm. Chuyện tình của Đoàn Dự cũng xoay quanh nhiều mỹ nhân như Vương Ngữ Yên, Mộc Uyển Thanh và Chung Linh.
Nếu nhìn từ góc độ độc giả hiện đại, lựa chọn của Kim Dung càng dễ gây tranh luận. Người từng được xem là "nữ chính" trong chuyện tình với Đoàn Dự lại không trở thành người đồng hành cuối cùng của chàng. Ngược lại, Mộc Uyển Thanh - nhân vật có cá tính mạnh và dành tình cảm trực tiếp cho Đoàn Dự lại có một kết thúc viên mãn hơn.
Không chỉ cái kết tình cảm, Thiên Long Bát Bộ còn từng gây tranh luận bởi cách Kim Dung liên tục sửa tác phẩm. Các phiên bản khác nhau khiến một số số phận nhân vật thay đổi, trong đó câu chuyện của Vương Ngữ Yên và Đoàn Dự là trường hợp được nhắc đến nhiều nhất.
Điều thú vị là tranh luận về Thiên Long Bát Bộ không nằm ở việc ai "xứng đáng" với Đoàn Dự hơn, mà ở cách Kim Dung nhìn nhận tình yêu. Một mối quan hệ tưởng như chắc chắn chưa chắc là lựa chọn cuối cùng, còn người tưởng chỉ đứng bên lề lại có thể trở thành người đồng hành sau cùng.
Hơn nửa thế kỷ sau khi tác phẩm ra đời, Thiên Long Bát Bộ vẫn được chuyển thể và bàn luận rộng rãi. Những thay đổi của Kim Dung đối với cái kết vì thế không chỉ làm độc giả bất ngờ mà còn khiến câu chuyện về Đoàn Dự, Vương Ngữ Yên và Mộc Uyển Thanh tiếp tục được nhắc lại qua nhiều thế hệ.
