Bộ phim Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên vừa ghi dấu mốc mới trên hành trình quốc tế khi xuất sắc giành hai giải thưởng tại Liên hoan phim Viễn Đông (Far East Film Festival - FEFF) lần thứ 28, diễn ra tại Udine (Ý). Thành tích này không chỉ khẳng định sức hút của tác phẩm với khán giả quốc tế mà còn cho thấy vị thế ngày càng rõ nét của điện ảnh Việt trên sân chơi toàn cầu.
Theo công bố từ ban tổ chức, Địa đạo đã được xướng tên ở hạng mục Kịch bản xuất sắc nhất, đồng thời giành thêm giải Khán giả bình chọn (đồng hạng ba). Đây là hai giải thưởng mang tính đại diện cho cả góc nhìn chuyên môn lẫn cảm nhận đại chúng, cho thấy bộ phim có khả năng kết nối đồng thời với giới phê bình và người xem quốc tế.
Không khí tại buổi công chiếu ở Udine cũng phần nào phản ánh rõ điều này. Trên trang cá nhân, đạo diễn Bùi Thạc Chuyên chia sẻ khoảnh khắc khán giả quốc tế dành những tràng pháo tay kéo dài sau khi phim kết thúc. Hình ảnh khán phòng đông kín, khán giả nán lại dù chương trình kết thúc muộn đã trở thành một chi tiết đáng chú ý, cho thấy sự quan tâm đặc biệt dành cho một tác phẩm đến từ Việt Nam.
Liên hoan phim Viễn Đông từ lâu được xem là "cửa sổ" quan trọng đưa điện ảnh châu Á đến gần hơn với khán giả châu Âu. Năm nay, sự kiện quy tụ 75 tác phẩm từ 12 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 52 phim tranh giải. Việc Địa đạo nổi bật giữa một danh sách đa dạng về thể loại và quốc gia cho thấy sức cạnh tranh đáng kể của bộ phim, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh dòng phim chiến tranh - lịch sử vốn không phải là thế mạnh thương mại của điện ảnh khu vực.
Trước khi đến Udine, Địa đạo đã có hành trình khá vững chắc tại thị trường nội địa và các sự kiện điện ảnh. Ra rạp vào dịp 30/4/2025, bộ phim nhanh chóng đạt doanh thu hơn 172 tỷ đồng sau hai tháng công chiếu, trở thành một trong những tác phẩm chiến tranh - lịch sử thành công nhất tại phòng vé Việt. Không chỉ dừng ở yếu tố thương mại, phim còn giành giải Bông sen bạc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 24, đồng thời được giới thiệu tại Liên hoan phim Tokyo.
Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Bùi Thạc Chuyên là lựa chọn kể câu chuyện chiến tranh theo hướng tập trung vào trải nghiệm con người trong không gian hẹp của địa đạo Củ Chi. Thay vì tái hiện các trận đánh quy mô lớn, bộ phim đặt nhân vật vào những tình huống sinh tồn căng thẳng dưới lòng đất, nơi mỗi quyết định đều gắn với ranh giới sống còn. Chính cách kể này đã tạo nên cảm giác nghẹt thở, được nhiều nhà phê bình quốc tế đánh giá cao về tính chân thực và trải nghiệm thị giác.
Để đạt được hiệu quả đó, ê-kíp đã xây dựng một hệ thống địa đạo mô phỏng dài gần 300 mét, tái hiện chi tiết đời sống của lực lượng du kích. Quá trình sản xuất kéo dài nhiều năm với hàng loạt thách thức về kỹ thuật, ánh sáng và không gian quay. Dàn diễn viên, bao gồm Thái Hòa, Quang Tuấn, Hồ Thu Anh…cũng trải qua quá trình huấn luyện và thay đổi ngoại hình đáng kể nhằm đảm bảo tính chân thực cho nhân vật.
Thành công tại FEFF 2026 có thể xem là bước tiếp nối cho hành trình đưa điện ảnh Việt tiếp cận khán giả quốc tế. Trong bối cảnh phim chiến tranh thường gặp khó về thị trường, việc một tác phẩm như Địa đạo vừa đạt doanh thu cao trong nước, vừa được ghi nhận tại các liên hoan phim quốc tế là tín hiệu tích cực cho thấy hướng đi mới của dòng phim này.
Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên cũng đang tiếp tục khai thác đề tài lịch sử với dự án mới mang tên Cận kề cái chết, lấy bối cảnh kháng chiến chống Mỹ với câu chuyện vượt ngục đầy kịch tính. Dự án hiện đã bước vào giai đoạn tuyển diễn viên và dự kiến phát hành trong năm 2027, cho thấy sự kiên định của nhà làm phim trong việc theo đuổi dòng phim chiến tranh bằng những cách kể hiện đại hơn.
Từ thành công của Địa đạo, có thể thấy điện ảnh Việt đang từng bước tìm được tiếng nói riêng khi bước ra thị trường quốc tế. Những giải thưởng tại Udine không chỉ là sự ghi nhận cho một tác phẩm cụ thể mà còn là minh chứng cho khả năng kể chuyện của điện ảnh Việt, khi những câu chuyện mang tính bản địa vẫn có thể tạo được sự đồng cảm rộng rãi nếu được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh phù hợp.
