Nhắc đến Lý Tiểu Long, khán giả thường nhớ đến một huyền thoại điện ảnh với những màn giao đấu tốc độ, mạnh mẽ và giàu tính biểu diễn. Tuy nhiên, ảnh hưởng của ông không chỉ nằm trên màn ảnh. Trong quá trình nghiên cứu và truyền dạy võ thuật, Lý Tiểu Long từng đào tạo nhiều nhân vật nổi tiếng, trong đó có các nhà vô địch karate, những võ sư chuyên nghiệp và cả ngôi sao thể thao Mỹ. Trong số đó, Joe Lewis thường được các tài liệu và bài viết về Lý Tiểu Long nhắc đến như người học trò thành công nhất trên đấu trường.
Joe Lewis tên đầy đủ Joseph Henry Lewis, sinh năm 1944 tại North Carolina, Mỹ. Trước khi gặp Lý Tiểu Long, ông đã là một võ sĩ karate có thành tích đáng chú ý. Sau thời gian phục vụ trong quân đội, Lewis bắt đầu tập karate và nhanh chóng bước vào con đường thi đấu chuyên nghiệp. Năm 1966, ông giành chức vô địch tại một giải karate toàn quốc, mở đầu cho một sự nghiệp thi đấu đặc biệt nổi bật.
Bước ngoặt đến vào tháng 6 năm 1967, khi Joe Lewis gặp Lý Tiểu Long tại một giải karate toàn quốc. Khi ấy Lewis vốn là một võ sĩ hạng nặng và ban đầu không thực sự ấn tượng với người đàn ông châu Á có vóc dáng nhỏ hơn mình. Tuy nhiên, sau khi chứng kiến phương pháp huấn luyện và tư duy võ thuật của Lý Tiểu Long, ông nhanh chóng nhận ra đây là một cách tiếp cận hoàn toàn khác với những gì mình từng biết.
Joe Lewis sau đó theo học Lý Tiểu Long trong khoảng 18 tháng. Điều đặc biệt là ông từng kể Lý Tiểu Long gần như không sử dụng một giáo án cố định mà tập trung vào đối kháng trực tiếp, phản ứng theo tình huống và tìm cách phá vỡ nhịp độ của đối thủ. Thay vì chỉ luyện những động tác đẹp mắt, phương pháp này hướng người tập đến khả năng ứng biến và hiệu quả thực chiến.
Sau thời gian được Lý Tiểu Long hướng dẫn, Joe Lewis bước vào giai đoạn thành công rực rỡ nhất sự nghiệp. Các nguồn tư liệu được dẫn lại cho biết ông từng liên tiếp giành nhiều chức vô địch và trở thành một trong những võ sĩ karate có ảnh hưởng tại Mỹ trong thập niên 1960 và 1970. Thành tích ấy khiến Lewis trở thành một trong những trường hợp tiêu biểu cho việc tư tưởng võ thuật của Lý Tiểu Long được kiểm nghiệm trên đấu trường thực tế.
Không dừng ở karate, Joe Lewis còn có vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển của kickboxing Mỹ. Năm 1970, ông tham gia tổ chức những trận đấu toàn tiếp xúc theo hướng kết hợp đấm và đá, mở ra một hướng đi mới cho võ thuật đối kháng tại Mỹ. Ông sau đó giành chức vô địch hạng nặng và nhiều lần bảo vệ danh hiệu, từ đó được nhắc đến như một trong những nhân vật tiên phong của kickboxing Mỹ.
Ảnh hưởng giữa hai người cũng từng được mở rộng sang điện ảnh. Năm 1971, Lý Tiểu Long từng dự định mời Joe Lewis đảm nhận vai Colt trong Mãnh long quá giang. Tuy nhiên, kế hoạch không thành hiện thực và vai diễn sau đó thuộc về Chuck Norris. Chính Chuck Norris cũng từng là người tập luyện và trao đổi võ thuật với Lý Tiểu Long, đồng thời trở thành đối thủ của Lewis trên đấu trường trước khi nổi tiếng tại Hollywood.
Nếu Chuck Norris trở thành biểu tượng võ thuật trên màn ảnh, Joe Lewis lại để lại dấu ấn chủ yếu bằng thành tích thi đấu. Đây cũng là điểm khiến câu chuyện của ông đặc biệt trong di sản võ thuật của Lý Tiểu Long. Lewis không chỉ học tư tưởng Triệt quyền đạo mà còn đưa những nguyên tắc về phản ứng, khoảng cách và đối kháng vào thực tế thi đấu, qua đó trở thành một trong những ví dụ rõ nhất về khả năng ứng dụng những quan điểm mà Lý Tiểu Long theo đuổi.
Bên cạnh Joe Lewis, Lý Tiểu Long còn có nhiều học trò nổi tiếng khác. Chuck Norris trở thành nhà vô địch karate và ngôi sao điện ảnh quốc tế. Kareem Abdul Jabbar là huyền thoại bóng rổ NBA và từng xuất hiện trong bộ phim Tử vong du hý. Dan Inosanto là một trong những người có vai trò quan trọng trong việc truyền bá Triệt quyền đạo sau khi Lý Tiểu Long qua đời. Taky Kimura lại được biết đến với sự gắn bó lâu dài và vai trò gìn giữ di sản của người thầy.
Vì vậy, khẳng định ai là đệ tử thành công nhất của Lý Tiểu Long thực tế không có một danh hiệu chính thức. Nếu xét riêng thành tích thi đấu và khả năng đưa tư tưởng võ thuật vào đấu trường, Joe Lewis là cái tên nổi bật. Nếu xét sức ảnh hưởng điện ảnh, Chuck Norris có vị trí đặc biệt, còn nếu xét sự truyền bá Triệt quyền đạo, Dan Inosanto lại giữ vai trò rất quan trọng.
Điều đáng chú ý nhất trong câu chuyện Joe Lewis không chỉ nằm ở những danh hiệu ông giành được, mà còn ở cách một huyền thoại võ thuật đã giúp một võ sĩ vốn đã có năng lực tiếp tục phát triển. Với Lý Tiểu Long, võ thuật không đơn thuần là những cú đấm hay đòn đá, mà còn là khả năng thích nghi, tư duy và tìm ra cách chiến đấu phù hợp với từng hoàn cảnh. Joe Lewis chính là một trong những học trò đã đưa tư tưởng ấy từ phòng tập ra võ đài và biến nó thành thành tích cụ thể.
