Những ngày gần đây, cái tên Maria: A Love Beyond Time bất ngờ phủ sóng các nền tảng mạng xã hội khi được giới thiệu là bộ phim điện ảnh dài 1 giờ 15 phút, thực hiện hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo do một người Việt sản xuất. Lấy bối cảnh Ai Cập cổ đại, tác phẩm kể câu chuyện tình xuyên thời gian giữa cô gái Maria và Pharaoh Lucas. Đáng chú ý, Lucas cũng chính là nghệ danh của nhà sản xuất, người tự nhận đây là dự án cá nhân khó nhất, tốn nhiều thời gian, chi phí và tâm huyết nhất anh từng thực hiện.
Theo chia sẻ từ ê-kíp, bộ phim được xây dựng từ hơn 900 "shot" tạo bằng AI, xâu chuỗi từ khoảng 200 câu lệnh khác nhau trong suốt gần hai tháng làm việc liên tục. Từ bối cảnh kim tự tháp, sa mạc, cung điện cho đến nhân vật, ánh sáng, chuyển động đều do trí tuệ nhân tạo dựng nên. Không có đoàn phim ra nước ngoài, không có diễn viên nhập vai trực tiếp, mọi thứ được tạo ra từ dữ liệu và thuật toán.
Tại buổi họp báo ra mắt, hình ảnh thảm đỏ, backdrop hoành tráng và dàn khách mời ăn mặc như sự kiện Hollywood khiến nhiều người trầm trồ. Song ngay khi phim được công chiếu trên YouTube, làn sóng tranh cãi bắt đầu bùng nổ.
Không ít khán giả cho rằng sản phẩm giống một chuỗi video AI ghép lại hơn là một tác phẩm điện ảnh hoàn chỉnh. Cụm từ "900 shot quay" nhanh chóng trở thành đề tài bị chế giễu, bởi theo quan điểm của nhiều người trong ngành, khái niệm "quay" vốn gắn liền với máy quay, ê-kíp ánh sáng, diễn viên và cảm xúc con người, điều mà AI không thể thay thế.
Bên cạnh đó, yếu tố tạo hình cũng gây tranh cãi dữ dội. Lấy bối cảnh Ai Cập cổ đại, nhưng nhân vật nữ chính lại mang ngoại hình tóc vàng, mắt xanh, gương mặt đậm chất châu Âu. Một số ý kiến cho rằng hình ảnh này gợi nhớ đến truyện tranh Nữ hoàng Ai Cập, thậm chí bị xem là vay mượn cảm hứng thị giác.
Trên mạng xã hội, hàng loạt bình luận mỉa mai xuất hiện: "Giá RAM tăng là nhờ bộ phim này?", "Tôi nên khóc hay cười…?", hay "Chưa đủ điều kiện gọi là một video hoàn thiện chứ đừng nói là phim". Thậm chí, có người thẳng thắn nhận định: "Đây không phải diễn xuất, mà là tổng hợp dữ liệu diễn xuất của người khác".
Một bộ phận khán giả bảo vệ dự án, cho rằng đây là bước thử nghiệm công nghệ đáng ghi nhận trong bối cảnh AI đang thay đổi ngành công nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, luồng ý kiến phản đối vẫn chiếm ưu thế. Nhiều nhà sáng tạo nội dung và người làm nghề đặt câu hỏi, nếu biểu cảm, ánh mắt, chuyển động chỉ là tổ hợp dữ liệu từ quá khứ, liệu có thể gọi đó là nghệ thuật?
Trong điện ảnh truyền thống, cảm xúc của diễn viên, một ánh nhìn run rẩy, một giọt nước mắt, một khoảng lặng, chính là linh hồn của bộ phim. Với AI, mọi thứ được lập trình theo câu lệnh. Khi sản phẩm không đạt hiệu quả, trách nhiệm thuộc về "AI chưa đủ thông minh" hay người nhập lệnh chưa đủ chính xác? Câu hỏi ấy khiến ranh giới giữa sáng tạo và công cụ trở nên mờ nhạt.
Không thể phủ nhận trí tuệ nhân tạo đang trở thành công cụ mạnh mẽ trong hậu kỳ, kỹ xảo và sản xuất nội dung. Song việc tuyên bố một tác phẩm "100% AI" là phim điện ảnh đã chạm vào vấn đề cốt lõi, liệu nghệ thuật có thể được thay thế hoàn toàn bởi thuật toán hay không?
Có thể thấy, lịch sử điện ảnh từng chứng kiến sự phản đối khi kỹ xảo CGI bùng nổ, khi máy quay kỹ thuật số thay thế phim nhựa. Mỗi bước tiến công nghệ đều kéo theo tranh cãi trước khi trở thành tiêu chuẩn mới. Phim AI 100% có thể chưa hoàn thiện, nhưng rõ ràng đã khơi gợi một cuộc đối thoại lớn về ranh giới giữa công nghệ và nghệ thuật.
